--- title: "İç denetim nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ic-denetim" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İç denetim **Kısaca:** İç denetim, 8 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.366 · görev dağılımı: Şirketin iş ve işlemlerinin yönetim kurulu adına izlenmesi amacıyla kurulan denetim düzenidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-366) - 6356 s. K. m.29 · kuruluşların denetimi ve şeffaflık: Denetleme kurulları tarafından, kanun ve kuruluş tüzüğü uyarınca yapılan denetimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-29) - 5018 s. K. m.57 · kontrolün yapısı ve işleyişi: Kamu idaresinin işlemlerinin, idare içinde görevlendirilmiş denetçilerce incelenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-57) ## Kanunda nerede geçiyor ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.55 – İç kontrolün tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-55#f1): İç kontrol bütününün bir parçası olarak maddede yer alan kavramdır. Maddenin metninde ayrıca tanımlanmamıştır; standartları İç Denetim Koordinasyon Kurulu belirler. - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.57 – Kontrolün yapısı ve işleyişi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-57#f1): Kamu idaresinin işlemlerinin, idare içinde görevlendirilmiş denetçilerce incelenmesidir. Madde iç denetimi sistemin unsuru olarak anar; kurumsal yapısı ve görevleri başka maddededir. - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.63 – İç denetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-63#f1): Kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek amacıyla, kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendiren, bağımsız ve nesnel nitelikte güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.366 – 2. Görev dağılımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-366#f2): Şirketin iş ve işlemlerinin yönetim kurulu adına izlenmesi amacıyla kurulan denetim düzenidir. Madde bu amaçla komite kurulmasına izin verir; ikinci fıkra anılan denetimin ayrıntısını düzenlemez. ### Dernekler Kanunu - Dernekler Kanunu m.9 – İç denetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5253-sayili-dernekler-kanunu/madde-9#f1): Derneğin kendi organları eliyle yapılan denetimdir. Madde, genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulunun bu denetimi yapabileceğini öngörür. Dış denetimden ayrıdır. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.38 – Denetimin kapsamı ve türleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-38): İl özel idaresinin kendi bünyesinde, idarenin işleyişini izlemek amacıyla yapılan denetimdir. Maddenin ikinci fıkrasına göre 5018 sayılı Kanun hükümlerine tabidir. ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu m.55 – Denetimin kapsamı ve türleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-55): Belediye hizmet birimlerinin iş ve işlemlerinin, belediyenin kendi bünyesinde görevlendirilen denetim birimlerince yapılan denetimidir. Madde, iç denetimin 5018 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacağını öngörür. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.124 – Fonun hesap ve harcamalarının denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-124#f1): Fonun kendi bünyesinde, Fon tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yürüttüğü denetimdir. Usul ve esasların içeriği maddede belirlenmez; Fonun takdirine bırakılmıştır. ### Vakıflar Kanunu - Vakıflar Kanunu m.33 – Vakıfların denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-33#f1): Vakfın kendi organları ya da vakıf tarafından görevlendirilen bağımsız denetim kuruluşları eliyle yürütülen denetimdir. Vakıf dışındaki bir kurumun yaptığı denetimi kapsamaz. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.29 – Kuruluşların denetimi ve şeffaflık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-29): Denetleme kurulları tarafından, kanun ve kuruluş tüzüğü uyarınca yapılan denetimdir. Yönetim ve işleyiş, gelir, gider ve bilançolar ile bunlara ilişkin işlemlerin kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygunluğu bu denetimin konusudur. ## Karıştırılan kavramlar - **Malî kontrol / İç denetim** (5018 s. K. m.55): Malî kontrol, mali işlemlerin ve kayıtların doğruluğunu, mali yönetim süreçlerini kapsayan kontrol türüdür. İç denetim, iç kontrol bütünü içinde yer alan ve standartları İç Denetim Koordinasyon Kurulu'nca belirlenen denetim faaliyetidir. İki alanın standartlarını farklı organlar belirler; mali yönetim standartları Hazine ve Maliye Bakanlığına, iç denetim standartları Koordinasyon Kuruluna aittir. - **İç denetim / Dış denetim** (5018 s. K. m.63): İç denetim, idarenin kendi bünyesinde, idare içinden görevlendirilen iç denetçiler eliyle yapılır ve yönetime değer katmayı amaçlar. Dış denetim, Sayıştay ve denetleme kurulu gibi idare dışı organlarca yapılır ve kanuna uygunluk ile hesapların doğruluğunu konu alır (m.36 ve ilgili hükümler). Maddede tanımlanan iç denetim, dış denetimin yerini almaz; her iki denetim birlikte sürdürülür ve iç denetim sonuçları dış denetimin sonuçlarını doğrudan bağlamaz. - **Genel birim / Doğrudan üst yöneticiye bağlı iç denetim birimi başkanlığı** (5018 s. K. m.63): Kamu idaresinde iç denetim, ikinci fıkranın ilk cümlesi uyarınca iç denetçiler eliyle yürütülür. Doğrudan üst yöneticiye bağlı başkanlık, ikinci fıkranın ek cümlesi uyarınca ancak idarenin yapısı ve personel sayısı dikkate alınarak ve Koordinasyon Kurulunun uygun görüşü ile kurulabilir. Başkanlık kurulması isteğe bağlıdır ve Kurulun uygun görüşü olmadan kurulamaz. - **İç denetim / Bağımsız denetim** (5253 s. K. m.9): İç denetim, derneğin genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından yapılır. Bağımsız denetim, derneğin dışındaki bağımsız denetim kuruluşuna yaptırılır. Bağımsız denetim yaptırılması tek başına yeterli değildir; denetim kurulunun kendi görevi devam eder. - **İç denetim / Genel Müdürlük denetimi** (5737 s. K. m.33): İç denetim vakfın kendi organları ya da bağımsız denetim kuruluşları tarafından yapılır ve yılda en az bir kez raporlanır. Genel Müdürlük denetimi, vakfın amaca ve yasalara uygunluğunu ile iktisadi işletmelerinin faaliyet ve mevzuata uygunluğunu kapsar ve Genel Müdürlükçe yapılır. İç denetim Genel Müdürlük denetimini ortadan kaldırmaz; devlet denetimi vakıf senedinde iç denetim öngörülmüş olsa da sürer. - **Dış denetim / Denetleme kurulu (iç denetim)** (1163 s. K. m.69): Bu madde kapsamındaki dış denetim, genel kurul kararına dayanan ve dışarıdan yetkili kişilerce yapılan finansal tablo denetimidir. Denetleme kurulunun denetimi, kanun ve tüzük hükümlerine göre yapılan iç denetimdir ve 65. maddede düzenlenmiştir. İkisi birbirinden ayrıdır; dış denetimin yapılmış olması denetleme kurulunun görevini ortadan kaldırmaz. Bu ilişki yalnızca kaynak metinlerin ortak yorumundan çıkar, madde metninde açıkça yazılmamıştır. ## İlgili konular - Güvenceler, faaliyetler, kuruluşların gelirleri, denetimi ve kapatılması (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/guvenceler-faaliyetler-kuruluslarin-gelirleri-denetimi-ve-kapatilmasi - Yönetim ve temsil, temsil yetkisi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/yonetim-ve-temsil-temsil-yetkisi ## Örnek kararlar - 2020/68 E., 2023/230 K., 28.12.2023 — ilgili: 5018 s. K. m.55 - 2007/77 E., 2010/50 K., 24.03.2010 — ilgili: 5411 s. K. m.124 - 2005/95 E., 2007/5 K., 24.01.2007 — ilgili: 5393 s. K. m.55 ## İlgili terimler [Dış denetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dis-denetim) · [İdarenin bütünlüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idarenin-butunlugu) · [Hukuka uygunluk denetimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukuka-uygunluk-denetimi) · [İç Denetim Koordinasyon Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ic-denetim-koordinasyon-kurulu) · [Performans denetimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/performans-denetimi) · [Mali denetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mali-denetim) · [Bağımsız denetim kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bagimsiz-denetim-kurulusu) · [Ön mali kontrol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-mali-kontrol) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.