---
title: "İçtihat nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-ctihat"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# İçtihat

**Kısaca:** Görevlinin mevzuat boşluğunda kendi değerlendirmesine göre karar verip tedbir alması anlamına gelir. Keyfî davranış değil, görevin gereğine uygun takdir kullanımıdır. (1700 s. K. m.27)

## Kanunda nerede geçiyor

### Dahiliye Memurları Kanunu
- Dahiliye Memurları Kanunu m.27 – İçtihadi hareket (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1700-sayili-dahiliye-memurlari-kanunu/madde-27): Görevlinin mevzuat boşluğunda kendi değerlendirmesine göre karar verip tedbir alması anlamına gelir. Keyfî davranış değil, görevin gereğine uygun takdir kullanımıdır.

### İl İdaresi Kanunu
- İl İdaresi Kanunu m.38 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5442-sayili-il-idaresi-kanunu/madde-38): Şube başkanının emrin kanun, KHK, diğer mevzuat ya da Cumhurbaşkanınca alınmış karar ve tedbirlere uygun olmadığı yönündeki yazılı görüşünü ifade eder. Maddede yer alan bu bildirim, şube başkanının emri doğrudan reddetmesi anlamına gelmez; kaymakama yazılı olarak iletilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **İçtihat bildirimi / emrin doğrudan uygulanması** (5442 s. K. m.38): Şube başkanının emrin mevzuata aykırı olduğu kanaatinde olup bunu kaymakama yazılı olarak bildirmesi durumu. Madde bu hâlde özel bir usul öngörür. Şube başkanının emrin mevzuata aykırılığı konusunda bir görüş bildirmeden emri uygulaması. Bu durumda madde 38 uygulanmaz. Yalnız itiraz bildiren şube başkanı için madde 38 işletilir; itiraz hakkı kullanılmadan uygulanan emir bakımından bu maddeye dayanılamaz.
- **Fikir ve içtihat farkı gözetilmeyen dağıtım / yayın çizgisine göre dağıtım** (195 s. K. m.32): Madde uyarınca dağıtımda yayın organının fikri ve içtihat farkı dikkate alınmaz. Yayın organının siyasi veya yargısal görüşüne göre ayrım yapılması, maddenin öngördüğü eşit dağıtım ilkesine aykırıdır. Fikir ve içtihat farkına dayanılarak yapılan dağıtım, maddeye aykırı olur.
- **İçtihat değişikliği / Metin değişikliği** (VUK m.369): İçtihat değişikliği, hükmün metni değişmeden uygulanma tarzına ilişkin yorumun değişmesidir. Metin değişikliği, kanun hükmünün kendisinin değiştirilmesidir. Birinci fıkra yalnız içtihadın değişmesi halinde ceza ve gecikme faizini engeller; kanun metni değişikliği bu fıkranın kapsamında değildir.
- **Bölüm içtihadı / komisyonlar arası veya bölümler arası içtihat farkı** (AYMKYUHK m.50): Komisyonlar arasındaki içtihat farklılıkları bağlı oldukları bölüm tarafından çözülür. Bölümler arasındaki içtihat farklılıkları Genel Kurul tarafından karara bağlanır. Çözüm organı, farklılığın komisyonlar arasında mı yoksa bölümler arasında mı olduğuna göre belirlenir.

## Örnek kararlar

- 10. Daire, 2002/5890 E., 2005/7806 K., 16.12.2005 — ilgili: 1700 s. K. m.27
- 1. Daire, 1999/143 E., 1999/165 K., 08.11.1999 — ilgili: 1700 s. K. m.27

## İlgili terimler

[Sarahat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sarahat) · [Israr](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/israr)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.