---
title: "Halkoylaması nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/halkoylamasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Halkoylaması

**Kısaca:** Anayasanın kabulü veya değiştirilmesi için seçmenlerin doğrudan oy kullandığı oylama. (Anayasa geç. m.16)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.67 – II. Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-67#f1): Seçmenlerin doğrudan karar vermesi yoluyla yapılan oylamadır. Seçimle aynı ilkelere tabi tutulmuştur.
- Anayasa m.177 – III. Anayasanın yürürlüğe girmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-177#f1): Anayasa değişikliği ya da yeni Anayasa metninin doğrudan halkın oyuna sunulması işlemidir. Bu maddede, 1982 Anayasasının kabulünü sağlayan halkoylamasını ifade eder.
- Anayasa geç. m.16 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-16#f1): Anayasanın kabulü veya değiştirilmesi için seçmenlerin doğrudan oy kullandığı oylama. Maddede yalnızca Anayasanın halkoylamasına ilişkin oylama ele alınmıştır.

### Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun
- Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3376-sayili-anayasa-degisikliklerinin-halkoyuna-sunulmasi-hakkinda-kanun/madde-1): Anayasa değişikliği kanunlarının seçmenlerin oyuyla kabul ya da reddedilmesi işlemi. Bu maddenin uygulama alanı yalnızca Anayasa gereğince yapılan halkoylamalarıdır.
- Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3376-sayili-anayasa-degisikliklerinin-halkoyuna-sunulmasi-hakkinda-kanun/madde-2#f1): Anayasa değişikliği kanununun seçmenlerin oyuna sunulması ve kabul ya da reddinin seçmen iradesiyle belirlenmesi işlemidir. Anayasa değişikliğinin halkoylamasına sunulması Cumhurbaşkanının takdirine bağlı bir yetkidir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Yayım tarihi / halkoylaması tarihi** (3376 s. K. m.2): Kanunun Resmi Gazetede yayımlandığı gün, halkoylamasının tarihini belirleyen olaydır. Kanunun Meclis tarafından kabul edildiği gün ya da Cumhurbaşkanına gönderildiği gün, bu maddeye göre halkoylamasının tarihini belirlemez. Halkoylaması tarihi yalnız yayım tarihinden hesaplanır; Meclis kabul tarihi ile yayım tarihi arasındaki süre, halkoylamasının tarihini etkilemez.
- **Zorunlu / ihtiyari halkoylaması** (Anayasa m.175): Kabul oyu beşte üç veya üçte ikiden az olan kanun; Cumhurbaşkanı geri göndermezse Resmi Gazetede halkoylamasına sunulmak üzere yayımlanır. Kabul oyu üçte iki olan kanun; halkoylamasına sunma Cumhurbaşkanının isteğine bağlıdır. Zorunlu halkoylamasında Cumhurbaşkanının halkoylamasına sunmaktan kaçınma yetkisi yoktur. İhtiyari halde Cumhurbaşkanı dilerse doğrudan onaylayabilir.
- **Meclis oylaması / halkoylaması** (Anayasa m.175): TBMM'nin üye tamsayısı üzerinden yapılan gizli oylama. Seçmenlerin geçerli oylarıyla yapılan halkoylaması. Meclis aşamasında beşte üç ve üçte iki eşikleri, halkoylamasında ise geçerli oyların yarısından çoğunluğu aranır.

## İlgili konular

- Mali ve ekonomik hükümler, çeşitli hükümler, son hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/mali-ve-ekonomik-hukumler-cesitli-hukumler-son-hukumler
- Siyasi haklar ve ödevler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/siyasi-haklar-ve-odevler

## Örnek kararlar

- 1987/9 E., 1987/15 K., 18.06.1987 — ilgili: Anayasa m.67
- Birinci Bölüm, 2018/21459 E., 28.12.2021 — ilgili: 3376 s. K. m.1

## İlgili terimler

[Seçme hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/secme-hakki) · [Taksirli suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taksirli-suc) · [Tamamlayıcı uygulama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tamamlayici-uygulama) · [Mahalli idareler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalli-idareler)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.