--- title: "Hakkın kötüye kullanılması nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakkin-kotuye-kullanilmasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hakkın kötüye kullanılması **Kısaca:** Hakkın kötüye kullanılması, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.2 · dürüst davranma: Hukuken tanınmış bir hakkın, amacına ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde kullanılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-2) - HMK m.29 · dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğü: Bir hakkın, tanınma amacına aykırı biçimde ve kullanan için menfaat yokken ya da çok küçük bir menfaat varken kullanılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-29) - İİK m.34 · icranın nereden isteneceği: Yetki kuralının amacı dışında, borçluyu taciz veya zarar verme maksadıyla kullanılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-34) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.2 – I. Dürüst davranma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-2): Hukuken tanınmış bir hakkın, amacına ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde kullanılmasıdır. Yalnız hakkın kullanımında dürüstlük ilkesine aykırılık yetmez; aykırılığın açık olması ve kullanımın başkasına zarar tehlikesi veya zararı doğurması aranır. - TMK m.166 – VI. Evlilik birliğinin sarsılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-166#f2): Davalının itirazının, davacının kusurlu davranışından yararlanmak yerine hakkı amacı dışında kullanması hâlidir. Bu nitelik taşıyan itirazla boşanmaya karar verilebilir. - TMK m.200 – VI. Durumun değişmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-200): Değişikliği doğuran olgunun istemde bulunan eşin keyfi hukuki davranışından kaynaklanmamasını ifade eder. Bu hâlde değişiklik talebi kabul edilmez. - TMK m.683 – A. Mülkiyet hakkının içeriği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-683): TMK m.2 uyarınca, malikin korunmaya değer bir yararı olmadan yalnızca başkasını rahatsız etmek amacıyla mülkiyet yetkisini kullanmasıdır. Bu hal mülkiyetin içeriğini daraltır. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.29 – Dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-29): Bir hakkın, tanınma amacına aykırı biçimde ve kullanan için menfaat yokken ya da çok küçük bir menfaat varken kullanılmasıdır. Hukuk düzeninde emredici bir yasak niteliğindedir ve hâkim bunu resen dikkate alır. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.34 – İcranın nereden isteneceği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-34): Yetki kuralının amacı dışında, borçluyu taciz veya zarar verme maksadıyla kullanılmasıdır. Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi çerçevesinde değerlendirilir ve borçlunun şikâyet yoluna başvurmasına yol açar. ## Karıştırılan kavramlar - **Hakkın kötüye kullanılması / iyiniyet (m.3)** (TMK m.2): Dürüstlük kuralı objektif bir ölçüttür ve bir kişinin kendi bilgisinden bağımsız olarak davranışın dürüstlüğüne bakar. İyiniyet ise kişinin bilgi durumuna bağlı, sübjektif bir kavramdır ve m.3'te düzenlenir. İyiniyetin korunması ve dürüstlük kuralına aykırılık birbirinden ayrı değerlendirilir; bir kişi iyiniyetli olsa da dürüstlük kuralına aykırı davranmış olabilir. - **Dürüstlük kuralı / hakkın kötüye kullanılması** (HMK m.29): Dürüstlük kuralı, taraf davranışının genel ölçütüdür ve yargılama süresince geçerlidir. Hakkın kötüye kullanılması, hakkın amacına aykırı kullanılmasıdır ve emredici bir yasaktır. Hakkın kötüye kullanıldığı savunma olarak ileri sürülmese bile, hâkim bunu dava dosyasından anlaşıldığı ölçüde resen dikkate alır. ## İlgili konular - Para ve teminat verilmesi hakkındaki ilamların icrası, müşterek hükümler (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/para-ve-teminat-verilmesi-hakkindaki-ilamlarin-icrasi-musterek-hukumler - Boşanma sebepleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/bosanma-sebepleri - Eşlerin hukukî işlemleri ve birliğin korunması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/eslerin-hukuki-islemleri-ve-birligin-korunmasi - Genel hükümler, mülkiyet hakkının kapsamı ve eklenti (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/genel-hukumler-mulkiyet-hakkinin-kapsami-ve-eklenti - Başlangıç (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/turk-medeni-kanunu - Yargılamaya hâkim olan ilkeler (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yargilamaya-hakim-olan-ilkeler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/615 E., 2025/217 K., 09.04.2025 — ilgili: TMK m.2 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/891 E., 2025/99 K., 05.03.2025 — ilgili: TMK m.2 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/1139 E., 2024/581 K., 27.11.2024 — ilgili: HMK m.29 ## İlgili terimler [Dürüstlük kuralı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/durustluk-kurali) · [İlamlı icra](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilamli-icra) · [Mülkiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulkiyet) · [Vakıa](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vakia) · [İstihkak davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-stihkak-davasi) · [Havale](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/havale) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.