---
title: "Hâkim şirket nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakim-sirket"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Hâkim şirket

**Kısaca:** Bağlı şirket üzerinde hâkimiyet sahibi olan şirkettir. Hükmün öznesi, itibarı kullanılmasına izin veren ya da sesini çıkarmayan bu şirkettir. (TTK m.209)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.195 – I - Hâkim ve bağlı şirket (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-195#f3): Birinci fıkrada sayılan ölçütlerden birini taşıyarak diğer şirket üzerinde hâkimiyet kuran şirkettir. Dördüncü fıkraya göre ana şirket olarak da adlandırılır.
- TTK m.200 – VI - Bağlı şirketler hakkında bilgi alma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-200#f1): Diğer şirket üzerinde TTK'da tanımlanan hâkimiyeti bulunan şirkettir. Bu maddede bilgi alma hakkının sahibi olan pay sahiplerinin bağlı bulunduğu şirkettir.
- TTK m.202 – VIII - Sorumluluk — 1. Hâkimiyetin hukuka aykırı kullanılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-202#f1)
- TTK m.208 – 2. Satın alma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-208#f1): Doğrudan veya dolaylı olarak bir sermaye şirketinin paylarının ve oy haklarının en az yüzde doksanına sahip olan şirkettir. Yüzde doksan oranı hem pay hem oy hakkı için ayrı ayrı aranır.
- TTK m.209 – 3. Güvenden doğan sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-209#f1): Bağlı şirket üzerinde hâkimiyet sahibi olan şirkettir. Hükmün öznesi, itibarı kullanılmasına izin veren ya da sesini çıkarmayan bu şirkettir.
- TTK m.406 – I) Topluluk ilişkileri için özel denetçi denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-406#f1): Başka bir şirket üzerinde Türk Ticaret Kanunu'nda tanımlanan hâkimiyet ilişkisine sahip olan şirkettir. Maddedeki inceleme, şirketin hâkim şirketle veya hâkim şirkete bağlı şirketlerden biriyle olan ilişkisini kapsar.

## Karıştırılan kavramlar

- **Hâkim şirket olarak ticaret şirketi / teşebbüs veya gerçek kişi** (TTK m.195): Hâkim şirketin bir ticaret şirketi olması hâlinde, şirketler topluluğu hükümleri ticaret şirketleri arasındaki ilişkiye uygulanır. Beşinci fıkraya göre hâkim bir teşebbüs ise, merkezi yurt içinde veya dışında olsun, 195 ila 209 uncu maddeler uygulanır. Altıncı fıkraya göre tepedeki kişi sermaye şirketi değilse de hükümler işler. Hâkim teşebbüs tacir sayılır ve tacir olmanın sonuçlarına tabi olur; iflas talep edilebilir ve basiretli iş adamı özen borcu uygulanır.
- **Bağlı şirket / Hâkim şirket ve dolaylı hâkimiyet** (TTK m.195): Doğrudan hâkimiyette hâkim şirket, bağlı şirkette doğrudan oy veya yönetim üzerinde ölçütü taşır. Üçüncü fıkraya göre bir hâkim şirketin bir veya birkaç bağlı şirket aracılığıyla başka bir şirkete hâkim olması dolaylı hâkimiyettir. Dördüncü fıkraya göre hem doğrudan hem dolaylı bağlı şirketler topluluğa girer. Zincirleme bağlı şirketler de topluluğun parçası olur; dolaylı bağlılık doğrudan bağlılıkla aynı hukuki sonucu doğurur.
- **Pay sahibinin bilgi alma hakkı / hâkim şirket yönetim kurulu başkanının bilgi alma hakkı** (TTK m.200): Madde 200'deki hak, her pay sahibinin genel kurulda sahip olduğu haktır ve bağlı şirketlerle ilgili bilgiyi kapsar. Yönetim kurulu başkanının bağlı şirketten bilgi alma hakkı, TTK m.199/4'te düzenlenir ve yönetim kurulu üyesinin talebine dayanır. İki hak farklı kişilere, farklı kanal ve amaçlara bağlıdır. Pay sahibinin bilgi alması genel kurulda gerçekleşirken, başkanın bilgi alması yönetim kuruluna raporlama ile sonuçlanır.

## İlgili konular

- Sorumluluk, tam hâkimiyet hâlinde ve çeşitli hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sorumluluk-tam-hakimiyet-halinde-ve-cesitli-hukumler
- Ortak hükümler ve şirketler topluluğu (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ortak-hukumler-ve-sirketler-toplulugu
- Denetleme (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/denetleme

## Örnek kararlar

- 2020/56 E., 2023/108 K., 01.06.2023 — ilgili: TTK m.200, TTK m.202, TTK m.208, TTK m.209
- 11. Hukuk Dairesi, 2024/602 E., 2024/8914 K., 11.12.2024 — ilgili: TTK m.195, TTK m.202
- 11. Hukuk Dairesi, 2025/788 E., 2025/7393 K., 09.12.2025 — ilgili: TTK m.208

## İlgili terimler

[Bağlı şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bagli-sirket) · [Denkleştirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denklestirme) · [Kayıp](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayip) · [Şirketler topluluğu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sirketler-toplulugu) · [Azlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/azlik) · [Özel denetçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-denetci) · [Teşebbüs](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tesebbus) · [Yakın](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yakin)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.