--- title: "Hizmet birimi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hizmet-birimi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hizmet birimi Diğer yazımlar: Hizmet birimleri **Kısaca:** Hizmet birimi, 7 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - AYMKYUHK m.29 · hizmet birimleri: Mahkemenin idari ve destek işlerini yürüten, kanunda sayılan organizasyon kısımlarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-29) - 4054 s. K. m.30 · başkanlığın Görev ve Yetkileri: Kurum içinde soruşturma, inceleme ve idari işleri yürüten birimlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-30) - 5411 s. K. m.120 · fonun hizmet birimleri: Fonun görev, faaliyet alanı ve fonksiyonlarına göre oluşturulan birimlerin genel adıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-120) ## Kanuni tanım - **5624 s. K. m.2/1-d** (Kan ve Kan Ürünleri Kanunu): Transfüzyon merkezi, kan bağışı merkezi ve bölge kan merkezini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5624-sayili-kan-ve-kan-urunleri-kanunu/madde-2#f1-d ## Kanunda nerede geçiyor ### Rekabetin Korunması Hakkında Kanun - Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.21 – Rekabet Kurumunun Teşkilatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-21#f1-c): Kurumun teşkilatının üçüncü unsurudur ve Başkanlığa bağlı olarak çalışan birimleri ifade eder. Kuruluşları ve görevleri ayrıca düzenlenir. - Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.30 – Başkanlığın Görev ve Yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-30#f1-a): Kurum içinde soruşturma, inceleme ve idari işleri yürüten birimlerdir. Başkanlık, bu birimlerden gelen önerilere son şeklini vererek Kurula sunar. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.91 – Kurumun hizmet birimleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-91#f1): Kurumun faaliyet alanı, görev ve fonksiyonlarına göre oluşan anahizmet, danışma ve yardımcı birimlerdir. Kurumun teklifi ve Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir. - Bankacılık Kanunu m.120 – Fonun hizmet birimleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-120#f1): Fonun görev, faaliyet alanı ve fonksiyonlarına göre oluşturulan birimlerin genel adıdır. Bu birimler, fonun teklifi ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.124 – Başkan (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-124#f2-b): Kurul bünyesinde faaliyet gösteren ve Başkanın koordinasyonunda çalışan idari birimlerdir. Önerileri Başkan aracılığıyla Kurul Karar Organına sunulur. - Sermaye Piyasası Kanunu m.126 – Hizmet birimleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-126#f1): Kurulun görevlerini yerine getirmek için teşkilatlanmış, daire başkanlığı biçiminde örgütlenmiş birimdir. Maddeye göre sayıları on iki olarak belirlenmiştir ve bu sayı kanunda taban olarak yer alır. ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.29 – Hizmet birimleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-29#f1): Mahkemenin idari ve destek işlerini yürüten, kanunda sayılan organizasyon kısımlarıdır. Yargılama yapan Genel Kurul ve bölümlerden ayrı olup yargısal karar yetkisi taşımaz. ### Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun - Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun m.9 – Başkanlık, kadro, kurum personelinin statüsü, atanma usulü ve özlük hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4628-sayili-enerji-piyasasi-duzenleme-kurumunun-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanun/madde-9#f1): Kurumun görevlerini yerine getiren, her biri bir piyasa, işlev veya destek alanına bağlı daire başkanlıkları, müdürlükler ve müşavirliklerdir. Faaliyet alanları, görev ve yetkileri Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir. ### Kan ve Kan Ürünleri Kanunu - Kan ve Kan Ürünleri Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5624-sayili-kan-ve-kan-urunleri-kanunu/madde-2#f1-d): Transfüzyon merkezi, kan bağışı merkezi ve bölge kan merkezinin ortak adıdır. ### Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu m.5 – Kurulun teşkilâtı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6087-sayili-hakimler-ve-savcilar-kurulu-kanunu/madde-5#f1): Kurulun idari ve teknik işlerini yürüten birimlerdir. Bu maddeye göre Genel Sekreterlik ve Teftiş Kurulu olmak üzere iki birimden oluşur. ## Karıştırılan kavramlar - **Hizmet birimi önerisi / Kurul kararı** (4054 s. K. m.30): Hizmet birimleri öneri hazırlar ve Başkanlık bu öneriye son şeklini verir. Kurul, Başkanlıktan gelen öneriyi değerlendirerek karar verir. Birimden çıkan öneri Başkanlık üzerinden Kurula gelir; birimin önerisi tek başına karar değildir. - **Hizmet birimi / Başkanlık müşaviri** (5411 s. K. m.120): Hizmet birimi, teşkilat içinde sürekli bir yapı oluşturur. Başkanlık müşaviri, ihtiyaç hâlinde görevlendirilen danışma görevlisidir. Müşavir görevlendirmesi bir birim kurulmasını gerektirmez; toplam on beş sınırı içinde ihtiyaca göre yapılır. - **Anahizmet birimi / Danışma ve yardımcı hizmet birimleri** (5411 s. K. m.120): Anahizmet birimi, fonun asli görevlerini yürüten birimdir ve Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bu niteliktedir. Danışma ve yardımcı hizmet birimleri, asli görevleri destekleyen ya da görüş veren birimlerdir. Maddede anahizmet birimi olarak yalnız Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı açıkça kurulmuştur. Diğer birimlerin hangi kategoriye gireceği yönetmelikle belirlenir. - **Bölge kan merkezi / diğer hizmet birimleri** (5624 s. K. m.2): Bölge kan merkezi, Bakanlıkça belirlenen bölgede kurulan ve kan bankacılığının tüm iş ve işlemlerini yapabilen en kapsamlı birimdir. Transfüzyon merkezi ve kan bağışı merkezi, bölge kan merkezinin kapsamı içinde sınırlı işlevlere sahip birimlerdir. Kan bankacılığının bütün işlemleri bölge kan merkezinde yapılabilir; kan bağışı merkezi işleyiş yönünden bölge kan merkezine bağlıdır. - **Daireler / Hizmet birimleri** (6087 s. K. m.5): Daireler, Kurulun üyeleri arasından seçilen daire başkanlarının yönettiği karar alan çalışma birimleridir. Hizmet birimleri ise Genel Sekreterlik ve Teftiş Kurulu olup idari ve denetim işlerini yürütür. Hâkim ve savcılarla ilgili kararlar dairelerce, idari ve denetim işleri hizmet birimlerince yürütülür. - **Hizmet birimleri / Araştırma Merkezi Müdürlüğü** (6362 s. K. m.126): Hizmet birimleri, daire başkanlığı biçiminde ve kanunda belirtilen görevlere uygun olarak örgütlenen zorunlu teşkilat birimleridir. Araştırma Merkezi Müdürlüğü, yalnız bilimsel araştırma amacıyla kurulabilen isteğe bağlı bir birimdir. Hizmet birimleri sayı bakımından on ikiden aşağı düşemezken, Araştırma Merkezi Müdürlüğünün kurulması Kurul Karar Organının takdirindedir. ## İlgili konular - Teşkilat yapısı (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/teskilat-yapisi ## Örnek kararlar - 2014/57 E., 2014/81 K., 10.04.2014 — ilgili: 6087 s. K. m.5 - 2013/24 E., 2013/133 K., 14.11.2013 — ilgili: 6362 s. K. m.126 - 2011/143 E., 2013/18 K., 17.01.2013 — ilgili: 4054 s. K. m.30 ## İlgili terimler [Başkanlık müşaviri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baskanlik-musaviri) · [Rekabet Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rekabet-kurulu) · [Ana hizmet birimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ana-hizmet-birimi) · [Müdürlük](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mudurluk) · [Kurul Karar Organı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurul-karar-organi) · [Yönetmelik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yonetmelik) · [Aferez](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aferez) · [Plazma ürünleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/plazma-urunleri) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.