--- title: "Hak sahipleri nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-sahipleri" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hak sahipleri **Kısaca:** Hak sahipleri, 13 kanunda 18 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.612 · genel olarak: Mirası reddetmemiş olsaydı mirastan pay alacak kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-612) - TBK m.425: İşçinin ölümü halinde kullanılmamış izin ücretini talep etme hakkına sahip kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-425) - SGGSSK geç. m.31: Borçlanma hakkı sahibi ölmüşse bu hakkı kullanabilecek kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-31) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.611 – III. Mirasçılardan biri tarafından ret (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-611#f1): Reddedenin payının kendisi sağ değilmiş gibi geçtiği, kanunun sıraya koyduğu mirasçılardır. Reddeden mirasçının altsoyu, sağ kalan eşi veya izleyen zümre gibi kişiler bu kavrama girebilir. - TMK m.612 – IV. En yakın mirasçıların tamamı tarafından ret — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-612#f2): Mirası reddetmemiş olsaydı mirastan pay alacak kişilerdir. Tasfiye artığı, bu kişilere reddedenler yerine verilir. - TMK m.759 – III. Aynı yataktan beslenen kaynaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-759#f1): Ortak kaynak suyundan o zamana kadar yararlanmış olan kaynak maliklerini ifade eder. Dağıtım, bu kişilerin geçmişteki yararlanma oranına göre yapılır. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK ek m.21 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/ek-madde-21#f1): Aylık bağlanan kişinin ölümü hâlinde Kanunun 34. maddesine göre aylığa hak kazanan kişilerdir. İlave tutarın bu kişilere de oranla yansıtılması, hak sahibi aylıklarının 34. maddeye göre belirlenmesiyle olur. - SGGSSK ek m.23 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/ek-madde-23#f1): Sigortalının ölümü hâlinde aylık bağlanacak kişilerdir; eş, çocuklar, anne, baba ve kardeşler bu kapsamda değerlendirilir. Aylık bağlanması için hak sahibinin kendi koşullarını ayrıca taşıması gerekir ve bunlar ayrıca düzenlenir. - SGGSSK geç. m.31 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-31#f1): Borçlanma hakkı sahibi ölmüşse bu hakkı kullanabilecek kişilerdir. Borçlanma yapma yetkisi bu kişilere de tanınmıştır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1418 – b) Sigortacının iflası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1418#f2): Sigortacının iflasından önce doğmuş ama ödenmemiş tazminat alacağına sahip olan sigortalı, sigorta ettiren, lehtar veya zarar gören üçüncü kişilerdir. Bu kişiler iflas masasına alacaklı sıfatıyla katılabilir. - TTK m.1506 – XVII - Sigortacının iflası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1506#f1): Sigorta sözleşmesinden doğan ödeme hakkına sahip kişilerdir. Sigortalı, lehdar veya bunların mirasçıları bu kapsamda değerlendirilebilir; madde metni bu ayrımı yapmaz. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.425 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-425#f3): İşçinin ölümü halinde kullanılmamış izin ücretini talep etme hakkına sahip kişilerdir. Madde, bu kişilere ücretin ödenebileceğini belirtir. ### İş Kanunu - İş K. m.59 – Sözleşmenin sona ermesinde izin ücreti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-59#f1): İşçi öldüğünde izin ücretini talep edebilecek mirasçılardır. Ödeme, işçinin kendisine yapılacağı gibi bunlara da yapılabilir. ### Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun - CGTİHK m.32 – Ücret ve sosyal haklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-32#f2): Sosyal güvenlik kurumuna tabi kişinin ölümü hâlinde, kurumun mevzuatına göre yardım ve gider talep edebilecek kişilerdir. ### Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun - Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun m.3 – Başvurulacak kuruluşlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3201-sayili-yurt-disinda-bulunan-turk-vatandaslarinin-yurt-disinda-gecen-surelerinin-sosyal/madde-3#f1): Kanunun 1. maddesinde belirtilen kişilerin ölümü hâlinde, bu kişilerin haklarından yararlanacak Türk vatandaşı yakınlarıdır. Hükmün uygulanabilmesi için hak sahibinin Türk vatandaşı olması gerekir. ### Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabının Tasfiyesi ve Bu Hesaptan Yapılacak Ödemelere Dair Kanun - Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabının Tasfiyesi ve Bu Hesaptan Yapılacak Ödemelere Dair Kanun m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4853-sayili-calisanlarin-tasarruflarini-tesvik-hesabinin-tasfiyesi-ve-bu-hesaptan-yapilacak/madde-1#f1): Hesapta biriken paralar üzerinde ödeme alma hakkı bulunan kişilerdir. Maddede kimlerin hak sahibi olduğu tanımlanmamıştır; bu belirleme sonraki maddelerdeki hükümlere bağlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kişinin kendisi / hak sahipleri** (SGGSSK geç. m.31): Sigortalı adayı kendisi borçlanma yapabilir. Hak sahipleri de ilgili süreler için borçlanma yapabilir. Borçlanma yetkisi kişisel değil, hak sahiplerine de geçebilmektedir. - **Ölen sivilin hak sahipleri / Malul sivil** (6749 s. K. m.7): Hayatını kaybeden sivilin dul, yetim ve diğer hak sahipleri için aylık hesabı yapılır. Dul ve yetimler, toplam aylık yönünden malulün ya da ölenin kendisine bağlanacak aylıktan aşağı düşemez. Malul sivil kendi adına aylık alır. Aylık hesabı bakımından dul ve yetimlere ilişkin alt sınır uygulanmaz. Hak sahipleri için aylık toplamı, ölen veya malulün kendi aylığının altına düşürülemez. Bu ayrım, alt sınırın kimlere uygulanacağını belirler. - **4/1-b sigortalısının hak sahipleri / diğer sigortalıların hak sahipleri** (SGGSSK m.20): 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların hak sahiplerine gelir bağlanabilmesi, kendi sigortalılığından doğan tüm prim ve borçların ödenmesine bağlıdır. Diğer sigortalıların hak sahiplerine bu maddedeki prim ödeme şartı aranmaz; maddede yer alan koşullar yeterlidir. Ölenin 4/1-b kapsamında olması hâlinde prim borcu bulunup bulunmadığı gelirin bağlanmasını engeller. - **Sigortalı ve hak sahipleri tutarı / ilk peşin sermaye değeri** (SGGSSK m.21): İşverene rücuda üst sınır, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tutardır. Üçüncü kişiye rücuda sınır, ilk peşin sermaye değerinin yarısıdır. İşveren için tutar, zarar hukuku çerçevesindeki talep edilebilir miktarla daralır; üçüncü kişi için ise yasal oran sabittir. - **Evlenme ödeneği verilen hak sahibi / Diğer hak sahipleri** (SGGSSK m.37): Evlenme ödeneği verilen kişinin kendi aylığı bu maddeye göre kesilir. Diğer hak sahiplerinin aylığı kesilmez, yalnızca yeniden hesaplanır. Diğer hak sahiplerinin aylık veya gelirleri, evlenme ödeneği verilen sürenin bitimini izleyen ödeme döneminden itibaren 34. madde uyarınca yeniden belirlenir. - **Aynı dosyada ilgili hak sahipleri arasında mahsup** (SGGSSK m.96): Bir hak sahibine yapılan yersiz ödeme, aynı dosyadan diğer hak sahibine yapılan ödemeye mahsup edilebilir. Bu mahsup için ilgili hak sahiplerinin muvafakati gerekir. Muvafakat yoksa diğer hak sahibinin ödemesinden mahsup yapılamaz. ## İlgili konular - Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/yillik-ucretli-izin-hakki-ve-izin-sureleri - Başkasının arazisine girme hakkı ve kamu hukuku kısıtlamaları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/baskasinin-arazisine-girme-hakki-ve-kamu-hukuku-kisitlamalari - En yakın mirasçıların tamamı tarafından ret (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/en-yakin-mirascilarin-tamami-tarafindan-ret - Ret (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ret ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/1071 E., 2025/35 K., 12.02.2025 — ilgili: TMK m.611, TMK m.612 - 2022/154 E., 2024/33 K., 01.02.2024 — ilgili: TBK m.425 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1254 E., 2023/1085 K., 15.11.2023 — ilgili: 3201 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Borçlanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borclanma) · [Tasfiye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasfiye) · [Teminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teminat) · [Sosyal haklar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sosyal-haklar) · [Ölüm tazminatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olum-tazminati) · [Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/calisanlarin-tasarruflarini-tesvik-hesabi) · [Hacir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hacir) · [Feragat yasağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/feragat-yasagi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.