--- title: "Haklı neden nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakli-neden" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Haklı neden **Kısaca:** Haklı neden, 10 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.419 · hakemlerin sorumluluğu: Hakemin görevinden kaçınmasını meşru kılan, hukuki veya fiili nitelikteki sebeptir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-419) - Anayasa m.10 · kanun önünde eşitlik: Farklı düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olmadığını gösteren gerekçedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-10) - 6356 s. K. m.68 · işçi alma ve başka işe girme yasağı: İş sözleşmesinin işveren tarafından derhal feshini gerektiren ağır neden. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-68) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.24 – İşyeri sendika temsilciliğinin güvencesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-24): Feshin dayanağı olarak işveren tarafından gösterilmesi gereken, işçinin davranışına ya da durumuna dayanan ve fesih için yeterli görülen sebeptir. Madde bu nedenin yazılı, açık ve kesin biçimde bildirilmesini ayrıca şart koşar. - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.68 – İşçi alma ve başka işe girme yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-68#f1): İş sözleşmesinin işveren tarafından derhal feshini gerektiren ağır neden. Maddede, greve katılamayan işçinin yerine yeni işçi alınabilmesi için sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olması aranır. - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.70 – Kanun dışı grev ve lokavtın sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-70#f1): İş sözleşmesinin bildirim süresine ve kıdem tazminatına bağlı olmaksızın derhal feshedilmesini sağlayan nedendir. Madde, kanun dışı grev ve lokavt hâllerinde işveren ve işçiler için haklı fesih olanağı tanır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.23 – Stajın yapılması ve stajiyerin ödevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-23#f1): Stajyerin devam edememesine yol açan, stajyerin iradesi dışındaki engeldir. Engelin kalkmasından sonra bir ay içinde başvuru yapılması ön koşuldur. - Av. K. m.86 – Toplantıya katılma yükümü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-86): Avukatın genel kurula katılmamasını veya oy kullanmamasını meşru kılan, madde metninde tanımlanmamış mazerettir. Haklı nedenin varlığı, cezaya karar verecek merci tarafından değerlendirilir. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.10 – X. Kanun önünde eşitlik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-10): Farklı düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olmadığını gösteren gerekçedir. Anayasa Mahkemesi kamu yararı ve haklı nedenin anlaşılabilir, amaçla ilgili ve makul ve adil olmasını arar. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.419 – Hakemlerin sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-419): Hakemin görevinden kaçınmasını meşru kılan, hukuki veya fiili nitelikteki sebeptir. Haklı neden bulunduğunda hakem sorumlu olmaz; haklı nedenin varlığı hakemin kaçınmasını gerektiren olguya bağlıdır. ### İş Kanunu - İş K. m.24 – İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-24): Sözleşmenin bildirim süresine uyulmadan derhal sona erdirilmesine olanak veren, kanunda sayılan ağır aykırılık hâlleridir. Maddede sayılan haller dışında kalan sebepler bu sonucu doğurmaz. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.35 – Yer değiştirme suretiyle atanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-35): Atama ve Nakil Yönetmeliğinde gösterilen kişisel veya aileye ilişkin sağlık ve diğer haklı nedenlerdir. Bu nedenlerle yer değiştirme isteyenlerin yerleri değiştirilebilir. ### İşsizlik Sigortası Kanunu - İşsizlik Sigortası Kanunu m.52 – İşsizlik ödeneği ödenmesinde hak düşürücü nedenler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4447-sayili-issizlik-sigortasi-kanunu/madde-52): Teklif edilen işin, eğitimin ya da Kurum çağrısının sigortalı tarafından yerine getirilmemesini makul kılan, sigortalının kusurunun bulunmadığı durum. Haklı nedenin varlığı sigortalı tarafından ileri sürülür ve ispatlanır. ### Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu - Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.18 – Bilgi ve belge istenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-18): İstenen bilgi ve belgenin süresinde verilmemesini hukuken meşru kılan olgudur. Maddede ölçütü somutlaştırılmamıştır; bu nedenle her olayda somut olarak değerlendirilmelidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Haklı neden / haklı neden yokluğu** (4447 s. K. m.52): Sigortalı, çağrıya ya da teklife yanıt vermeyişini makul bir nedene dayandırabilirse yaptırım uygulanmaz. Haklı neden gösterilemezse aynı davranış kesilme sebebi olur. Haklı nedenin varlığı ödeneğin kesilmesini önler; bu durumda Kurumun kesilme kararı hukuka uygun değildir. - **Haklı neden bulunan kaçınma / haklı neden bulunmayan kaçınma** (HMK m.419): Hakemin görevinden kaçınmasını meşru kılan bir sebep varsa kaçınma haklıdır. Haklı bir sebep yoksa kaçınma, hakemin görevini ihlal ettiği anlamına gelir. Haklı nedenle kaçınan hakem zarar gidermekle yükümlü olmaz; haklı neden yoksa tarafların uğradığı zararı gidermesi gerekir. - **Süre içinde verme / süre içinde vermeme (haklı neden yoksa)** (6328 s. K. m.18): İstenen belge otuz gün içinde verildiğinde yükümlülük yerine getirilmiş olur. Süre içinde verilmeyen ve haklı nedeni bulunmayan halde, ihlal söz konusu olur. Haklı neden yoksa Başdenetçi veya denetçinin başvurusu üzerine ilgili merci hakkında soruşturma açar. - **Haklı neden / Yazılı bildirim** (6356 s. K. m.24): Feshin haklı nedene dayanması, işverenin bu nedeni ayrıca bildirim anında yazılı, açık ve kesin olarak göstermesi gerekir. Haklı neden var olsa bile bildirilmemişse ya da bildirim belirsizse fesih yine de yapılamaz. Haklı neden varlığı tek başına yeterli değildir; yazılı ve açık bildirim yapılmamışsa fesih geçersiz kalır. - **Haklı neden / haklı neden olmadan işi yapmama** (854 s. K. m.29): Haklı bir neden bulunan gemiadamının işi yapmaması ücret kesintisine yol açmaz. Haklı neden olmadan işi yapmayan gemiadamı, bu süreye ait ücretten mahrum edilir. Mahrumiyet ancak haklı neden yokluğu ve jurnal kaydı ya da tutanakla belgelenme şartı birlikte varsa gerçekleşir; işveren ayrıca zararını tazminat olarak isteyebilir. - **Sınırın aşılmaması / Sınırın aşılması ve haklı neden** (2860 s. K. m.24): Giderler sınırın içinde kalıyorsa fark doğmaz ve ödettirme söz konusu olmaz. Giderler sınırı aşıyorsa aradaki fark doğar; ancak haklı neden varsa bu fark sorumlu kurul üyelerine ödettirilmez. Sınır aşılmış olsa bile haklı neden bulunduğunda sorumluluk doğmaz; haklı neden bulunmadığında fark kurul üyelerinden istenir. ## İlgili konular - Kanuni grev ve lokavtın iş sözleşmelerine etkisi (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/kanuni-grev-ve-lokavtin-is-sozlesmelerine-etkisi - Genel esaslar (Anayasa) (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/genel-esaslar-anayasa - Genel hükümler, baroların organları ve baro genel kurulu (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/genel-hukumler-baronun-kurulmasi-organlarinin-gorevden-uzaklastirilmasi-ve - Staj (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/staj - Fesih bildirimine itiraz ve usulü (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/fesih-bildirimine-itiraz-ve-usulu - Güvenceler, faaliyetler, kuruluşların gelirleri, denetimi ve kapatılması (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/guvenceler-faaliyetler-kuruluslarin-gelirleri-denetimi-ve-kapatilmasi ## Örnek kararlar - 1969/37 E., 1971/8 K., 21.01.1971 — ilgili: Av. K. m.86 - Hukuk Genel Kurulu, 2020/59 E., 2022/109 K., 10.02.2022 — ilgili: İş K. m.24 - Hukuk Genel Kurulu, 2019/835 E., 2021/513 K., 20.04.2021 — ilgili: İş K. m.24 ## İlgili terimler [İş Sözleşmesinin Askıda Kalması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-sozlesmesinin-askida-kalmasi) · [Kanun Dışı Grev](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanun-disi-grev) · [Bilgi ve belge isteme yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-ve-belge-isteme-yetkisi) · [Esaslı nokta](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esasli-nokta) · [Tamamlattırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tamamlattirma) · [Kanuni Lokavt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-lokavt) · [Derhal fesih](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derhal-fesih) · [Devlet sırrı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devlet-sirri) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.