--- title: "Hesap nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hesap" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hesap **Kısaca:** Hesap, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.362 · malların devri: Devir sırasında ana ve babanın çocuk mallarının yönetimine ilişkin olarak sunması gereken döküm niteliğindeki açıklamadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-362) - 4911 s. K. m.3 · tanımlar: Hazine Müsteşarlığı adına Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde açılan Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Malî Mesuliyet Devlet Garantisi Hesabıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4911-sayili-sivil-hava-araclari-ucuncu-sahis-mali-mesuliyet-sigortasinin-ticari-olarak-temin/madde-3) - 5684 s. K. m.20 · malî bünyenin güçlendirilmesi: Devir yapılacak şirket bulunamadığında portföyün idaresini üstlenen kurumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-20) ## Kanuna göre anlamı - **4911 s. K. m.3/1-o** (Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortasının Ticari Olarak Temin Edilemeyen Kısmının Devlet Garantisi ile Karşılanması Hakkında Kanun): Hazine Müsteşarlığı adına, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde oluşturulan Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Malî Mesuliyet Devlet Garantisi Hesabını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4911-sayili-sivil-hava-araclari-ucuncu-sahis-mali-mesuliyet-sigortasinin-ticari-olarak-temin/madde-3#f1-o - **5684 s. K. m.2/1-f** (Sigortacılık Kanunu): Güvence Hesabını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-2#f1-f ## Kanunda nerede geçiyor ### Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortasının Ticari Olarak Temin Edilemeyen Kısmının Devlet Garantisi ile Karşılanması Hakkında Kanun - Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortasının Ticari Olarak Temin Edilemeyen Kısmının Devlet Garantisi ile Karşılanması Hakkında Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4911-sayili-sivil-hava-araclari-ucuncu-sahis-mali-mesuliyet-sigortasinin-ticari-olarak-temin/madde-3#f1-o): Hazine Müsteşarlığı adına Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde açılan Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Malî Mesuliyet Devlet Garantisi Hesabıdır. - Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortasının Ticari Olarak Temin Edilemeyen Kısmının Devlet Garantisi ile Karşılanması Hakkında Kanun m.9 – Yönetmelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4911-sayili-sivil-hava-araclari-ucuncu-sahis-mali-mesuliyet-sigortasinin-ticari-olarak-temin/madde-9): Kanun'un 8. maddesi uyarınca oluşturulan, Devlet garantisine ilişkin ödemelerin yapıldığı ve kaynakların toplandığı hesaptır. Hesabın kendi tüzel kişiliği bu maddeden çıkmaz. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.362 – I. Malların devri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-362): Devir sırasında ana ve babanın çocuk mallarının yönetimine ilişkin olarak sunması gereken döküm niteliğindeki açıklamadır. Madde hesabın devrini öngörür, ancak hesabın içeriğini ve ayrıntısını bu maddede tanımlamaz. ### Sigortacılık Kanunu - Sigortacılık Kanunu m.20 – Malî bünyenin güçlendirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-20): Devir yapılacak şirket bulunamadığında portföyün idaresini üstlenen kurumdur. Madde metninde yalnız 'Hesap' olarak anılır; hangi kuruma ait olduğu bu maddede belirtilmemiştir. ### Sayıştay Kanunu - Sayıştay Kanunu m.8 – Hesapların verilmesi, muhasebe birimlerinin ve muhasebe yetkililerinin bildirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6085-sayili-sayistay-kanunu/madde-8#f1): Kamu idarelerinin muhasebe yetkilileri tarafından hazırlanan ve Sayıştaya denetime hazır bekletilen ya da gönderilen mali belgeleridir. Maddede hesabın tanımı yapılmamış olup kapsamı muhasebe yetkilileri tarafından hazırlanan hesaplarla sınırlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Asgari geçim indirimi öncesi / sonrası hesap** (GVK m.33): Asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan vergi, indirim hesabının matrahıdır. Asgari geçim indirimi uygulanmadan önce hesaplanan vergi indirim hesabında esas alınmaz. Mahsup tutarı, önce asgari geçim indirimi düşülmüş vergi üzerinden belirlenir. - **Ücret, sermaye faizi ve cari hesap faizi / ilişkili kişiyle emsal dışı alım satım** (GVK m.41): Fıkra 1-4: teşebbüs sahibi, eşi ve çocuklarına yapılan ödemeler ile bunların işletmedeki alacak faizleri doğrudan kapsanır. Fıkra 5: ilişkili kişiyle mal veya hizmet alım satımı, emsale aykırı bedelle yapıldığında kapsanır ve fıkra 1-4 işlemleri hariç tutulur. Fıkra 1-4'te işlem doğrudan gider dışı kalır; fıkra 5'te yalnız emsal farkı kadar tutar işletmeden çekilmiş sayılır. - **1 Ocak 1986 öncesi / sonrası hesap açılışı** (GVK geç. m.23): 1 Ocak 1986 tarihinden önce açtırılmış döviz tevdiat hesabı; faizi gelir vergisinden müstesnadır. Bu tarihten sonra açılmış döviz tevdiat hesabı; faiz için bu geçici madde istisnası uygulanmaz. Aynı nitelikteki iki hesaptan elde edilen faizin vergi durumu yalnızca açılış tarihine göre değişir. - **Özel hesap dönemli mükellef / takvim yılı mükellefi** (GVK geç. m.51): Kendisine özel hesap dönemi tayin edilmiş mükellef, bu maddenin kapsamına girer ve geçici vergiye tabi tutulur. Takvim yılına göre hesap dönemi olan mükellef, bu maddenin kapsamında değildir; geçici vergi yükümlülüğü maddenin konusu dışındadır. Yalnızca özel hesap dönemi tayin edilmiş mükellefler için bu madde geçici vergi dönemine geçişi düzenler. - **Menkul kıymet kazancında iki hesap yöntemi** (GVK geç. m.56): Maliyet bedeli üzerinden hesaplanan safi değer artışı, iktisap bedelinin endeksleme ile artırılmasını içerir. Yıl içinde elde edilen toplam gelirden 76. madde indirim oranının uygulanmasıyla kazanç hesaplanması seçeneği, iktisap bedelini endekslemeden yapılır. Mükellef iki yöntemden birini seçebilir; ikinci yöntemde endeksleme yapılmaz. - **Hesap hatası / Vergilendirme hatası** (VUK m.116): Vergiye müteallik hesaplarda yapılan hata, matrah ya da vergi tutarının aritmetik olarak yanlış hesaplanmasıdır. Vergilendirme hatası, matrahın veya vergi tutarının tespiti ile tarh ve tahakkuk işlemindeki yanlışlıktır. Madde iki hata türünü de vergi hatası kapsamına alır; ayrım, hatanın hangi aşamadan kaynaklandığını belirlemek için yapılır. ## İlgili konular - Çocuk malları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/cocuk-mallari ## Örnek kararlar - 2016/180 E., 2018/4 K., 18.01.2018 — ilgili: 6085 s. K. m.8 - 10. Daire, 2020/3609 E., 2024/388 K., 28.02.2024 — ilgili: 4911 s. K. m.3 - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/921 E., 2023/2934 K., 30.11.2023 — ilgili: 4911 s. K. m.9 ## İlgili terimler [Her bir olayda kullanılabilir senelik toplam limit](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/her-bir-olayda-kullanilabilir-senelik-toplam-limit) · [Sivil hava araçları üçüncü şahıs malî mesuliyet sigortası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sivil-hava-araclari-ucuncu-sahis-mali-mesuliyet-sigortasi) · [Terör eylemleri, savaş hali ve bunlara bağlı riskler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teror-eylemleri-savas-hali-ve-bunlara-bagli-riskler) · [Tasfiye süreci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasfiye-sureci) · [Devlet garantisi bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devlet-garantisi-bedeli) · [Muhasebe yetkilisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhasebe-yetkilisi) · [Üst yönetici](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-yonetici) · [Üçüncü şahıs](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucuncu-sahis) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.