--- title: "Hava aracı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hava-araci" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hava aracı **Kısaca:** Hava aracı: havalanabilen ve havada seyredebilme kaabiliyetine sahip her türlü aracı (2920 s. K. m.3/1-b) ## Kanuni tanım - **2920 s. K. m.3/1-b** (Türk Sivil Havacılık Kanunu): havalanabilen ve havada seyredebilme kaabiliyetine sahip her türlü aracı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-3#f1-b ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-3#f1-b): Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü araçtır. Tanım, aracın türünü veya kullanım amacını değil, havalanma ve havada seyretme kabiliyetini ölçüt alır. - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.5 – Türk hava sahasının kullanılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-5): Havada uçuşa elverişli ve hava sahasında kullanılan araçtır. Madde, hava aracını kullanım bakımından düzenler; tanımın ayrıntısı kanunun ilgili tanım hükümlerine bağlıdır. - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.89 – Hava aracı belgeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-89): Havada uçuş yapabilen, kanunun uygulandığı taşıt. Maddenin uygulanabilmesi için hava aracının Türk hava sahasında uçuş yapacak olması gerekir. ## Karıştırılan kavramlar - **Devlet Hava Aracı / Türk Sivil Hava Aracı** (2920 s. K. m.3): Devlet Hava Aracı, devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangını hizmetlerinde kullandığı araçtır. Ölçüt kullanım amacı ve kullanıcıdır. Türk Sivil Hava Aracı, Devlet Hava Aracı dışında kalan ve mülkiyeti Türk Devletine, kamu tüzelkişilerine veya Türk vatandaşlarına ait olan araçtır. Ölçüt, devlet hava aracı olmamak ve mülkiyet bağıdır. Bir aracın hangi kategoriye girdiği, Kanun'un sivil havacılığa ilişkin hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Devlet Hava Aracı tanımı dışında kalan araçlar, mülkiyet koşulu sağlanırsa Türk Sivil Hava Aracı sayılır. - **Hava Aracı / Havaalanı** (2920 s. K. m.3): Hava Aracı, havalanabilen ve havada seyredebilen her türlü araçtır. Tanım araca yöneliktir. Havaalanı, hava araçlarının kalkış ve inişi için hazırlanmış yerdir. Tanım yere ve tesislere yöneliktir. Hava aracı kavramı taşıt niteliğini, havaalanı kavramı ise altyapı niteliğini ayırt eder; bir kavramın kapsamına diğeri girmez. - **Karayolu taşıtı / hava aracı** (197 s. K. m.1): Karayolları Trafik Kanununa göre kayıt ve tescil edilmiş motorlu kara taşıtları, trafik şube veya bürolarındaki sicilleriyle vergiye tabidir. Uçak ve helikopterler ise Sivil Havacılık Genel Müdürlüğündeki kayıtlarıyla vergiye tabi olur. Kayıt makamı farklıdır. Hangi siciline kayıtlı olduğu, taşıtın hangi bentten vergilendirileceğini belirler; kayıt makamı yanlış belirlenirse vergi konusu tespiti hatalı olur. - **Sivil hava aracı / Devlet hava aracı** (2920 s. K. m.2): Sivil hava araçlarının işlettiği faaliyetler, kamu veya özel kişiler tarafından yürütüldüğünde Kanun'un kapsamına girer. Devlet hava araçları, açık hüküm bulunmadıkça Kanun'un kapsamı dışında kalır. Devlet hava aracı ile yapılan işlemlerde Kanun hükümleri kendiliğinden uygulanmaz; uygulama için açık bir düzenleme aranır. - **Türk sivil hava aracı / kiralanmış yabancı tescilli hava aracı** (2920 s. K. m.31): Türk tescilli hava aracı, iç hat taşımasında kendiliğinden kullanılabilir. Yabancı tescilli hava aracı, yalnızca Türk taşıyıcı tarafından kiralanmış ve SHGM usul ve esaslarına uygun olarak kullanılabilir. Yabancı tescilli araçla yapılan iç hat taşıması ancak kiralama ve usul ve esaslara uyum koşuluyla mümkündür; aksi halde ana kural uygulanır ve taşıma Türk sivil hava aracıyla yapılmak zorundadır. - **Türk tescilli / yabancı tescilli hava aracı (silahlı güvenlik görevlisi)** (2920 s. K. m.40): Türk tescilli sivil hava araçlarında özel eğitimli silahlı güvenlik görevlisi bulundurulabilir. Türkiye'ye uçuşu olan yabancı tescilli hava araçlarında bulundurulmasına izin, İçişleri Bakanlığının yetkisine bağlıdır ve mütekabiliyet ilkesi saklıdır. Yabancı tescilli araçta izin ayrıca ve karşılıklılık gözetilerek verilir; Türk tescilli araçta böyle bir izin şartı yoktur. ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2020/319 E., 2023/120 K., 01.03.2023 — ilgili: 2920 s. K. m.3 - Ceza Genel Kurulu, 2016/1130 E., 2019/162 K., 05.03.2019 — ilgili: 2920 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Türk hava sahası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/turk-hava-sahasi) · [Ferry uçuş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ferry-ucus) · [Havaalanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/havaalani) · [Uçuşa elverişlilik belgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucusa-elverislilik-belgesi) · [Türk sivil hava aracı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/turk-sivil-hava-araci) · [Yetkili makam](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-makam) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.