--- title: "Hizmet sözleşmesi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hizmet-sozlesmesi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hizmet sözleşmesi **Kısaca:** Hizmet sözleşmesi, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.394 · kurulması: Bir tarafın (hizmet edenin) diğer tarafa (hizmet verene) belirli bir süre için bağımlı biçimde iş görmeyi, karşılığında da ücret almayı üstlendiği sözleşmedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-394) - İş Mah. K. m.5 · görev: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen sözleşmelerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-5) - 4924 s. K. m.5 · hizmet sözleşmesi: Bakanlık ile sözleşmeli personel arasında, Bakanın ilde yetkili kıldığı amir tarafından imzalanan, yazılı yapılması zorunlu sözleşmedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4924-sayili-eleman-temininde-gucluk-cekilen-yerlerde-sozlesmeli-saglik-personeli-calistirilmasi/madde-5) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.393 – A. Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-393#f1): İşçinin işverene bağımlı olarak işgörmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Sözleşmenin asli unsurları bağımlılık, işgörme ve ücrettir. - TBK m.394 – B. Kurulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-394#f1): Bir tarafın (hizmet edenin) diğer tarafa (hizmet verene) belirli bir süre için bağımlı biçimde iş görmeyi, karşılığında da ücret almayı üstlendiği sözleşmedir. Sözleşmenin kurulması için özel bir şekil aranmaz; aksi kanunda açıkça öngörülmedikçe sözlü veya fiilî olarak da kurulabilir. ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.5 – Görev (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-5): 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen sözleşmelerdir. Maddeye göre bu sözleşmelerden doğan işçi-işveren uyuşmazlıkları da iş mahkemesinin görev alanına girer. ### Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.5 – Hizmet sözleşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4924-sayili-eleman-temininde-gucluk-cekilen-yerlerde-sozlesmeli-saglik-personeli-calistirilmasi/madde-5#f1): Bakanlık ile sözleşmeli personel arasında, Bakanın ilde yetkili kıldığı amir tarafından imzalanan, yazılı yapılması zorunlu sözleşmedir. Sözleşmenin tarafı Bakanlık ve sözleşmeli personeldir; amir sözleşmeyi imzalayan organdır. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-12): Bir tarafın emek gücünü diğer tarafın yönetimi ve gözetimi altında belli bir süre veya iş için ücret karşılığında kullandığı sözleşmedir. Madde bakımından sözleşmenin türü değil, parti teşkilat kademelerinin taraf olduğu sözleşme ilişkisinin kapsamına girip girmediği belirleyicidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Hizmet sözleşmesi / Tek seferlik işe ilişkin sözleşme** (4924 s. K. m.5): Bu maddedeki hizmet sözleşmesi, mali yılla sınırlı bir uygulama süresine bağlıdır ve yazılı şekilde yapılır. Genel hükümlere göre kurulan bir iş sözleşmesi şekle bağlı olmayabilir; belirli ya da belirsiz süreli olarak düzenlenebilir. Sözleşmeli sağlık personeli sözleşmesinde yazılılık ve mali yıl sınırı kanunla zorunlu kılınmıştır; bu koşullara uyulmaması sözleşmenin geçerliliğini etkiler. - **Belirli süreli / belirsiz süreli hizmet sözleşmesi** (TBK m.393): Belirli süreli hizmet sözleşmesinde işgörme belirli bir süreyle sınırlandırılır. Belirsiz süreli hizmet sözleşmesinde işgörme süre belirtilmeden üstlenilir. Maddenin her iki türü de hizmet sözleşmesi sayması nedeniyle genel hükümler her iki türe uygulanır; süreye bağlı fesih ve sona erme sonuçları ise ayrı maddelerde düzenlenmiştir. - **Tam zamanlı / kısmi süreli düzenli hizmet sözleşmesi** (TBK m.393): Tam zamanlı hizmet sözleşmesinde işçi normal çalışma süresinin tamamında işverene bağımlı çalışır. Kısmi süreli düzenli hizmet sözleşmesinde işçi hizmeti belirli saat veya günlerde düzenli olarak yerine getirir. Kısmi süreli düzenli hizmet de madde 393/II uyarınca hizmet sözleşmesi sayılır; dolayısıyla genel hükümler bu ilişkiye de uygulanır. - **Genel hizmet sözleşmesi / çıraklık sözleşmesi** (TBK m.393): Genel hizmet sözleşmesi hükümleri doğrudan bu sözleşme tipine uygulanır. Çıraklık sözleşmesi ise mesleki eğitim amacı taşıyan özel bir sözleşmedir. Çıraklık sözleşmesine genel hükümler yalnızca kıyas yoluyla uygulanır ve özel kanun hükümleri (3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu) önceliklidir. - **Şekle tabi hizmet sözleşmesi / şekle tabi olmayan hizmet sözleşmesi** (TBK m.394): Kanunun açıkça bir şekil öngördüğü hizmet sözleşmeleri, ör. çıraklık sözleşmesi, bu şekle uyulmadan geçerli kurulmaz. Kanunda özel şekil aranmayan hizmet sözleşmeleri her biçimde, sözlü veya fiilen kurulabilir. Şekle uyulmadan kurulan hizmet sözleşmesi, kanunda şekil öngörülmüşse geçersiz; öngörülmemişse geçerlidir. - **Açık hizmet sözleşmesi / örtülü (fiilî) hizmet sözleşmesi** (TBK m.394): Taraflar açıkça sözleşme yapmış ve irade beyanları karşılıklı olarak birbirine uymuştur. Taraflar sözleşme yapmamış olsa da bir kimse ücret karşılığı yapılabilecek bir işi belli bir süre görmüş ve işveren bunu kabul etmiştir. İkinci halde kanun, fiilî ilişkiyi hizmet sözleşmesi sayar; işçi ve işveren bu sözleşmeden doğan hak ve borçlara tabi olur. ## İlgili konular - Genel hizmet sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/genel-hizmet-sozlesmesi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/403 E., 2025/732 K., 19.11.2025 — ilgili: TBK m.393 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/738 E., 2025/379 K., 18.06.2025 — ilgili: TBK m.393 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/251 E., 2024/662 K., 11.12.2024 — ilgili: TBK m.393 ## İlgili terimler [Şekil serbestisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sekil-serbestisi) · [Mücavir alan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mucavir-alan) · [İşveren Vekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isveren-vekili) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.