--- title: "Harç muafiyeti nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/harc-muafiyeti" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Harç muafiyeti **Kısaca:** Harç muafiyeti, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Harçlar K. m.124 · diplomat muaflığı: Kişinin, belirli bir sıfatla yaptığı işlemler bakımından harç ödeme yükümlülüğünden kanunen kurtulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-124) - TKHK m.73 · tüketici mahkemeleri: Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütlerinin tüketici mahkemelerinde açtığı davalarda harçlardan muaf tutulmalarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-73) - 5717 s. K. m.27 · yargılama masrafları: Kanun kapsamındaki dava ve işlerin açılması veya görülmesi sırasında harç ödenmemesi anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-27) ## Kanunda nerede geçiyor ### Harçlar Kanunu - Harçlar K. m.124 – Diplomat muaflığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-124): Kişinin, belirli bir sıfatla yaptığı işlemler bakımından harç ödeme yükümlülüğünden kanunen kurtulmasıdır. Muafiyet işleme değil kişinin sıfatına bağlıdır. ### Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun - Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun m.27 – Yargılama masrafları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-27): Kanun kapsamındaki dava ve işlerin açılması veya görülmesi sırasında harç ödenmemesi anlamına gelir. Muafiyet dava türüne bağlıdır, tarafın gelir durumuna bağlı değildir. ### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - TKHK m.73 – Tüketici mahkemeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-73): Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütlerinin tüketici mahkemelerinde açtığı davalarda harçlardan muaf tutulmalarıdır. Muafiyet dava açan tarafın sıfatına bağlıdır, uyuşmazlığın konusuna bağlı değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **Vergi, resim, harç muafiyeti / Gelir veya kurumlar vergisi indirimi** (278 s. K. m.13): Muafiyet, kurum lehine yapılan her türlü bağış, vasiyet ve yardımı kapsar ve yükümlülüğü ortadan kaldırır. İndirim yalnızca gelir veya kurumlar vergisi mükellefinin makbuz karşılığı yaptığı para bağışına tanınır ve matrahtan düşülür. Muafiyet vergi, resim ve harç bakımından doğrudan yükümlülüğü ortadan kaldırırken, indirim matrah üzerinden etki gösterir. Biri diğerinin yerine geçmez. - **Vergi, resim ve harç muafiyeti / Noter ve yargı harcı muafiyeti** (320 s. K. m.53): Birinci cümle, maddede sayılan kalemlerdeki vergi, resim ve harçları genel olarak muaf tutar. İkinci cümle, İdarenin taraf olduğu işlemlerde noter ve yargı harcını ayrıca muaf kılar. Noter ve yargı harcı yönünden muafiyet, İdarenin taraf olmasına bağlıdır; taraf olunmayan işlemde bu cümle uygulanmaz. - **Vergi, resim ve harç muafiyeti / Gelir veya Kurumlar Vergisi indirimi** (2828 s. K. m.20): Birinci fıkra ile bağış, yardım ve vasiyetler vergi, resim ve harçtan muaf tutulur. Bu, bağışın kendisi üzerindeki yükten muafiyettir. Ikinci fıkra ise makbuz karşılığı yapılan bağışı bağışçının kendi vergi matrahından indirir. Bu, bağışçının vergi yükünü azaltan bir mekanizmadır. Birinci fıkra kurumun aldığı bağışı vergisiz kılar; ikinci fıkra ise yalnızca Gelir veya Kurumlar Vergisi mükellefinin makbuz karşılığı yaptığı bağışın vergi matrahından düşülmesini sağlar. - **Vergi, resim ve harç muafiyeti / Masraf kaydı** (2876 s. K. m.101): Muafiyet, bağışın yapıldığı işlemde vergi, resim ve harç alınmamasını sağlar ve bağışçının vergi durumuna bağlı değildir. Masraf kaydı, bağışçının gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde gider gösterilmesi imkânıdır ve yalnızca bu vergi yükümlülerine tanınmıştır. Muafiyet her bağışçı için geçerlidir; masraf kaydı ise yalnızca gelir veya kurumlar vergisi yükümlüsü olan bağışçılara tanınır. Bağışçı bu vergilere tabi değilse yalnızca muafiyetten yararlanır. - **Vergi, resim ve harç muafiyeti / ithalat muafiyeti** (3838 s. K. m.19): Birinci fıkra, işlemlerin her türlü vergi, resim ve harçtan muafiyetini düzenler. İkinci ve üçüncü fıkralar, Toplu Konut İdaresinin ithal yetkisini ve ithal edilen malların gümrük resmi ve benzeri yüklerden muafiyetini düzenler. Birinci fıkradaki muafiyet işlem bazlı, ikinci ve üçüncü fıkradaki muafiyet ise ithal edilen mal bazlıdır. - **Vergi muafiyeti / harç muafiyeti** (3996 s. K. m.12): Damga vergisi muafiyeti 488 sayılı Kanuna göre alınan verginin kaldırılmasıdır. Harç muafiyeti 492 sayılı Kanuna göre alınan harçların kaldırılmasıdır. Her iki vergi ve harç türü de madde kapsamında muafiyete tabidir; biri diğerinin yerine geçmez. ## İlgili konular - Genel muaflıklar ve istisnalar, mükellefiyetle ilgili genel hükümler (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/genel-muafliklar-ve-istisnalar-mukellefiyetle-ilgili-genel-hukumler ## İlgili terimler [Yargılama masrafları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargilama-masraflari) · [Karşılıklılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliklilik) · [Tüketici işlemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tuketici-islemi) · [Basit yargılama usulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basit-yargilama-usulu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.