--- title: "Haksız menfaat nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/haksiz-menfaat" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Haksız menfaat **Kısaca:** Haksız menfaat, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.169 · tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması: Tüzel kişinin suç sonucu elde ettiği, hukuken korunmayan malvarlığı veya diğer bir yarardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-169) - SGGSSK m.71: Genel sağlık sigortalısının kendi adına başkasının sağlık hizmeti almasını sağlaması veya Kurumdan yararlanma hakkı bulunmayan bir fayda elde etmesi biçiminde ortaya çıkan, Kurum aleyhine doğan yarardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-71) - 3516 s. K. m.16 · adli cezalar: Ölçümün sapmalı yapılması sonucu failin ya da başkasının elde ettiği mal veya yarar anlamındadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3516-sayili-olculer-ve-ayar-kanunu/madde-16) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.169 – Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-169#f1): Tüzel kişinin suç sonucu elde ettiği, hukuken korunmayan malvarlığı veya diğer bir yarardır. Madde metni menfaatin miktarına veya niteliğine ilişkin bir sınır koymamaktadır. - TCK m.257 – Görevi kötüye kullanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-257): Kamu görevlisinin görevin gereklerine aykırı davranarak kişilere sağladığı haksız kazanç veya yarardır. İhmal fıkrasında bu menfaatin denetim görevini ihmal dışında bir menfaat olması gerekir. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.71 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-71): Genel sağlık sigortalısının kendi adına başkasının sağlık hizmeti almasını sağlaması veya Kurumdan yararlanma hakkı bulunmayan bir fayda elde etmesi biçiminde ortaya çıkan, Kurum aleyhine doğan yarardır. ### Ölçüler ve Ayar Kanunu - Ölçüler ve Ayar Kanunu m.16 – Adli cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3516-sayili-olculer-ve-ayar-kanunu/madde-16#f1): Ölçümün sapmalı yapılması sonucu failin ya da başkasının elde ettiği mal veya yarar anlamındadır. Maddede bu menfaatin elde edilmiş olması aranır; menfaat sağlanmadan yalnızca ölçü yapılması maddenin kapsamına girmez. ## Karıştırılan kavramlar - **Yasak fiil / Kurumdan haksız menfaat** (SGGSSK m.71): Başkası adına sağlık hizmeti alınması, fiilin somut bir hizmet alımına bağlandığı haldir. Kurumdan haksız menfaat temini, hizmet alımı olmayan haksız yarar durumudur. Her iki fiil de aynı yaptırımlara tabidir; ayrım, fiilin kapsamını belirler. - **Dolandırıcılık / hileye dayanmayan haksız menfaat** (TCK m.157): Hileli davranışla mağdurun aldatılıp rızasıyla malvarlığını kaybettiği hal. Mağdurun aldatılmadan, zor kullanılarak veya rızası dışında malını kaybettiği hal. Aldatma ve rıza unsuru yoksa dolandırıcılık oluşmaz; fiil, zor kullanma veya hırsızlık gibi başka bir suç olarak değerlendirilebilir. - **Yararına haksız menfaat / Sadece suç ile tüzel kişi arasında dolaylı yarar** (TCK m.242): Suç sonucunda tüzel kişinin malvarlığında haksız bir artış veya kazanç meydana gelmesi. Suçun tüzel kişiye dolaylı bir fayda sağlaması ancak malvarlığında haksız bir menfaat doğurmaması. Haksız menfaat yoksa madde uygulanmaz; tüzel kişiye özgü tedbir kurulamaz. ## İlgili konular - Görevi kötüye kullanma ve göreve ilişkin sırrın açıklanması (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/gorevi-kotuye-kullanma-ve-goreve-iliskin-sirrin-aciklanmasi - Hileli iflâs ve taksirli iflas (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/hileli-iflas-ve-taksirli-iflas - Sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları ve katılım payı, malî ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/saglik-hizmetlerinden-yararlanma-sartlari-ve-katilim-payi-mali-ve-cesitli ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2017/271 E., 2017/278 K., 16.05.2017 — ilgili: TCK m.257 ## İlgili terimler [Görevi kötüye kullanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevi-kotuye-kullanma) · [Tüzel kişi hakkında güvenlik tedbiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tuzel-kisi-hakkinda-guvenlik-tedbiri) · [Özgü suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozgu-suc) · [Acil hal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acil-hal) · [Müştereken ve müteselsilen sorumluluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustereken-ve-muteselsilen-sorumluluk) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.