--- title: "Hasılat nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hasilat" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hasılat **Kısaca:** Hasılat, 7 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - GVK m.68 · mesleki giderler: Serbest meslek faaliyetinden elde edilen toplam gelirdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-68) - VUK m.207 · yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri: Yabancı nakliyat kurumunun Türkiye'de taşımacılık faaliyeti sonucunda elde ettiği gelirdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-207) - İİK m.85 · taşınır ve taşınmaz malların haczi: Taşınmazın kira, ürün veya benzeri gelirleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-85) ## Kanuna göre anlamı - **5602 s. K. m.3/1-c** (Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun): Şans oyunlarının oynatılması karşılığı iştirakçilerden tahsil edilen tutardan Katma Değer Vergisi düşüldükten sonra kalan tutarı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5602-sayili-sans-oyunlari-hasilatindan-alinan-vergi-fon-ve-paylarin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun/madde-3#f1-c - **5738 s. K. m.2/1-c** (Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunlarının Özel Hukuk Tüzel Kişilerine Yaptırılması Hakkında Kanun): İdare tarafından müşterek ve sabit ihtimalli bahis oyunlarının oynatılması karşılığında iştirakçilerden tahsil edilen tutardan katma değer vergisi düşüldükten sonra kalan tutarı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5738-sayili-spor-musabakalarina-dayali-sabit-ihtimalli-ve-musterek-bahis-oyunlarinin-ozel-hukuk/madde-2#f1-c ## Kanunda nerede geçiyor ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.9 – Vergiden muaf esnaf: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-9#f6-10): Onuncu bent kapsamında elde edilen satış tutarıdır. Yıllık hasılat sınırının aşılması, muafiyetin sona ermesine yol açar. - GVK m.18 – Serbest meslek kazançlarında (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-18#f1): Eserin yayımlanması, satılması, devredilmesi veya kiralanması yoluyla elde edilen gelirdir. Bu istisna kapsamında hasılat, eser sahibinin eseri değerlendirmesinden doğan tutarları ifade eder. - GVK m.21 – Gayrimenkuller ve haklarda (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-21#f1): Kiraya verme karşılığında bir takvim yılı içinde elde edilen toplam kira bedelidir. İstisna haddinin hesabında brüt hasılat esas alınır. - GVK m.39 – İşletme hesabı esnasında ticari kazancın tesbiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-39#f1): Hesap dönemi içinde elde edilen gelirdir. Maddeye göre tahsil edilen paralar ile tahakkuk eden alacaklar hasılat sayılır; yani nakdi tahsilat ve tahakkuk birlikte hasılat kapsamına girer. - GVK m.55 – Kazancın zirai işletme hesabı esasına göre tespiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-55#f1): Hesap dönemi içinde para ile tahsil edilen veya alacak olarak tahakkuk eden gelirlerdir. Tahsil edilmemiş ama tahakkuk etmiş bedeller de hasılata dahildir. - GVK m.58 – Hasılattan indirilemiyecek giderler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-58#f1): İşletmeden elde edilen brüt gelir toplamıdır. Gider indirimi bu brüt tutar üzerinden hesaplanan kazancın tespitinde ilk adımdır. - GVK m.68 – Mesleki giderler: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-68#f1): Serbest meslek faaliyetinden elde edilen toplam gelirdir. Giderler bu tutardan indirilir. - GVK m.82 – Arızi kazançlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-82#f1-2): Alınan para ve ayınlarla diğer yollarla elde edilen ve para ile temsil edilebilen menfaatlerin tümünü ifade eder. Hâsılat, gider indirilmeden önceki brüt tutardır. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.207 – Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-207#f1): Yabancı nakliyat kurumunun Türkiye'de taşımacılık faaliyeti sonucunda elde ettiği gelirdir. Yalnızca Türkiye'de elde edilen tutarlar kayda konu olur; yurt dışında elde edilen gelirler bu kapsama girmez. - VUK m.210 – Serbest meslek kazanç defteri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-210#f2): Serbest meslek faaliyetinden alınan ücrettir. Maddede hasılat tarafına ücretin alındığı tarih, miktar ve ödeyenin adı yazılır. ### Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5602-sayili-sans-oyunlari-hasilatindan-alinan-vergi-fon-ve-paylarin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun/madde-3#f1-c): Şans oyunlarının oynatılması karşılığı iştirakçilerden tahsil edilen tutardan Katma Değer Vergisi düşüldükten sonra kalan tutardır. Brüt tahsilat değil, KDV düşülmüş tutar esas alınır. - Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.4 – İştirakçilere ödenebilecek ikramiye tutarı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5602-sayili-sans-oyunlari-hasilatindan-alinan-vergi-fon-ve-paylarin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun/madde-4#f2): Şans oyunlarından elde edilen toplam gelir. İkramiye sınırının hesabında karşılaştırma ölçüsü olarak kullanılır; ikramiye toplamı aynı dönemdeki hasılatla kıyaslanır. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.85 – Taşınır ve taşınmaz malların haczi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-85#f4): Taşınmazın kira, ürün veya benzeri gelirleridir. Madde, taşınmaz haczedildikten sonra icra dairesinin bu gelirlerin idare ve işletmesine müdahale etmemesini öngörür. ### Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.53 – Vergi Muafiyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/320-sayili-milli-piyango-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-53#f1): İdarenin oyun ve çekilişlerden elde ettiği gelirlerin toplamıdır. Muafiyet bu gelir kaleminin tamamını kapsar. ### Devlet Opera ve Balesi Personeli Hakkında Kanun - Devlet Opera ve Balesi Personeli Hakkında Kanun m.23 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1309-sayili-devlet-opera-ve-balesi-personeli-hakkinda-kanun/madde-23#f1): Müessesenin faaliyetleri sonucunda elde ettiği gelirlerdir. Muafiyet, bu gelirler ile muamelelerin tümünü kapsar. ### Devlet Tiyatroları Personeli Hakkında Kanun - Devlet Tiyatroları Personeli Hakkında Kanun m.14 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5441-sayili-devlet-tiyatrolari-personeli-hakkinda-kanun/madde-14#f1): Devlet Tiyatrosunun faaliyetlerinden, özellikle bilet satışı gibi gelir kalemlerinden elde ettiği gelirdir. Maddenin vergi, harç ve resim muafiyeti bu gelirleri ve muameleleri kapsar. ## Karıştırılan kavramlar - **Istisna haddi içindeki hasılat / haddi aşan hasılat** (GVK m.21): Yıllık hasılatın istisna haddi içinde kalan kısmı vergiden müstesnadır. İstisna haddini aşan hasılat, beyan edilmemiş ya da eksik beyan edilmişse istisna kapsamında değerlendirilemez. Haddin üzerinde hasılat varsa beyanın tam yapılması istisnadan yararlanmanın ön koşuludur. - **Hasılat / gider çıkarılmadan önceki ham tutar / değerleme sonucu tutar** (GVK m.39): Ham tutarlar, tahsil ve tediye esasına göre kaydedilir. Değerleme hükümleri uygulanarak emtia ve varlıklar VUK'a göre değerlenir. Kazanç, değerleme sonrası tutarlar üzerinden hesaplanır; ham kayıtlar tek başına sonucu belirlemez. - **Hâsılat / safi kazanç** (GVK m.82): Hâsılat, alınan para ve ayınlarla diğer suretlerle elde edilen ve para ile temsil edilebilen menfaatlerin tümüdür. Safi kazanç, hâsılattan madde hükmüne göre indirilebilen giderlerin düşülmesiyle bulunan tutardır. Vergi matrahı hâsılat değil safi miktar üzerinden belirlenir; tevsik edilmeyen giderler indirilemez. - **Gider kaydı / Hasılat kaydı** (VUK m.210): Gider tarafına yapılan giderin türü ve tarihi yazılır. Hasılat tarafına ücretin alındığı tarih, miktar ve ödeyen yazılır. Her iki tarafın kayıt unsurları farklıdır; eksik unsur kaydın eksik sayılmasına yol açabilir. - **Vergi, harç ve resim yükümlülüğü / müessesenin hasılat ve muameleleri** (1309 s. K. m.23): Genel hükme göre kamu kurumları da harca tabi işlemler yapabilir. Müessesenin hasılat ve muameleleri her türlü vergi, harç ve resimden muaftır. Bu işlemler için harç veya resim ödenmez; yargılamada harç muafiyetinin kapsamı uygulamada tartışılmıştır. - **Hasılat / Net hasılat** (5602 s. K. m.3): Hasılat, iştirakçilerden tahsil edilen tutardan KDV düşülerek bulunan tutardır. Net hasılat, hasılattan vergi, eğlence vergisi ve süresi içinde ödenen ikramiyeler düşüldükten sonra kalan tutardır. Ödenen ikramiyeler net hasılattan indirilir; bu nedenle ikramiye ödemesinin zamanı ve süresi net hasılat hesabını etkiler. ## İlgili konular - Esnaf muaflığı, diğer muaflık ve istisnalar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/esnaf-muafligi-ve-vergiden-muaf-ciftciler - Diğer müesseselerin tutacakları özel kayıtlar ve serbest mesleklerde defter tutma (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/diger-muesseselerin-tutacaklari-ozel-kayitlar-ve-serbest-mesleklerde-defter - Haciz (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/haciz - Gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/gayrimenkul-sermaye-iradi-menkul-sermaye-iradi-diger-kazanc-ve-iratlar - Ticari kazanç (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ticari-kazanc - Ücretler ve serbest meslek kazançları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ucretler-ve-serbest-meslek-kazanclari ## Örnek kararlar - 2018/135 E., 2021/71 K., 13.10.2021 — ilgili: 5602 s. K. m.4 - 1989/6 E., 1989/42 K., 07.11.1989 — ilgili: GVK m.21 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/475 E., 2023/638 K., 21.06.2023 — ilgili: İİK m.85 ## İlgili terimler [Şans oyunları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sans-oyunlari) · [Arızi kazanç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arizi-kazanc) · [İşletme hesabı esası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-hesabi-esasi) · [Gider](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gider) · [İstihlâk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istihl-k) · [Muamelat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muamelat) · [İlgili kurum ve kuruluş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilgili-kurum-ve-kurulus) · [İlgili mevzuat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilgili-mevzuat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.