--- title: "Hizmet nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hizmet" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Hizmet **Kısaca:** Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan ya da yapılması taahhüt edilen mal sağlama dışındaki her türlü tüketici işleminin konusunu (TKHK m.3/1-d) ## Kanuna göre anlamı - **TKHK m.3/1-d** (Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun): Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan ya da yapılması taahhüt edilen mal sağlama dışındaki her türlü tüketici işleminin konusunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-3#f1-d - **7068 s. K. m.3/1-ı** (Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun): Mevzuatla yapılması veya yapılmaması hükme bağlanmış olan hususlar ile amir tarafından emredilen veya yasaklanan işleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-3#f1-ii ## Kanunda nerede geçiyor ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.4 – Hizmet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-4#f1): Maddenin birinci fıkrasında, bir şeyi yapma, işleme, meydana getirme, onarma, temizleme, muhafaza, kiralama veya bir şeyi yapmama taahhüdü gibi biçimlerde gerçekleşen, KDV'nin konusuna giren işlemlerdir. Metin bu biçimleri örnek olarak sayar, kapalı bir liste değildir. - KDVK m.5 – Hizmet sayılan haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-5#f1): Bir kişinin başka bir kişiye, bedel karşılığında veya bedelsiz olarak yaptığı, mal teslimi niteliğinde olmayan edimdir. Bu maddede hizmet, vergiye tabi bir hizmetin karşılıksız yararlandırılması halini de kapsayacak biçimde genişletilmiştir. ### Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-6#f1): Kanunlarla veya nizamlarda yapılması ya da yapılmaması yazılmış işler ile amir tarafından yazı veya sözle emredilen ya da yasak edilen işlerdir. Madde bu iki kaynağı birlikte sayar. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.4 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-4#f2): Kanun ve diğer mevzuata göre çalıştırılan aylıklı, ücretli, yevmiyeli ve sözleşmeli personel istihdamı hariç olmak üzere, gerçek veya tüzel kişilere ücret karşılığı yaptırılan araştırma, sondaj, imalat, prototip imalat, etüt, harita, plan, proje, kontrollük, müşavirlik ve benzeri işlerdir. Personel istihdamı bu kavramın dışındadır. ### Rekabetin Korunması Hakkında Kanun - Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-3#f3): Bir bedel veya menfaat karşılığında yapılan bedeni, fikri veya her ikisi beraber olan faaliyetlerdir. Karşılığın bedel ya da menfaat olması, faaliyetin ücretli ya da kazanç amaçlı olmasını tanımın ölçütü yapar. ### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - TKHK m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-3#f1-d): Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan ya da yapılması taahhüt edilen, mal sağlama dışındaki her türlü tüketici işleminin konusudur. ### Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun - Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-3#f1-gg): Mevzuatla yapılması veya yapılmaması hükme bağlanmış işler ile amir tarafından emredilen veya yasaklanan işlerdir. Hizmet kavramı hem kanundan hem de amirin emrinden doğan işleri kapsar. ## Karıştırılan kavramlar - **Kanuni hizmet / amir emri ile hizmet** (211 s. K. m.6): Kanunlarla ve nizamlarda yapılması ya da yapılmaması yazılmış işler, doğrudan kanun ve nizamdan kaynaklanan hizmetlerdir. Amir tarafından yazı veya sözle emredilen ya da yasak edilen işler, amirin emriyle ortaya çıkan hizmetlerdir. Hizmet iki kaynaktan doğabilir; bir fiilin hizmet sayılması için kanun, nizam veya amir emri kaynaklarından birine dayanması yeterlidir. - **Hizmet / Yapım** (2886 s. K. m.4): Hizmet, ücret karşılığı yaptırılan araştırma, etüt, proje, müşavirlik gibi işlerdir. Yapım, inşaat, onarım, yıkma, montaj gibi fiziksel bir eser ortaya çıkaran işlerdir. Yapım işlerinde tahmin edilen bedel keşif bedeli olarak belirlenir; bu kavramsal ayrım bedel tespitini değiştirir. - **Hizmet / Aylıklı, ücretli ve sözleşmeli personel istihdamı** (2886 s. K. m.4): Hizmet kavramına giren, ücret karşılığı gerçek veya tüzel kişilere yaptırılan işlerdir. Kanun ve diğer mevzuata göre çalıştırılan aylıklı, ücretli, yevmiyeli ve sözleşmeli personel istihdamı hizmet kapsamından çıkarılmıştır. Personel istihdamı 2886 sayılı Kanunun ihale hükümlerine tabi olmaz. - **Hizmet / Teslim** (KDVK m.4): Hizmette esas olan bir edimin yerine getirilmesidir; bir şeyin yapılması, işlenmesi, onarılması ya da kiralanması gibi. Teslimde esas olan, malın alıcıya geçmesi veya teslim sayılan bir halin gerçekleşmesidir. İki işlem farklı hükümlere tabidir. Maddenin ikinci fıkrası, bir arada bulunan hizmet ve teslim karşılıklarının ayrı ayrı vergilendirileceğini öngörür. - **Mal / hizmet** (4054 s. K. m.3): Mal, ticarete konu olan taşınır ve taşınmaz eşyadır. Hizmet, bedel veya menfaat karşılığında yapılan bedeni, fikri ya da her ikisi birlikte olan faaliyettir. Hizmet tanımında fiziksel bir eşya aranmaz; faaliyetin karşılığı ve niteliği belirleyicidir. - **Hizmet eri kullanılmayacak bölge / Hizmet eri kullanılabilecek bölge** (182 s. K. m.2): Bölge tespit edilmemiş olduğu için subaya hizmet eri verilmez ve subay tazminat alır. Bölge tespit edilmiş olduğu için subay hizmet eri kullanmaya devam eder ve ayrıca tazminat almaz. Tazminat yalnız birinci gruptaki subaylara ödenir; ikinci gruptakilere ödenmez. ## İlgili konular - Mükellefiyet (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/mukellefiyet ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/568 E., 2025/526 K., 17.09.2025 — ilgili: 4054 s. K. m.3 - Hukuk Genel Kurulu, 2014/718 E., 2015/1433 K., 27.05.2015 — ilgili: KDVK m.4 - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/1652 E., 2025/2618 K., 19.11.2025 — ilgili: 7068 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Mal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mal) · [Âmir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mir) · [Satıcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/satici) · [Üst](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust) · [Karma sözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karma-sozlesme) · [Sağlayıcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saglayici) · [İhale](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihale) · [Emir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emir) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.