--- title: "İbraz nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ibraz" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İbraz **Kısaca:** İbraz, 3 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.220 · tarafın belgeyi ibraz etmemesi: Belgenin aslının ya da kanunda öngörülen biçimdeki örneğinin mahkemeye sunulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-220) - TTK m.666 · senedin ibraz edilmemesi hâlinde: Senedin mahkeme kararında belirlenen süre içinde mahkemeye veya ilgili merciye sunulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-666) - 151 s. K. m.3: Defterin yetkili denetim memurlarına incelenmek üzere sunulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/151-sayili-eregli-havzai-fahmiyesi-maden-amelesinin-hukukuna-muteallik-kanun/madde-3) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.665 – 5. Hükümleri a) Senedin ibrazı hâlinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-665#f1): Senedin iptal davasında veya mahkemeye fiilen sunulmasıdır. Madde bakımından ibraz edilen senet, iptal kararının verilmesini engelleyen ve senedin iadesi davası süresini doğuran olaydır. - TTK m.666 – b) Senedin ibraz edilmemesi hâlinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-666#f1): Senedin mahkeme kararında belirlenen süre içinde mahkemeye veya ilgili merciye sunulmasıdır. İbraz edilmeyen senet için iptal kararı verilebilir. - TTK m.708 – I - İbraz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-708#f1): Poliçe hamilinin poliçeyi muhataba gösterip ödenmesini istemesi işlemidir. Ödeme için ibraz, poliçenin vadesinde veya vadeyi izleyen süre içinde yapılmalıdır. - TTK m.798 – 3. Takas odası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-798#f1): Çekin ödenmek üzere muhatap bankaya veya bu bankanın yerine geçen yapıya sunulmasıdır. Madde, takas odasına yapılan sunumu bu ibraz işlevine eşitler. - TTK m.816 – I - Tatil günleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-816#f1): Çekin ödeme yerine sunulması ve ödenmek üzere muhataba başvurulmasıdır. Maddede yalnızca bu işlemin hangi gün yapılabileceği belirlenir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.220 – Tarafın belgeyi ibraz etmemesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-220#f1): Belgenin aslının ya da kanunda öngörülen biçimdeki örneğinin mahkemeye sunulmasıdır. Elektronik belgelerde çıktı alınması ve talep halinde incelemeye elverişli biçimde elektronik ortama kaydedilmesi de ibraz sayılır (m.219). ### Ereğli Havzai Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun - Ereğli Havzai Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/151-sayili-eregli-havzai-fahmiyesi-maden-amelesinin-hukukuna-muteallik-kanun/madde-3#f1): Defterin yetkili denetim memurlarına incelenmek üzere sunulmasıdır. Yükümlülük defterin tutulmasıyla sınırlı değildir; talep üzerine denetime hazır bulundurulmasını da kapsar. ## Karıştırılan kavramlar - **İbraz edilen senet / ibraz edilmeyen senet** (TTK m.665): Senet mahkemeye ibraz edildiğinde, iptal kararı verilemez; mahkeme dilekçe sahibine senedin iadesi davası için süre verir. Senet ibraz edilmediğinde iptal usulü devam eder ve ibraz edilmemesi hâlinde iptal kararı verilir. Madde yalnız ibrazın gerçekleştiği hâlde uygulanır; ibraz edilmeyen senet için m.661-664 hükümleri geçerlidir. - **İptal kararı / ibraz edilmesi halinde karar** (TTK m.666): Süre içinde senet ibraz edilmezse mahkeme senedin iptaline karar verir. Senet ibraz edilirse iptal kararı verilmez; senedin ibraz edeni hak sahibi olarak dikkate alınır. İbraz, iptal kararının ön koşulunu ortadan kaldırır. - **Takas odasına ibraz / muhataba ibraz** (TTK m.708): Poliçenin takas odasına ibrazı, muhataba ibrazın yerine geçer. Takas odası dışında muhataba doğrudan ibraz, ödeme için ibrazın genel yoludur. Takas odasına süresinde yapılan ibraz, ödeme için ibraz sayılır ve ayrıca muhataba ibraz gerekmez. - **Takas odasına ibraz / doğrudan muhataba ibraz** (TTK m.798): Çek, bir takas odasına sunulduğunda ibraz edilmiş sayılır. Çek doğrudan muhatap bankaya sunulduğunda ibraz, doğrudan muhataba yapılmış olur. Her iki ibraz yolu da ödeme için ibrazın yerine geçer; madde yalnızca takas odası yolunun eşdeğerliğini belirtir. - **İbraz ve protesto günü / Çeke ilişkin diğer sürelerin son günü** (TTK m.816): Çekin ibraz ve protestosunun yapılacağı gün, bir iş günü olmalıdır. Bu kuralda sürenin uzaması söz konusu değildir. Kanunla belirlenmiş bir sürenin son günü, pazar veya tatile rastlıyorsa süre uzamaya tabidir. İbraz ve protesto tatil gününe bırakılamaz; son günü tatile rastlayan süre ise izleyen ilk iş günü sonuna kadar kullanılabilir. - **Defter ibrazı ile ibraz edilmemesi** (VUK m.30): Davet üzerine bilgiler verilip defterler ibraz edilirse ve bunlar ihticaca elverişliyse takdir, defterlere göre tespit edilecek miktarı aşamaz. Davete rağmen bilgi verilmez ya da defter ibraz edilmezse bu sınır uygulanmaz. Mükellef davete uyarsa matrah üst sınırla korunur; uymazsa takdirde defter kayıtlarına göre bir üst sınır yoktur. ## İlgili konular - Hamile yazılı senetler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/hamile-yazili-senetler - Belgelerin kullanılması ve ibrazı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/belgelerin-halefler-aleyhine-kullanilmasi-ve-adi-senetlerin-ucuncu-kisiler-icin - Çeşitli hükümler ve kanunlar ihtilafı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/cesitli-hukumler-ve-kanunlar-ihtilafi - Ödeme (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/odeme - Ödeme, ödeme için ibraz ve çekten cayma (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/odeme-odeme-icin-ibraz-ve-cekten-cayma ## Örnek kararlar - İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/976 E., 2023/724 K., 10.08.2023 — ilgili: TTK m.665, TTK m.666 - 2011/84 E., 2012/151 K., 11.10.2012 — ilgili: 151 s. K. m.3 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/342 E., 2024/82 K., 07.02.2024 — ilgili: TTK m.798 ## İlgili terimler [Ödeme için ibraz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odeme-icin-ibraz) · [İş günü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-gunu) · [Amele](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/amele) · [Sükût](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sukut) · [Ödeme yasağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odeme-yasagi) · [Künye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kunye) · [İkrar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-krar) · [Yemin teklifi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yemin-teklifi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.