---
title: "Hukuka Aykırı Delil nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukuka-aykiri-delil"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Hukuka Aykırı Delil

**Kısaca:** Hukuka Aykırı Delil, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- HMK m.189 · ispat hakkı: Korkutma, yanıltma, çalma gibi yasak yollarla elde edilmiş delildir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-189)
- CMK m.206 · delillerin ortaya konulması ve reddi: Kanuna aykırı yollarla elde edilen delildir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-206)
- Anayasa m.38 · suç ve cezalara ilişkin esaslar: Kanuna aykırı yollarla elde edilmiş bulgulardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-38)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.38 – C. Suç ve cezalara ilişkin esaslar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-38): Kanuna aykırı yollarla elde edilmiş bulgulardır. Bu tür bulgular, delil olarak kullanılamaz.

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.206 – Delillerin ortaya konulması ve reddi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-206)

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.189 – İspat hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-189): Korkutma, yanıltma, çalma gibi yasak yollarla elde edilmiş delildir. Delilin elde ediliş biçimi esas alınır; delilin içeriğinin doğru olması bu niteliği değiştirmez.

## Karıştırılan kavramlar

- **Hukuka aykırı delil / hukuka uygun delil** (HMK m.189): Elde ediliş biçimi korkutma, yanıltma, çalma gibi yasak yollara dayanan delil hukuka aykırıdır. Hukuka uygun yollarla elde edilmiş delil, ispat aracı olarak kullanılabilir. Hukuka aykırı delil vakıanın ispatında dikkate alınamaz. Mahkeme bu niteliği diğer tarafın itirazı olmasa da resen gözetir.
- **Hukuka aykırı delil / kanunun zorunlu kıldığı delil dışı ispat** (HMK m.189): Hukuka aykırı delilde sorun delilin elde ediliş yöntemindedir. Kesin delil hükmünde sorun delilin türünün kanunla sınırlanmış olmasıdır. Her iki durumda da delil vakıanın ispatında kullanılamaz; ancak birincisi elde edilme yöntemine, ikincisi delil türüne dayanır.
- **Hukuka aykırı delil / Belirli suçta kullanılması yasaklanan delil** (CMK m.138): Hukuka aykırı elde edilen delil, m.217 ve m.289 uyarınca hiçbir suçta kullanılamaz. Hukuka uygun elde edilip m.138/2 ve m.135/8 nedeniyle yalnızca belirli suçlarda kullanılması yasaklanan delil ise hukuka aykırı sayılmaz. Hukuka uygun tesadüfi delil katalog dışı suçta kullanılamasa da hukuka aykırılık kurallarına değil yasak kuralına tabidir.
- **Hukuka aykırı delil / yasak delil** (CMK m.217): Hukuka aykırı delil, elde ediliş yöntemi kanuna aykırı olan delildir. Yasak delil, elde edilişinde aykırılık bulunmasa bile değerlendirilmesi veya kullanılması yasaklanmış delildir. Yasak delil hukuka uygun elde edilmiş olsa da hükme esas alınamaz; iki kavram aynı anlamda kullanılmamalıdır.
- **Hukuka aykırı delil / Diğer deliller** (CMK m.230): Hukuka aykırı yöntemle elde edilen delil dosyada yer alsa da gerekçede ayrıca ve açıkça gösterilmelidir. Hukuka uygun elde edilen deliller tartışılır ve hükme esas alınıp alınmadığı belirtilir. Hukuka aykırı delil için ayrı bir açıklama zorunludur; genel bir tartışma yetmez.

## İlgili konular

- Basın ve yayımla ilgili hükümler, toplantı hak ve hürriyetleri (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/basin-ve-yayimla-ilgili-hukumler-toplanti-hak-ve-hurriyetleri
- Delillerin ortaya konulması ve tartışılması (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/delillerin-ortaya-konulmasi-ve-tartisilmasi
- İspat ve deliller: genel hükümler (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/genel-hukumler-hmk

## Örnek kararlar

- 7. Ceza Dairesi, 2013/15279 E., 2014/5207 K., 17.03.2014 — ilgili: CMK m.206

## İlgili terimler

[Ceza sorumluluğunun şahsiliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza-sorumlulugunun-sahsiligi) · [İspat hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ispat-hakki)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.