--- title: "Haksız Fiil nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/haksiz-fiil" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Haksız Fiil **Kısaca:** Haksız Fiil, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.129 · haksız fiil nedeniyle veya karşılıklı hakaret: Hakaretin tepki olarak işlendiği, hukuka aykırı nitelikteki davranıştır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-129) - HMK m.16 · haksız fiilden doğan davalarda yetki: Kusurlu ve hukuka aykırı bir davranışla başkasına zarar verilmesi olgusudur; sözleşmeye dayanmayan, kanundan doğan sorumluluk hâllerini de kapsayacak biçimde yorumlanır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-16) - TTK m.632 · haksız fiil sorumluluğu: Hukuka aykırı, kusurlu bir davranışla başkasına zarar verilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-632) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.29 – Haksız tahrik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-29): Bir davranışın hukuk düzenince tasvip edilmemesi anlamına gelir. Suç teşkil etmesi zorunlu değildir; fiilin haksızlığı tüm hukuk düzeni gözetilerek takdir edilir. - TCK m.129 – Haksız fiil nedeniyle veya karşılıklı hakaret (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-129): Hakaretin tepki olarak işlendiği, hukuka aykırı nitelikteki davranıştır. Suç teşkil etmesi gerekmez; kabahat niteliğinde ya da özel hukuk haksızlığı olabilir. Kasten yaralama bu kavramın dışındadır, çünkü onun için 2. fıkra özel olarak düzenlenmiştir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.16 – Haksız fiilden doğan davalarda yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-16): Kusurlu ve hukuka aykırı bir davranışla başkasına zarar verilmesi olgusudur; sözleşmeye dayanmayan, kanundan doğan sorumluluk hâllerini de kapsayacak biçimde yorumlanır. Maddenin uygulanması için davanın haksız fiilden kaynaklanması gerekir; sözleşme ilişkisinden doğan talepler bu kapsamda değerlendirilmez. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.632 – VII - Haksız fiil sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-632): Hukuka aykırı, kusurlu bir davranışla başkasına zarar verilmesidir. Madde, bu fiilin şirkete ilişkin görevin yerine getirilmesi sırasında işlenmiş olmasını arar. ## Karıştırılan kavramlar - **Tek haksız fiil / birden fazla haksız fiil** (TCK m.29): Tahriki oluşturan birden fazla davranış varsa madde bir kez uygulanır. Birden fazla mağdur bulunduğunda aynı nitelikteki haksız hareketlere karşı farklı indirim oranı uygulanmaz. Tahrik nedeniyle indirim tek kez yapılır; oran tahrikin ağırlığına göre belirlenir. - **Sözleşmeye dayalı tazminat / sözleşme dışı haksız fiil** (Av. K. m.40): Madde yalnız iş sahibinin sözleşmeye dayanarak avukata karşı ileri sürdüğü tazminat istekleri için geçerlidir. Sözleşmeye dayanmayan, haksız fiile dayalı talepler bu maddenin kapsamı dışındadır. Haksız fiil talepleri için genel zamanaşımı hükümleri uygulanır. - **Kusursuz sorumluluk / genel haksız fiil sorumluluğu** (2872 s. K. m.28): Madde 28 birinci fıkraya göre kirletenin sorumluluğu kusur şartı aranmaksızın doğar; zarar görenin kusuru ispatlaması gerekmez. Genel hükümlere göre tazminat sorumluluğunda zarar görenin kusuru ve zararın kusurla bağlantısı ispat edilmelidir. Zarar görene, kusur ispatı yükü hafifletilmiş bir sorumluluk yolu açılır; ancak ikinci fıkra uyarınca genel hükümlere dayanma hakkı da saklıdır. - **İşlem / haksız fiil** (TMK m.15): Bir hukuki işlem yapılmışsa ayırt etme gücü yoksa işlem kesin hükümsüzdür ve temsilci onayı ile geçerli hale gelmez. Haksız fiil sorumluluğunda ise fiil hukuki sonuç doğurmaz denmekle birlikte kanunun ayrık hükmü devreye girebilir. İşlemde m.15 doğrudan kesin hükümsüzlük doğurur; haksız fiilde ayrık durumlar (TBK hakkaniyet tazminatı) saklıdır. - **Haksız fiil sorumluluğu / sözleşmesel borç** (TMK m.16): Haksız fiilden doğan sorumlulukta ayırt etme gücü yeterlidir ve yasal temsilcinin rızası aranmaz. Kendi işlemiyle borç altına girmede yasal temsilcinin rızası zorunludur. Ayırt etme gücüne sahip küçük, rıza olmadan işlediği haksız fiilden sorumlu olur. - **Haksız fiil / Sözleşme ihlali** (TMK m.369): Gözetim altındakinin haksız fiil sonucu verdiği zarar bu maddenin kapsamındadır. Gözetim altındaki kişinin bir sözleşme borcunu yerine getirmemesinden doğan zarar bu maddenin kapsamına girmez. Sözleşmeden doğan zararlar sözleşme hükümlerine ve TBK m.112 vd. hükümlerine tabidir. ## İlgili konular - Ceza sorumluluğunun şahsiliği, kast ve taksir, ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/ceza-sorumlulugunun-sahsiligi-kast-ve-taksir-ceza-sorumlulugunu-kaldiran-veya - Şerefe karşı suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/serefe-karsi-suclar - Yetki (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yetki - Yönetim ve temsil, görevler, yetkiler ve yükümlülükler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/yonetim-ve-temsil-gorevler-yetkiler-ve-yukumlulukler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/682 E., 2023/752 K., 12.07.2023 — ilgili: TCK m.129 - 4. Ceza Dairesi, 2025/5510 E., 2025/16071 K., 14.10.2025 — ilgili: TCK m.129 ## İlgili terimler [Haksız tahrik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/haksiz-tahrik) · [Yetkilendirilen kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkilendirilen-kisi) · [Seçimlik yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/secimlik-yetki) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.