--- title: "Hileli davranış nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hileli-davranis" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hileli davranış **Kısaca:** Hileli davranış, 9 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.247 · zimmet: Zimmetin açığa çıkmasını önlemeye yönelik, belgeleri değiştirme, kayıtları gizleme gibi davranışlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-247) - HMK m.375 · yargılamanın iadesi sebepleri: Tarafların birlikte hile yapması ise başka bir hükümle düzenlenmiştir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-375) - TTK m.1311 · ücretten mahrumiyet: Kurtaranın kurtarma işlemi sırasında aldatıcı biçimde hareket etmesi, gerçek durumu gizlemesi ya da yanıltıcı beyanda bulunmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1311) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.247 – Zimmet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-247): Zimmetin açığa çıkmasını önlemeye yönelik, belgeleri değiştirme, kayıtları gizleme gibi davranışlardır. Bu hile, kimsenin aldatılmasına yönelmez; amacı zimmetin sonradan anlaşılmasını engellemektir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.375 – Yargılamanın iadesi sebepleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-375): Lehine karar verilen tarafın, karara etkili olan aldatıcı bir davranışta bulunmasıdır (m.375/1-h). Tarafların birlikte hile yapması ise başka bir hükümle düzenlenmiştir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1311 – f) Ücretten mahrumiyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1311#f1): Kurtaranın kurtarma işlemi sırasında aldatıcı biçimde hareket etmesi, gerçek durumu gizlemesi ya da yanıltıcı beyanda bulunmasıdır. ### Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu m.68 – Ceza hükümleri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1211-sayili-turkiye-cumhuriyet-merkez-bankasi-kanunu/madde-68): Zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik aldatıcı eylemlerdir. Bu nitelik, temel zimmet suçunu ağırlaştıran bir hâl olarak düzenlenmiştir. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.128 – Hasarın ihbarı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-128): Taşıyanın ihbar sürelerine uyulmasını engelleyecek biçimde aldatıcı davranışta bulunmasıdır. Bu durumda ihbar süreleri hakkı kaldırmaz ve dava açılabilir. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.160 – Zimmet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-160): Zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik aldatıcı tertip ve oyundur. Bu hâlde ağırlaştırılmış ceza uygulanır; TCK'daki hile kavramıyla aynı anlamdadır. ### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.49/B – Zimmet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-49b): Zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik aldatıcı, gizleyici davranıştır. İkinci fıkradaki nitelikli halin koşuludur. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.110/A – Kripto varlık hizmet sağlayıcılarda zimmet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-110a): Zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik aldatıcı veya gizleyici eylemlerdir. İkinci fıkrada ağırlaştırıcı neden olarak düzenlenmiştir. ## Karıştırılan kavramlar - **Karine / Hileli davranış** (2920 s. K. m.128): Kabul karinesi, teslimin iyi durumda olduğunu varsayar. Taşıyanın hileli davranışı, ihbar sürelerinin işlemesini engeller. Hileli davranış varsa ihbar süresine uyulmamış olsa bile dava açılabilir; karineyi taşıyan aksini ispatlayabilir. - **Hileli davranış (h) / birlikte hile** (HMK m.375): (h) bendi, lehine karar verilen tarafın tek başına karara tesir eden hileli davranışını kapsar. Birlikte hile, taraflardan birinin alacaklılarının veya yerine geçenlerin, karşı tarafla anlaşarak hile yapmasını ifade eder ve madde metninde ayrı bir hükümle düzenlenmiştir. Birlikte hile m.375 kapsamında sayılmadığı için bu bentte değil, ayrı düzenlemede aranır. - **Yetkisiz bandrol temini: hileli davranış / yetkisiz kişiye temin** (5846 s. K. m.81): Yetkisi olmadığı hâlde hileli davranışlarla bandrol temin eden kişi suç işler. Yetkisi olmayan kişilere bandrol temin eden kişi de suç işler. Hileli temin bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası; yetkisiz kişiye temin iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası gerektirir. - **Usul ve nizam aykırılığı / kayıt ve tartı yükümlülüğü / hileli davranış (para cezası kategorileri)** (6132 s. K. m.4): Yarış usul ve nizamlarına aykırı hareket eden ve yarış yerlerinin düzenini bozanlar, birinci fıkra (b) bendinin 1 numaralı alt bendine girer. Kayıt ve tartı yükümlülüklerini yerine getirmeyenler (2 numaralı alt bent) ile yarış dürüstlüğüne aykırı hileli davranışta bulunanlar (3 numaralı alt bent) ayrı bir kategoridedir. Her kategori için ayrı para cezası tutarı uygulanır. Hileli davranış en yüksek tutarlı kategoridir. ## İlgili konular - Zimmet ve etkin pişmanlık (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/zimmet-ve-etkin-pismanlik - Yargılamanın iadesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yargilamanin-iadesi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/419 E., 2024/414 K., 12.09.2024 — ilgili: HMK m.375 - Ceza Genel Kurulu, 2023/456 E., 2024/126 K., 20.03.2024 — ilgili: 5411 s. K. m.160 - Ceza Genel Kurulu, 2023/596 E., 2024/127 K., 20.03.2024 — ilgili: 5411 s. K. m.160 ## İlgili terimler [Zimmet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zimmet) · [Banka mensubu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/banka-mensubu) · [Etkin pişmanlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/etkin-pismanlik) · [Kurtaran](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurtaran) · [Kurtarma ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurtarma-ucreti) · [Yargılamanın iadesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargilamanin-iadesi) · [Yeniden yapılandırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeniden-yapilandirma) · [Kontrol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kontrol) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.