--- title: "Harcama birimi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/harcama-birimi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Harcama birimi Diğer yazımlar: Harcama birimleri **Kısaca:** Harcama birimi, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 5018 s. K. m.57 · kontrolün yapısı ve işleyişi: Kamu idaresinin bütçe ödeneğini harcamakla görevlendirilmiş iç birimleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-57) - 5302 s. K. m.46 · harcama yetkilisi: Bütçeden ödenek tahsis edilen ve kendi adına harcama yapan il özel idaresi birimidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-46) - 5393 s. K. m.63 · harcama yetkilisi: Bütçeden ayrı ödenek alan ve bu ödenekle harcama yapabilen birimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-63) ## Kanunda nerede geçiyor ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-3#f1-k): Kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birimdir. - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.31 – Harcama yetkisi ve yetkilisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-31#f1): Kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birimdir (m.3/k). Ödenek gönderme belgesiyle ödenek gönderilen birimler de Yükseköğretim Kurulu, üniversite ve yüksek teknoloji enstitüleri bakımından bu sıfatı taşır. - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.57 – Kontrolün yapısı ve işleyişi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-57#f1): Kamu idaresinin bütçe ödeneğini harcamakla görevlendirilmiş iç birimleridir. Madde bu birimleri sistemin bir unsuru olarak sayar; görev ve yetkilerinin ayrıntısı bu maddede yer almaz. - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.58 – Ön malî kontrol (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-58#f1): Kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birimdir. Ön malî kontrolün ilk aşamasında asgari kontrolleri yapan birim budur. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.46 – Harcama yetkilisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-46#f1): Bütçeden ödenek tahsis edilen ve kendi adına harcama yapan il özel idaresi birimidir. Yetki, ödenek tahsisi yapılan birimlere bağlıdır; ödenek almayan birim için bu madde uygulanmaz. ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu m.63 – Harcama yetkilisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-63#f1): Bütçeden ayrı ödenek alan ve bu ödenekle harcama yapabilen birimdir. Ödenek tahsisi yapılmamış bir birimin en üst yöneticisi bu sıfatı taşımaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Harcama birimi kontrolü / Malî hizmetler birimi kontrolü** (5018 s. K. m.58): Harcama birimi kontrolü, işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında harcama birimlerinde yapılan kontroldür. Malî hizmetler birimi kontrolü, malî hizmetler birimi tarafından yapılan ve ön malî kontrole tabi tutulan işlemleri kapsayan kontroldür. Her iki kontrol de ön malî kontrolün kapsamına girer; kapsamı belirleyen ölçüt ayrı birimlerin yaptığı kontrol olmasıdır. Asgari kontrollerin usul ve esasları Bakanlıkça belirlenirken malî hizmetler biriminin ön kontrole tabi tutacağı işlemlerin usul ve esasları da yine Bakanlıkça belirlenir. - **Harcama birimi / ödenek tahsis edilmemiş birim** (5393 s. K. m.63): Bütçeden ödenek tahsis edilmiş birim, kendi en üst yöneticisi aracılığıyla harcama yetkisini kullanır. Bütçeden ödenek tahsis edilmemiş birimin yöneticisi bu maddeye göre harcama yetkilisi değildir. Ödenek tahsisi yapılmamış birim adına yapılan harcama yetkisiz kalır ve bütçe dışı harcama niteliği taşır. ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2023/614 E., 2024/340 K., 06.11.2024 — ilgili: 5018 s. K. m.3, 5018 s. K. m.31 - 2006/113 E., 2011/102 K., 16.06.2011 — ilgili: 5018 s. K. m.31 - Ceza Genel Kurulu, 2014/340 E., 2017/358 K., 04.07.2017 — ilgili: 5018 s. K. m.31 ## İlgili terimler [Ön mali kontrol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-mali-kontrol) · [Harcama yetkilisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/harcama-yetkilisi) · [Kamu kaynakları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-kaynaklari) · [Bütçe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/butce) · [Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merkezi-yonetim-kapsamindaki-kamu-idareleri) · [Özel gelir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-gelir) · [Vize](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vize) · [Mahalli idareler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalli-idareler) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.