--- title: "Havale nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/havale" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Havale **Kısaca:** Havale, 8 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.555 · tanımı: Havale eden kişinin, kendi hesabına bir edimi havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini, bu edimi kendi adına kabul etmek üzere de havale alıcısını yetkilendirdiği hukuki işlemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-555) - HMK m.126 · cevap dilekçesinin verilmesi: Dilekçenin mahkemede ilgili işlemler için görevli birime veya hâkime yönlendirilmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-126) - İYUK geç. m.6: Gelen dilekçenin hangi dosyaya ya da hangi hâkime iş olarak verileceğine karar verilmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/gecici-madde-6) ## Kanuni tanım - **6475 s. K. m.3/1-k** (Posta Hizmetleri Kanunu): Göndericinin PTT iş yerlerine veya cihazlarına yatırdığı ya da yurt dışından gönderdiği paranın alıcı olarak gösterdiği kişiye ödenmesi, bir posta çeki hesabına işlenmesi veya posta çeki hesap sahibinin hesabındaki paradan belirttiği kadarının alıcı olarak gösterdiği bir üçüncü kişiye veya kendisine ödenmesi yönünde PTT’yi muhatap alarak verdiği emri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6475-sayili-posta-hizmetleri-kanunu/madde-3#f1-k ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.555 – A. Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-555#f1): Havale eden kişinin, kendi hesabına bir edimi havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini, bu edimi kendi adına kabul etmek üzere de havale alıcısını yetkilendirdiği hukuki işlemdir. Madde metninde tek taraflı bir işlem olarak tanımlanır; taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurmaz. - TBK m.556 – I. Havale eden ile havale alıcısı arasındaki ilişki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-556#f1): Havale eden, bir borcunu ifa amacıyla havale ödeyicisine verme yetkisi, havale alıcısına da kabul etme yetkisi verdiğinde ortaya çıkan çift yetkili işlemdir. Ödeyiciye ve alıcıya yükümlülük değil yetki verir. - TBK m.559 – C. Geri alma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-559#f1): Havale edenin, havale ödeyicisine kendi adına, havale alıcısına bir edimi ifa etmesi yetkisini verdiği ve bu yetkiye dayanarak ilişkinin kurulduğu hukuki işlemdir. Madde, yetkinin geri alınmasını düzenlediği için havale ilişkisinin bu yetki unsuru üzerinde durur. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.126 – Cevap dilekçesinin verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-126#f3): Dilekçenin mahkemede ilgili işlemler için görevli birime veya hâkime yönlendirilmesi işlemidir. Maddeye göre cevap dilekçesinin verilme tarihi, havale tarihidir. - HMK m.159 – Dosyaya belge konulması ve dosyanın başka yere gönderilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-159#f1): Mahkemeye sunulan dilekçe ve belgenin hâkim veya yazı işleri müdürü tarafından işleme alınmak üzere yönlendirilmesi işlemidir. Dosyaya konulmadan önce yapılması zorunludur. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.780 – I - Unsurlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-780#f1-b): Düzenleyenin muhatap bankaya, çekte yazılı bedeli hamile ödeme emridir. Bedelin ödenmesinin bir koşula bağlanmaması gerekir. - TTK m.826 – B) Kambiyo senetlerine benzeyen senetler — I - Emre yazılı havaleler — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-826#f1): Bir kişinin başka bir kişiye, üçüncü kişinin ödemesini isteyen yazılı talimatıdır. Maddenin uygulanabilmesi için metnin senet dışında bir havale olarak düzenlenmiş olması gerekir. ### Danıştay Kanunu - Danıştay Kanunu m.39 – İçtihatları birleştirme kurulunun görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-39#f1): Danıştay Başkanının, aykırılık veya uyuşmazlık konusunu kurulun incelemesine göndermesidir. Kurul, kendiliğinden değil bu havale üzerine inceleme yapar. - Danıştay Kanunu m.62 – Tetkik Hakimlerinin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-62#f1): Daire veya kurul başkanı ile Danıştay Başkanının işi tetkik hâkimine incelenmek üzere devretmesidir. Tetkik hâkiminin inceleme yetkisi bu havaleye bağlıdır; kendiliğinden iş alamaz. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.34 – İcranın nereden isteneceği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-34#f1): Takibin başlatıldığı icra dairesinden alacaklının yeni yerleşim yerindeki icra dairesine devredilmesi işlemidir. Alacaklının talebine bağlıdır. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK geç. m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/gecici-madde-6#f1-1): Gelen dilekçenin hangi dosyaya ya da hangi hâkime iş olarak verileceğine karar verilmesi işlemidir. Geçiş döneminde bu işlemi evrak bürosu değil mahkeme başkanı veya hâkim yapar. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.16 – İhtisas komisyonları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-16#f3): Meclisin bir işi ilgili ihtisas komisyonuna göndermesidir. Komisyon ancak kendisine havale edilen işi inceleyip rapora bağlar. ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu m.35 – Encümen toplantısı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-35#f3): Belediye başkanının bir konunun encümende görüşülmesi için yaptığı işlemdir. Başkanın havale etmediği konular encümende görüşülemez. ## Karıştırılan kavramlar - **Yerleşim yeri değişikliği öncesi takip / yerleşim yeri değişikliği sonrası havale** (İİK m.34): Takip başladıktan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi durumudur. Takibin ilk başlatıldığı icra dairesinin yetkisi, alacaklının sonradan değişen yerleşim yeri tarafından etkilenmez. Alacaklı talep ederse takip yeni yerleşim yeri icra dairesine havale edilir. - **Havale / Alacağın devri** (TBK m.555): Havalede havale eden, ödeyiciye ödeme ve alıcıya kabul yetkisi verir; bu bir yetki ilişkisidir. Alacağın devrinde alacaklı, alacağın kendisini devralana geçirir ve devralan alacaklı olur. Havalede alacak el değiştirmez; alıcı yalnız edimi kendi adına kabul eder. Alacağın devri ise TBK m.183 vd. kapsamında kalır. - **Havale / Temsil** (TBK m.555): Havalede ödeyici ile alıcı arasında temsil ilişkisi kurulmaz; ödeyici havale eden adına değil, kendi borcunu ifa eder. Doğrudan temsilde temsilci, asıl adına hukuki işlem yapar. Havale ödeyicisi ile alıcı arasındaki ilişki temsil hükümlerine tabi değildir; madde metni yalnız yetki verme işlemini tanımlar. - **Havale / Basit ödeme talimatı (sözleşme niteliği)** (TBK m.555): Metin, havaleyi bir sözleşme olarak değil, tek taraflı çifte yetki işlemi olarak tanımlar. Sözleşme türlerinde iki taraflı karşılıklı irade birleşmesi aranır. Havale için sözleşme kurulmasına gerek yoktur; ancak ödeyicinin kabulü, alıcıya karşı bağlayıcı bir borç doğurabilir. - **Havale alıcısının kabul etmesi / Havale alıcısının kabul etmek istememesi** (TBK m.556): Havale alıcısı havaleyi kabul etmişse ve ödeyiciye başvurmuşsa, alacağını havalede belirlenen süre içinde elde edemezse bu alacağı havale edene yeniden ileri sürebilir. Havale alıcısı havaleyi kabul etmek istemezse havale edene gecikmeksizin bildirimde bulunmak zorundadır. Kabul eden alıcı için havale edene karşı alacak yeniden doğar; kabul etmeyen alıcının bildirmemesi hâlinde doğan zarardan sorumluluğu vardır. - **Havale edenin yeniden ileri sürme hakkı / Havale ödeyicisinin ödeme yükümlülüğü** (TBK m.556): Havale alıcısı, havale edene karşı bedel ilişkisinden doğan alacağı yeniden ileri sürebilir. Havale ödeyicisinin alıcıya karşı ödeme yükümlülüğü, ödeyicinin havaleyi kabul ettiğini bildirmesine bağlıdır ve bu madde ile düzenlenmez. Ödeyici ödemezse alıcı önce ödeyiciye, ardından havale edene karşı başvurabilir; ödeyicinin yükümlülüğü m.557'ye göre değerlendirilir. ## İlgili konular - Havale (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/havale - Para ve teminat verilmesi hakkındaki ilamların icrası, müşterek hükümler (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/para-ve-teminat-verilmesi-hakkindaki-ilamlarin-icrasi-musterek-hukumler - Danıştay'ın, daire ve kurulların görevleri (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/danistay-in-daire-ve-kurullarin-gorevleri - Görevler ve haklar (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/gorevler-ve-haklar - Cevap dilekçesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/cevap-dilekcesi - Tutanağın imzalanması ve imza atamayanların durumu (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tutanagin-imzalanmasi-ve-imza-atamayanlarin-durumu ## Örnek kararlar - Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2024/1835 E., 2024/2015 K., 17.10.2024 — ilgili: TBK m.556, TBK m.559 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, 2024/528 E., 2024/2410 K., 11.10.2024 — ilgili: TBK m.556, TBK m.559 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, 2020/45 E., 2020/173 K., 15.10.2020 — ilgili: TBK m.556, TBK m.559 ## İlgili terimler [Havale ödeyicisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/havale-odeyicisi) · [İlamlı icra](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilamli-icra) · [Çek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cek) · [Gecikmeksizin bildirim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikmeksizin-bildirim) · [Havale alıcısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/havale-alicisi) · [İçtihatların birleştirilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ictihatlarin-birlestirilmesi) · [İhtisas komisyonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihtisas-komisyonu) · [Risk Merkezi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/risk-merkezi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.