---
title: "Hukuki dinlenilme hakkı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukuki-dinlenilme-hakki"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Hukuki dinlenilme hakkı

**Kısaca:** Tarafların yargılamaya ilişkin bilgi sahibi olması, iddia ve savunmalarını sunması, delil göstermesi ve hakemlerin bunları dikkate alması hakkıdır. Adil yargılanma hakkının bir unsuru olarak tüm yargılama boyunca ve her aşamada geçerlidir. (HMK m.423)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.27 – Hukuki dinlenilme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-27#f1): Yargılamanın ilgililerinin kendi haklarıyla bağlantılı olarak yargılamadan haberdar olma, açıklama yapma ve ispat sunma, mahkemenin de bunları dikkate alma yükümlülüğüdür. Madde, iddia ve savunma hakkından daha geniş bir kavram olarak ele alınır.
- HMK m.122 – Dava dilekçesinin tebliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-122): Tarafların kendilerini ilgilendiren davadan haberdar olması ve savunma yapabilmesi hakkıdır. Dava dilekçesinin tebliği bu hakkın gereğidir.
- HMK m.241 – Tanıklardan bir kısmının dinlenilmesiyle yetinilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-241): Tarafın dava konusu vakıalar hakkında açıklama ve ispat hakkına sahip olmasıdır (m.27). Tanık sınırlaması bu hakla sınırlıdır; sınırlama bu hakkı ortadan kaldıracak ölçüde yapılamaz.
- HMK m.423 – Tarafların eşitliği ve hukuki dinlenilme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-423#f1): Tarafların yargılamaya ilişkin bilgi sahibi olması, iddia ve savunmalarını sunması, delil göstermesi ve hakemlerin bunları dikkate alması hakkıdır. Adil yargılanma hakkının bir unsuru olarak tüm yargılama boyunca ve her aşamada geçerlidir.
- HMK m.424 – Yargılama usulünün belirlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-424): Tarafların iddia ve savunmalarını bildirebilmesi ve delil sunabilmesi için usulde tanınan asgari güvencedir. Tahkim yargılamasında da uygulanan ve taraf iradesine tam olarak bırakılamayan bir ilkedir.

### Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
- MÖHUK m.62 – Ret sebepleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5718-sayili-milletlerarasi-ozel-hukuk-ve-usul-hukuku-hakkinda-kanun/madde-62): Hakemler önünde usulüne uygun temsil edilme ve hakem seçimi ile iddia ve savunma imkânına sahip olma güvencesidir. Bu güvencenin ihlali, bentler ç ve d kapsamında red sebebi oluşturur.

## İlgili konular

- Ret sebepleri ve hakemin reddi usulü (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/ret-sebepleri-ve-hakemin-reddi-usulu
- Davanın açılması (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/davanin-acilmasi
- Tanık gösterme şekli (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tanik-gosterme-sekli
- Yargılamaya hâkim olan ilkeler (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yargilamaya-hakim-olan-ilkeler

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2017/2183 E., 2021/156 K., 23.02.2021 — ilgili: HMK m.241
- Hukuk Genel Kurulu, 2014/10 E., 2015/1523 K., 10.06.2015 — ilgili: HMK m.241
- 11. Hukuk Dairesi, 2024/6396 E., 2024/9393 K., 25.12.2024 — ilgili: HMK m.424

## İlgili terimler

[Silahların eşitliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/silahlarin-esitligi) · [Müdahil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mudahil) · [Taraf teşkili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taraf-teskili) · [Tahkime elverişlilik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkime-elverislilik) · [Tahkim yargılaması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkim-yargilamasi) · [Yargılama usulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargilama-usulu) · [Emredici hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emredici-hukum) · [Tebliğ](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tebli-g)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.