--- title: "Hakediş nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakedis" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hakediş **Kısaca:** Hakediş, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - İş K. m.36 · kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü: Müteahhidin yaptığı iş karşılığında hak kazandığı ve idarece ödenecek bedeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-36) - İş Mah. K. m.36: Yüklenicinin yaptığı iş karşılığında belirli dönemler itibarıyla idareden hak kazandığı ödeme tutarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-36) - SGGSSK m.90 · prim ve idari para cezası borçlarının hakedişlerden mahsubu, ödenmesi ve ilişiksizlik belgesinin aranması: İdarenin yüklenicisine, yapılan iş karşılığında yaptığı ödeme. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-90) ## Kanunda nerede geçiyor ### İş Kanunu - İş K. m.36 – Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-36#f2): Müteahhidin yaptığı iş karşılığında hak kazandığı ve idarece ödenecek bedeldir. Sorumluluğun ödeme kaynağı bu tutardır; işçilere ödeme, hakedişten yapılan kesintiyle sağlanır. ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.36 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-36): Yüklenicinin yaptığı iş karşılığında belirli dönemler itibarıyla idareden hak kazandığı ödeme tutarıdır. Madde bakımından ücret alacaklarının karşılanabileceği kaynaklardan biri olup, ödemenin kaynağı bu tutardır. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.90 – Prim ve idari para cezası borçlarının hakedişlerden mahsubu, ödenmesi ve ilişiksizlik belgesinin aranması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-90#f2): İdarenin yüklenicisine, yapılan iş karşılığında yaptığı ödeme. Madde bakımından hakedişten işverenin Kuruma olan prim, idari para cezası ve prime ilişkin borçları mahsup edilerek geriye kalan tutar ödenir. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.55 – Yapım işlerinde kesin teminat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-55): Yüklenicinin yapılan iş karşılığında idareden alacağı ödeme tutarıdır. Kesin teminatın tamamlanması için bu ödemelerden yüzde on alıkonur. ### İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun - İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.36 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-36): İdare ya da asıl işverenin müteahhit veya taşerona, yapılan iş karşılığında yapacağı ödemeyi ifade eder. Bu madde bakımından ödenmeyen ücretler bu ödemelerden karşılanır. ### İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.36 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6645-sayili-is-sagligi-ve-guvenligi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde/madde-36): İşin belirli bir dönemine ilişkin olarak asıl işverenin müteahhide ödeyeceği iş bedelidir. Madde uyarınca işçi ücretleri, ödenmemiş olması hâlinde bu tutardan karşılanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Hakediş ödemesi / Kesin teminat iadesi** (SGGSSK m.90): Hakediş, işverenin prim ve idari para cezası borçlarının bulunmaması kaydıyla ödenir. Mahsup bu aşamada yapılır. Kesin teminat, ihale konusu işle ilgili Kurum borcunun bulunmadığının tespit edilmesinden sonra iade edilir. Ölçüt, borcun işle ilgili olup olmadığıdır. Hakediş için borçsuzluk şartı genel bir şarttır; teminat iadesi için ise tespit ve işle ilgili borç ölçütü aranır. Her iki işlemde de borç mevcutsa ödeme ya da iade yapılmaz. - **Hakediş ödemesi / üçüncü kişi haczi ve icra** (İş Mah. K. m.36): Müteahhitin işverenlerindeki teminat ve hakedişler üzerinde yapılacak devir, haciz ve icra işlemleri işçi alacaklarına ayrılacak kısım ayrıldıktan sonra uygulanır. İşverenin üçüncü kişiye borcu nedeniyle işyerindeki mallar üzerinde yapılan haciz ise icra kararı tarihinden önceki üç aylık dönem alacaklarına ayrılacak kısım ayrıldıktan sonra uygulanır. Her iki durumda da işçi ücret alacağı, haciz ve icra işlemlerinden önce ayrılır; ancak hedef kitle ve referans tarihi farklıdır. - **Gerçek masraf ve hakediş / tazminat** (2886 s. K. m.20): Bozulma halinde müteahhit veya müşteriye fesih tarihine kadarki gerçek masrafları ve varsa tahakkuk etmiş hakedişleri verilir. Madde bu ödemelerin ötesinde bir tazminat veya kâr kaybını belirtmez. Fesih halinde ödeme kapsamı gerçek masraf ve tahakkuk etmiş hakedişle sınırlıdır. - **Aylık / Sair hakediş** (3472 s. K. m.1): Aylık ve sözleşme ücreti, personel kanunundaki aylık niteliğindeki ödemelerdir. Sair hakedişler, aylıklarla birlikte ödenen zam, tazminat ve ödenekler gibi ek kalemlerdir. Her iki grup da aynı tarihte, yani ayın 15'inde ödenir; fıkra ikinci fıkrada açıkça yer almayan kalemler bu hükmün kapsamında sayılmaz. ## İlgili konular - Ücret ve ücretin ödenmesi, ücretin gününde ödenmemesi (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/ucret-ve-ucretin-odenmesi-ucretin-gununde-odenmemesi - Primlere ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/prim-alinmasi-prime-esas-kazanc-prim-oranlari-ve-asgari-iscilik-prim-belgeleri ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1277 E., 2023/888 K., 04.10.2023 — ilgili: İş K. m.36 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1278 E., 2023/889 K., 04.10.2023 — ilgili: İş K. m.36 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/257 E., 2023/890 K., 04.10.2023 — ilgili: İş K. m.36 ## İlgili terimler [Asıl işveren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asil-isveren) · [Bordro](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bordro) · [Kesin teminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-teminat) · [Alt İşveren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alt-isveren) · [Özen borcu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozen-borcu) · [Geçici teminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-teminat) · [Teminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teminat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.