---
title: "Hüküm uyuşmazlığı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukum-uyusmazligi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Hüküm uyuşmazlığı

**Kısaca:** Adli ve idari yargı mercilerinin, görevle ilgili olmaksızın, aynı konu ve sebebe ilişkin olarak verdikleri ve taraflarından en az biri aynı olan kesin veya kesinleşmiş kararların çelişmesi halidir. (2247 s. K. m.25)

## Kanunda nerede geçiyor

### Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun
- Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun m.1 – Mahkemenin görevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2247-sayili-uyusmazlik-mahkemesinin-kurulus-ve-isleyisi-hakkinda-kanun/madde-1): Adli ve idari yargı mercilerinin aynı uyuşmazlık hakkında birbirine aykırı kesinleşmiş hükümler vermesi hâlinde ortaya çıkan uyuşmazlıktır. Madde bu kavramı tanımlamakla birlikte, ayrıntılı çözüm usulünü başka maddelere bırakır.
- Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun m.25 – Hüküm uyuşmazlıklarında uygulanacak inceleme kuralları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2247-sayili-uyusmazlik-mahkemesinin-kurulus-ve-isleyisi-hakkinda-kanun/madde-25): Adli ve idari yargı mercilerinin, görevle ilgili olmaksızın, aynı konu ve sebebe ilişkin olarak verdikleri ve taraflarından en az biri aynı olan kesin veya kesinleşmiş kararların çelişmesi halidir. Çelişki sonucu hakkın yerine getirilmesi olanaksız kalmalıdır (m.24).
- Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun m.36 – ve Anayasa Mahkemesi kararlarının yargı mercilerini bağlayıcılığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2247-sayili-uyusmazlik-mahkemesinin-kurulus-ve-isleyisi-hakkinda-kanun/madde-36#f3): Aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan, farklı yargı kollarında verilmiş kesin veya kesinleşmiş kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale gelmesidir. Madde bu uyuşmazlığın Yüce Divan görev kararları bakımından çözümünü düzenler.

### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.158 – F. Uyuşmazlık Mahkemesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-158): Adli ve idari yargı mercilerinin aynı konu ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan, kesinleşmiş ve birbiriyle çelişen kararlarının hakkın yerine getirilmesini olanaksız kılması halidir. Görev dışı verilmiş kesin kararlar bakımından söz konusu olur.

## Karıştırılan kavramlar

- **Görev uyuşmazlığı / Hüküm uyuşmazlığı** (2247 s. K. m.1): Görev uyuşmazlığında iki merci de davanın kendisine ait olmadığını ya da kendisinin görevli olduğunu birbirinden bağımsız biçimde kararlaştırır; sorun yargı yolunun belirlenmesidir. Hüküm uyuşmazlığında ise iki yargı merciinin aynı uyuşmazlıkta birbirine aykırı kesinleşmiş hükümleri vardır; sorun kesinleşmiş kararların çatışmasıdır. Her iki uyuşmazlık da madde gereği Uyuşmazlık Mahkemesince kesin olarak çözülür; ancak çözüm usulleri ve incelemenin kapsamı ayrı maddelerde düzenlenmiştir.
- **Hüküm uyuşmazlığı / Olumlu görev uyuşmazlığı** (2247 s. K. m.24): Hüküm uyuşmazlığında her iki merci esasa ilişkin karar vermiş ve bu kararlar birbiriyle çelişmektedir. Olumlu görev uyuşmazlığında her iki merci de kendisini görevli saymış ve davayı almıştır; sorun görevin kimde olduğudur. Hüküm uyuşmazlığında Uyuşmazlık Mahkemesi kesinleşmiş kararlar arasındaki çelişkiyi giderir; olumlu görev uyuşmazlığında ise görevli yargı yerini belirler.
- **Hüküm uyuşmazlığı / Olumsuz görev uyuşmazlığı** (2247 s. K. m.24): Hüküm uyuşmazlığında kararların her ikisi de esasa ilişkindir ve çelişkili sonuç doğurmuştur. Olumsuz görev uyuşmazlığında merciler birbirini görevsiz görmüş ve dava hiçbir merciye gitmemiştir. Olumsuz görev uyuşmazlığına ilişkin usul kuralları ikinci fıkra uyarınca yalnız uygulanmak üzere atıf yapılmıştır; hüküm uyuşmazlığının konusu farklıdır.

## İlgili konular

- Yüksek mahkemeler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/yuksek-mahkemeler
- Hüküm uyuşmazlığı, Uyuşmazlık Mahkemesi görüşmeleri ve kararları (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/hukum-uyusmazligi-uyusmazlik-mahkemesi-gorusmeleri-ve-kararlari

## Örnek kararlar

- 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 2247 s. K. m.25
- 10. Hukuk Dairesi, 2016/9489 E., 2018/8923 K., 05.11.2018 — ilgili: 2247 s. K. m.25
- 20. Hukuk Dairesi, 2013/3077 E., 2014/5112 K., 05.05.2014 — ilgili: 2247 s. K. m.25

## İlgili terimler

[Görev uyuşmazlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev-uyusmazligi) · [Dosya üzerinde inceleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dosya-uzerinde-inceleme)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.