--- title: "Hamil nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hamil" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hamil **Kısaca:** Senedi elinde bulunduran ve senet üzerindeki hakkı kendi adına ileri süren kişidir. (TTK m.656) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.656 – II - Eksik nama yazılı senetler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-656#f1): Senedi elinde bulunduran ve senet üzerindeki hakkı kendi adına ileri süren kişidir. Hamil sıfatı, senedin düzenli ciro zinciriyle ya da hamiline yazılılık gibi bir nedenle kazanılır; bu maddede hamilin iyiniyetli olması aranır. - TTK m.658 – A) Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-658#f1): Senedi zilyetliğinde bulunduran ve senet metnine göre hak sahibi sayılan kişidir. Hamilin hak sahipliği, senedin fiziki zilyetliğine dayanır. - TTK m.659 – I - Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-659#f1): Senedi kendi adına düzenlenmiş ya da devralmış ve senet üzerindeki hakkı taşıyan kişidir. Hamilin hangi sıfatla hareket ettiği, önceki ilişkilerden bağımsız olarak senedin dolaşımına bağlıdır. - TTK m.680 – IV - Açık poliçe (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-680#f1): Poliçenin zilyedi olup, poliçe üzerindeki son ciro veya lehtar sıfatıyla senedi elinde tutan kişidir. Korunup korunmayacağı, senedi nasıl ve hangi bilgiyle iktisap ettiğine bağlıdır. - TTK m.684 – III - Cironun hükümleri — 1. Devir işlevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-684#f2): Senedi zilyetliğinde bulunduran ve ciro zinciriyle kendisine ciro edildiğini gösteren kişidir. Beyaz cirodaki hamil, senet üzerindeki kaydı doldurma veya devretme yetkisini bu sıfatla kullanır. - TTK m.689 – 2. Rehin cirosu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-689#f1): Poliçeyi ciro zinciri üzerinden kendisine geçmiş olarak elinde bulunduran kişidir. Madde bakımından hamilin iyi niyeti ikinci fıkrada aranır. - TTK m.691 – I - Kural (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-691#f1): Poliçenin lehtar veya ciro yoluyla geçerli bir zincir üzerinden kendisine geçmiş olduğu ve poliçeyi yasal olarak elinde bulunduran kişidir. - TTK m.698 – II - Hükümleri — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-698#f2): Poliçeyi meşru biçimde elinde bulunduran ve bedeli isteme hakkını taşıyan kişidir. Hamil, düzenleyen dahi olsa, muhatabın ödeme taahhüdünden doğrudan yararlanır. - TTK m.699 – 2. Kabul şerhinin çizilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-699#f2): Poliçenin ciro yoluyla veya başka bir biçimde meşru şekilde zilyedi olan ve poliçe üzerindeki hakları kullanabilen kişidir. - TTK m.709 – II - Makbuz istemek hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-709#f1): Poliçeyi elinde bulunduran ve bedelini talep eden kişidir. Hamil, kısmi ödemeyi kabul etmek zorunda olmadığı gibi, ibra şerhi yazılmasına ilişkin talebi karşılamakla yükümlüdür. - TTK m.724 – IV - Teselsül (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-724#f1): Poliçenin kendisine geçerli biçimde ciro edildiği veya poliçenin bizzat lehine düzenlendiği ve alacağı talep etme yetkisine sahip olan kişidir. Hamilin bu sıfatı, poliçeyi zilyetliğinde bulundurmasıyla birlikte geçerli ciro zincirine dayanmasına bağlıdır. - TTK m.734 – I - Genel hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-734): Poliçenin meşru zilyedi olup poliçe üzerindeki hakkı kullanma yetkisine sahip kişidir. Araya girerek kabule hamilin reddetme hakkı tanınmıştır. - TTK m.737 – 3. Araya girerek kabul edenin sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-737#f1): Poliçenin vadesinde bedelini talep eden ve araya girerek kabulü reddedebilen ya da onaylayabilen kişidir. Hamilin onayı, lehine araya girilen kişiyi ve sonraki borçluları, vadeden önce müracaat hakkını kullanmaktan alıkoyar. - TTK m.738 – III - Araya girerek ödeme — 1. Şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-738#f1): Poliçenin zilyedi olup vadede veya vadeden önce müracaat haklarını kullanabilecek kişidir. Hamil, araya girerek ödemeyi reddetme ya da kabul etme konusunda serbesttir. - TTK m.740 – 3. Reddin sonucu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-740#f1): Poliçeyi ya da bonoyu elinde bulunduran ve bu senetten doğan alacağı ileri süren kişidir. Maddenin uygulanabilmesi için hamilin, araya girene ödemeyi reddetmiş olması gerekir. - TTK m.792 – C) Elden çıkan çek (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-792#f1): Çeki hukuka uygun biçimde elinde bulunduran ve çekten doğan hakkı ileri süren kişidir. Hamilin hak sahibi olup olmadığı, 790. maddeye göre ispatlanır. - TTK m.810 – III - Başvurma hakkının kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-810#f1): Çeki elinde bulunduran ve çek üzerindeki hakka sahip olan kişi. Madde yalnızca hamile tanınan talep hakkını düzenler; hamilin sıfatının nasıl kazanıldığı bu maddenin konusu değildir. - TTK m.827 – 2. Kabul zorunluluğunun bulunmaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-827#f2): Havaleyi lehtar veya ciro yoluyla iktisap eden ve elinde bulunduran kişidir. Yasağa aykırı ibraz eden de hamil olduğundan, madde hamilin başvuru hakkını doğrudan etkiler. - TTK m.828 – 3. Kabulün hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-828#f1): Havaleyi ciro yoluyla ya da başka bir biçimde elinde bulunduran ve havaleden doğan hakları kullanma durumunda olan kişidir. Başvurma hakkı bu kişiye tanınmıştır. - TTK m.837 – 4. Kısmi senet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-837#f1): Senedin zilyetliğine sahip ve senet üzerinden hak talep eden kişidir. Bölme talebini yalnız hamil yapabilir; malı teslim etmiş kişi, senet hamili değilse bu talebi ileri süremez. ### Damga Vergisi Kanunu - Damga Vergisi Kanunu m.25 – Özel sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/488-sayili-damga-vergisi-kanunu/madde-25): Kağıdı elinde bulunduran ve üzerindeki hakkı ileri süren kişidir. Madde bakımından vergi ve ceza bu kişiden alınır. ## Karıştırılan kavramlar - **İyiniyetli hamil / kötüniyetli veya ağır kusurlu hamil** (TTK m.680): İyiniyetli hamil, aykırı doldurmayı bilmeden ve ağır kusur olmadan senedi iktisap eder. Kötüniyetli hamil, aykırılığı bilerek iktisap eder; ağır kusurlu hamil ise iktisap sırasında özensizlikle aykırılığı görmezden gelmiştir. İyiniyetli hamile karşı aykırılık iddiası ileri sürülemez; kötüniyetli ya da ağır kusurlu hamile karşı ileri sürülebilir. - **Hamil / poliçeyi elinde bulunduran** (TTK m.691): Poliçeyi hamil sıfatıyla elinde tutan kişi arzu yetkisini kullanabilir. Poliçeyi elinde bulunduran ancak hamil sayılmayan kişi de (ör. ciro zinciri dışında kalan ya da kıymetli evrak niteliğinde devralınmış olan) arzu yetkisine sahiptir. Madde, arzu yetkisini yalnız hamile değil, poliçeyi elinde bulunduran herkese tanıdığı için yetkili kişi kredi kapsamı bakımından geniş tutulmuştur. - **Düzenleyen / kabul eden muhatap (hamil bakımından)** (TTK m.698): Düzenleyen, poliçeyi kendisi keşide etmiştir ve normal olarak ödeme sorumluluğu ikincil durumdadır. Kabul eden muhatap, kabulüyle asıl ödeme borçlusu konumuna gelir. Hamil, ödeme yapılmadığında düzenleyene değil, doğrudan kabul edene başvurabilir; düzenleyen dahi olsa hamil bu yolu kullanabilir. - **Ödemeyi reddeden hamil / ödemeyi kabul eden hamil** (TTK m.740): Ödemeyi reddeden hamil, araya girenin ödemesini kabul etmeyerek senedin bedelini başka kişiden almaktan vazgeçmiş olur. Ödemeyi kabul eden hamil, araya girenin ödemesini almış olup bu durumda madde uygulanmaz. Yalnızca ödemeyi reddeden hamil, madde uyarınca borçtan kurtulacak kişilere karşı başvuru hakkını kaybeder. - **Yeni hamil / Eski hamil veya hak sahibi** (TTK m.792): Çeki bir devir işlemiyle eline geçirmiş olan ve çek üzerinde hamil sıfatı taşıdığını ileri süren kişidir. Rızası dışında çekin elinden çıkan ve çekin geri verilmesini isteme hakkı bulunan önceki hamil ya da hak sahibidir. Geri verme yükümlülüğü yeni hamilin, geri verme talebi ise önceki hamilin hakkıdır; iyiniyetli yeni hamil geri verme yükümlülüğü altına girmez. - **Hamil / Hamil olmayan malik** (TTK m.837): Hamil, senedin zilyetliğine sahip olarak bölme talebinde bulunabilir. Malı tevdi eden ama senedi elinde bulunmayan kişi, senet üzerinden bu talebi yapamaz. Bölme hakkı yalnız senet hamiline tanınmıştır; senet üzerinde hak sahibi olmayan kişi bu yolu kullanamaz. ## İlgili konular - Araya girme, araya girme suretiyle kabul ve araya girerek ödeme (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/araya-girme-araya-girme-suretiyle-kabul-ve-araya-girerek-odeme - Kabul ve aval (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kabul-ve-aval - Ciro (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ciro - Hamile yazılı senetler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/hamile-yazili-senetler - Kambiyo senetlerine benzeyen senetler ve diğer emre yazılı senetler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kambiyo-senetlerine-benzeyen-senetler-ve-diger-emre-yazili-senetler - Başvurma hakkı, protesto ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/basvurma-hakki-protesto-ve-sekli ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/589 E., 2024/212 K., 24.04.2024 — ilgili: TTK m.689 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/342 E., 2024/82 K., 07.02.2024 — ilgili: TTK m.689 - 11. Hukuk Dairesi, 2023/6372 E., 2024/7887 K., 07.11.2024 — ilgili: TTK m.810 ## İlgili terimler [Araya giren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/araya-giren) · [Emre yazılı havale](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emre-yazili-havale) · [Lehine araya girilen kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lehine-araya-girilen-kisi) · [Başvurma hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvurma-hakki) · [Müracaat hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muracaat-hakki) · [Muhatap](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhatap) · [Ciranta](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ciranta) · [Kötüniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kotuniyet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.