--- title: "Harcırah nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/harcirah" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Harcırah **Kısaca:** Harcırah, 8 kanunda 17 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - AATUHK m.70 · haczedilemiyecek mallar: Kamu görevlilerine görev nedeniyle yapılan yolculukta ödenen yol ve konaklama bedelidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-70) - 6245 s. K. m.12 · edenlerin harcırahı: Memurların ve benzeri kişilerin görev nedeniyle yer değiştirmeleri sırasında yol ve konaklama giderlerini karşılamak için ödenen para tutarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-12) - 1593 s. K. m.16: Ankara dışından gelen üyelerin yolculuk ve konaklama giderlerini karşılamak için ödenen tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-16) ## Kanunda nerede geçiyor ### Harcırah Kanunu - Harcırah Kanunu m.1 – Kanunun şümulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-1#f1): Memurun geçici bir görev, kurs veya seminer için görev yerinin dışına çıkması nedeniyle yapacağı giderlerin karşılığı olarak ödenen ödenektir. Bu maddede tanımı yapılmamış olup kanunun ana konusu olarak kullanılmaktadır. - Harcırah Kanunu m.3 – Tarifler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-3#f2): Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birinin, birkaçının veya tamamının toplamına verilen addır. Harcırah tek bir kalemden ibaret değildir; hangi kalemlerin ödeneceği her olayın koşullarına göre belirlenir. - Harcırah Kanunu m.4 – Harcırah verilecek kimseler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-4#f2): Memur, hizmetli ve bunlarla birlikte hareket eden kişilerin görev nedeniyle yapacakları yolculuk ve konaklama giderlerini karşılamak üzere devletçe ödenen tutardır. Maddenin hangi kişilere verileceğini belirlemesi, harcırahın bu kişilerin hukuki statüsüne bağlandığını gösterir. - Harcırah Kanunu m.5 – Harcırahın unsurları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-5#f1): Görevli bir kamu görevlisinin görev gereği yaptığı yer değiştirme sırasında katlandığı masrafların karşılanması için verilen ödemenin genel adıdır. Madde, harcırahın dört unsurdan oluştuğunu söyler. - Harcırah Kanunu m.6 – Harcırah hesabında esas tutulacak yol (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-6#f1): Memur veya hizmetlinin görevi gereği geçici olarak yer değiştirmesi sırasında yolculuk, konaklama ve benzeri giderleri karşılamak üzere ödenen tutardır. Maddenin kapsamı, harcırahın hangi yol ve taşıt üzerinden hesaplanacağıdır. - Harcırah Kanunu m.10 – verilmesini icabettiren haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-10): Devlet memurlarının görevleri nedeniyle yer değiştirmeleri sırasında yapacakları giderlerin karşılanması amacıyla ödenen ödeneklerin genel adıdır. Bu madde yalnızca harcırahın hangi hallerde verileceğini belirler. - Harcırah Kanunu m.12 – edenlerin harcırahı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-12#f1): Memurların ve benzeri kişilerin görev nedeniyle yer değiştirmeleri sırasında yol ve konaklama giderlerini karşılamak için ödenen para tutarıdır. Bu madde kapsamında harcırah, ölüm mahalline kadar olan kısmı ile hesaplanır. - Harcırah Kanunu m.53 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-53#f1): Memurun görevi gereği geçici olarak başka yere gönderilmesi halinde yol, konaklama ve günlük giderleri karşılamak üzere ödenen para. Maddenin konusu bu ödemenin miktar ve esaslarıdır. - Harcırah Kanunu m.59 – Harcırahın sureti tediye ve mahsubu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-59#f1): Memur ve hizmetlinin görev yeri değişikliği veya geçici görevi nedeniyle yol ve konaklama için devletçe ödenen para. Bu madde bakımından harcırahın ödeme usulünü ve mahsubunu düzenler. - Harcırah Kanunu m.61 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-61): Görev nedeniyle yapılan yolculuk ve geçici görev sırasında ödenen masraf karşılığı parasal istihkaktır. Maddenin asıl konusu bu ödemelerdir ve haczedilmezlik yalnız bu kaynaktan doğan istihkaklar için geçerlidir. ### Umumi Hıfzıssıhha Kanunu - Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.16 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-16#f1): Ankara dışından gelen üyelerin yolculuk ve konaklama giderlerini karşılamak için ödenen tutardır. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu geç. m.18 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/gecici-madde-18#f1): Görev gereği geçici olarak başka yere gönderilen kişiye yol, konaklama ve yevmiye gibi giderler için ödenen parayı ifade eder. Bu maddede 6245 sayılı Harcırah Kanunu'na göre hesaplanmasıyla ilgilidir. ### Kamulaştırma Kanunu - Kamulaştırma Kanunu m.29 – Giderlerin ödenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2942-sayili-kamulastirma-kanunu/madde-29#f1): Mahkeme heyetinin 10. madde uyarınca yapacağı keşif ve inceleme sırasında doğan yol ve konaklama gibi giderlerdir. Bu giderler idarece karşılanır. ### Uzman Erbaş Kanunu - Uzman Erbaş Kanunu m.18 – Atama, geçici görev ve harcırah (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3269-sayili-uzman-erbas-kanunu/madde-18#f1): Görevli kişinin yer değiştirmesi nedeniyle yol, konaklama ve benzeri giderlerinin karşılanması amacıyla ödenen paradır. Miktarı ve ödeme koşulları 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve Bütçe Kanunu esaslarına göre belirlenir. ### Harp Okulları Kanunu - Harp Okulları Kanunu m.32 – Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4566-sayili-harp-okullari-kanunu/madde-32#f2): Görevlendirilen öğretim üyelerine görev nedeniyle ödenen yol ve geçim giderlerini karşılayan ödemedir. Maddede harcırahın 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre ödeneceği belirtilmiştir. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.70 – Haczedilemiyecek mallar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-70#f1-c-12): Kamu görevlilerine görev nedeniyle yapılan yolculukta ödenen yol ve konaklama bedelidir. Maddenin 12. bendi uyarınca bu kapsamdaki ödemeler haczedilemez. ### Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun - Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun m.6 – Müsabaka, antrenman ve seyir alanlarının güvenliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6222-sayili-sporda-siddet-ve-duzensizligin-onlenmesine-dair-kanun/madde-6): Görevlendirilen kolluk görevlilerine ödenen günlük ödeme birimidir. Madde, bu ödemenin üç katı olarak hesaplanmasını öngörür. ## Karıştırılan kavramlar - **Hakkı huzur / Harcırah ve yevmiye** (1593 s. K. m.16): Hakkı huzur, üyenin toplantı dönemine katılmasının karşılığı olarak ödenen ücrettir ve bütçeyle belirlenir. Harcırah ve yevmiye, katılımın doğurduğu giderleri karşılayan ödemelerdir; harcırah yolculuk gideri, yevmiye ise günlük ödemedir. İki ödeme farklı ölçütlere bağlıdır: hakkı huzur bütçe miktarına, harcırah ve yevmiye ise gerçek yolculuk ve idarenin tespitine bağlıdır. - **Genel harcırah / m.53 kapsamındaki harcırah** (6245 s. K. m.53): Genel memurlar için kanunun kendi tarifesi ve oranları geçerlidir. Ulaştırma müesseselerinin memur ve hizmetlileri için harcırah, Maliye ve Ulaştırma Bakanlıklarınca müesseselerin hususiyetlerine göre müştereken tespit edilir. Ulaştırma müesseselerinde miktarlar ayrı bir tespit usulüyle belirlenir, ancak kanundaki sınır ve umumi esaslara bağlı kalır. - **Harcırah istihkakı / genel maaş haczi** (6245 s. K. m.61): Kanunla ödenecek harcırah gibi görev masrafı karşılığı istihkaklar, bu maddeye göre borç için haczedilemez. Maaş ve ücret gibi görev karşılığı süreklı gelirler bu maddenin kapsamında değildir ve haciz bakımından ayrı kurallara tabidir. Harcırah niteliğindeki istihkak haczedilemez; maaş gibi gelirlerin haczi bu madde yerine genel haciz kurallarına göre değerlendirilir. - **Harcırah Kanununa tabi kurum / Harcırah Kanunu kapsamı dışı müessese** (GVK m.24): Birinci bent, Harcırah Kanununa tabi kurumların harcırah ve yolluk ödemelerini kapsar. İkinci bent, Harcırah Kanunu kapsamı dışındaki müesseselerin yol ve gündelik ödemelerini kapsar. Hangi kurumun ödemesi olduğu ölçütü bentleri ayırır. Birinci bentte harcırah ve yolluk, ikinci bentte gerçek yol gideri ve gündelik istisna edilir. - **Harcırah alan / harcırah almayan (C fıkrası)** (375 s. K. m.28): 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamında harcırah alanlar C fıkrası tazminatından yararlanamaz. Harcırah almayan personel C fıkrası kapsamında tazminat alabilir. Harcırah ve C fıkrası tazminatı aynı personele birlikte ödenmez. - **Umumi harcırah tabi üye / harcırah mevzuatına tabi olmayan üye** (2863 s. K. m.62): Umumi harcırah hükümlerine tabi üyeler, maddenin ödeme hükmünden yararlanır. Harcırah hükümlerine tabi olmayan üyelerin bu maddeye göre yol gideri ve gündelik almasına ilişkin ayrı bir düzenleme metinde yer almaz. Maddenin ödeme kuralı yalnızca harcırah mevzuatına tabi üyeleri kapsar; diğer durumlar için ayrı bir ödeme dayanağı aranmalıdır. ## İlgili konular - Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/borclu-elinde-haczedilen-mallara-karsi-istihkak-iddialari ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/608 E., 2025/243 K., 16.04.2025 — ilgili: 6245 s. K. m.3, 6245 s. K. m.4 - 9. Hukuk Dairesi, 2023/10572 E., 2023/13485 K., 02.10.2023 — ilgili: 6245 s. K. m.12, 6245 s. K. m.1 - 9. Hukuk Dairesi, 2023/10573 E., 2023/13486 K., 02.10.2023 — ilgili: 6245 s. K. m.12, 6245 s. K. m.1 ## İlgili terimler [Yevmiye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yevmiye) · [Avans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/avans) · [Tesviye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tesviye) · [Aile fertleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-fertleri) · [Terhis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/terhis) · [Memuriyet mahalli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/memuriyet-mahalli) · [Müştereken tespit](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustereken-tespit) · [Sermayenin yarısından fazlası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sermayenin-yarisindan-fazlasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.