--- title: "İdari para cezası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-para-cezasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İdari para cezası **Kısaca:** İdari para cezası, 69 kanunda 124 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Kabahatler K. m.42/A · asılsız çağrı ve asılsız ihbar: Kabahat niteliğindeki fiil için öngörülen parasal yaptırımdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-42a) - İş K. m.101 · engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık: Yükümlülüğe aykırılık halinde idare tarafından uygulanan parasal yaptırımdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-101) - TTK m.51 · bildirim ve ceza: Kanunda öngörülen ve idari makamlarca uygulanan parasal yaptırımdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-51) ## Kanunda nerede geçiyor ### Kabahatler Kanunu (12 maddeden 5'i) - Kabahatler K. m.11 – Sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-11#f1): Kabahat işleyen kişiye yaptırım olarak uygulanan parasal cezadır. Maddenin koruması, bu cezanın uygulanmasına yöneliktir; ceza dışındaki yaptırımlar bu kapsamda değildir. - Kabahatler K. m.16 – Yaptırım türleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-16#f1): Failden belirli bir miktar paranın idarenin kararıyla alınmasıdır. Maktu veya nispi olabilir ya da kanunda alt ve üst sınırı gösterilerek belirlenebilir (m.17). - Kabahatler K. m.32 – Emre aykırı davranış (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-32#f1): Kabahat karşılığında idarenin verdiği, adli bir yaptırım olmayan parasal müeyyidedir. Madde metninde tutar olarak yüz Türk Lirası yazılıdır. - Kabahatler K. m.33 – Dilencilik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-33#f1): Kabahat işleyen kişiye idari yoldan verilen parasal yaptırımdır. Bu maddedeki tutar elli Türk Lirası olarak belirlenmiştir ve kanunla yeniden değerlemeye tabi tutulabilir. - Kabahatler K. m.34 – Kumar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-34#f1): Kabahat işleyen kişiye idari makam tarafından ödetilen parasal yaptırımdır. Maddede tutarı sabit olarak bin Türk Lirası olarak belirtilmiştir. ### İş Kanunu (9 maddeden 4'i) - İş K. m.98 – İşyerini bildirme yükümlülüğüne aykırılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-98#f1): Kabahat niteliğindeki fiil için idare tarafından verilen parasal yaptırımdır. Madde metninde miktarlar, işçi sayısına veya işveren sayısına göre belirlenmiştir. - İş K. m.99 – Genel hükümlere aykırılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-99#f2): Kanunda belirtilen ihlal hâlinde idari makam tarafından işverene veya işveren vekiline kesilen parasal yaptırımdır. Madde, cezanın miktarını kanunda sabit tutarla belirler; ceza bir alacak veya tazminat değildir. - İş K. m.100 – Toplu işçi çıkarma ile ilgili hükümlere aykırılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-100#f1): Kanunda öngörülen bir aykırılık için idari makam tarafından uygulanan parasal yaptırımdır. Hukuki fesih geçersizliğinden farklıdır ve yalnızca kamu hukuku yaptırımı doğurur. - İş K. m.101 – Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-101#f1): Yükümlülüğe aykırılık halinde idare tarafından uygulanan parasal yaptırımdır. Maddede tutarı sabit bir miktar olarak yazılmıştır; cezanın niteliği, hesaplanma biçimi ve tahsili uygulamada tartışılmıştır. ### Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun (9 maddeden 4'i) - Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun m.26 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1219-sayili-tababet-ve-suabati-san-atlarinin-tarzi-icrasina-dair-kanun/madde-26#f1): Maddede öngörülen, idari makamlarca verilen para yaptırımıdır. Cezanın tutarı 500 Türk Lirası ile 5.000 Türk Lirası arasında belirlenmiştir; uygulamada güncel parasal sınır, yeniden değerleme ile artmıştır. - Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun m.27 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1219-sayili-tababet-ve-suabati-san-atlarinin-tarzi-icrasina-dair-kanun/madde-27#f1): Madde metninde yer alan, idari makam tarafından ihlal nedeniyle tabibe verilen parasal yaptırımdır. Cezanın miktarı, madde metnindeki alt ve üst sınır arasında kalır ve adli para cezası niteliği taşımaz. - Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun m.42 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1219-sayili-tababet-ve-suabati-san-atlarinin-tarzi-icrasina-dair-kanun/madde-42#f1): Maddede öngörülen yaptırımdır ve adli ceza değil idari bir yaptırımdır. Tutarı madde metninde 500 Türk Lirası ile 5.000 Türk Lirası arasında belirlenmiştir ve bu tutarlar yeniden değerleme ile güncellenir. - Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun m.44 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1219-sayili-tababet-ve-suabati-san-atlarinin-tarzi-icrasina-dair-kanun/madde-44#f1): Madde metninde öngörülen, idari makamca verilen parasal yaptırımdır. Tutarı yüz Türk Lirası ile bin Türk Lirası arasındadır ve ceza kesin tutar değil, bu aralıkta takdir edilen bir ölçüdür. ### İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun (6 maddeden 4'i) - İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.98 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-98): Yükümlülüğe aykırılık hâlinde idari makam tarafından verilen parasal yaptırımdır. Madde metninde tutar, işçi sayısına ve muhatapa göre belirlenmiştir. - İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.100 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-100): Kanunda öngörülen ihlal için idare tarafından, yargısal bir yaptırım olmaksızın işverene uygulanan parasal yaptırımdır. Maddede tutar işçi başına ayrı ayrı belirlenmiştir ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. - İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.101 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-101): Yükümlülüğe aykırılık nedeniyle idare tarafından uygulanan, madde metninde belirlenen tutar üzerinden hesaplanan yaptırımdır. Madde metninde cezanın her bir engelli ya da eski hükümlü ve her ay için ayrı ayrı uygulanacağı belirtilmiştir. - İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.102 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-102): Kanunda sayılan yükümlülüğe aykırılık halinde idare tarafından uygulanan, mahkeme kararı gerektirmeyen mali yaptırımdır. Maddede her işçi ve her ay için ayrı ayrı uygulanacağı belirtilmiştir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.33 – 2. Tescile davet ve ceza (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-33#f2): Tescil isteğinde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişiye, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amirince verilen yaptırımdır. Tutarı madde metninde 22.194 Türk Lirası olarak yazılıdır; bu tutar yeniden değerleme ile güncellenir. - TTK m.38 – 3. Sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-38#f1): Birinci fıkradaki gerçeğe aykırı beyan yaptırımıdır ve ceza miktarı Türk Lirası olarak madde metninde 44.443 TL olarak belirtilmiştir. Bu tutar, maddede gün esasına dayalı adli para sistemine uygun biçimde yeniden düzenlenmiş güncel bir tutardır; bu nedenle yalnız idari yaptırımdır, adli ceza değildir. - TTK m.51 – 2. Bildirim ve ceza (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-51#f2): Kanunda öngörülen ve idari makamlarca uygulanan parasal yaptırımdır. Madde ikinci fıkrada ceza tutarını belirler; tutar yeniden değerleme ile güncellenir. - TTK m.562 – A) Suçlar ve cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-562#f2): Fiilin kabahat olarak nitelendirilmesi hâlinde uygulanan parasal yaptırımdır. Birinci, ikinci ve on üçüncü fıkralarda öngörülen cezalar bu niteliktedir ve mahallin en büyük mülki amiri tarafından verilir (m.562/14). ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.81 – Organlar ve statü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-81#f3): Birliğin aldığı genel veya özel nitelikteki karar ve tedbirlere zamanında ve tam olarak uymayan üyeler hakkında birliğin yönetim kurulunca verilen yaptırım. Tutar madde metninde ikibin ile yirmibin Yeni Türk Lirası arasında belirtilmiştir. - Bankacılık Kanunu m.146 – Kuruluşlara ilişkin idarî para cezaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-146#f2): Kurulun, bu maddede sayılan aykırılıklar için Kanun kapsamındaki kuruluşlara uyguladığı parasal yaptırımdır. Cezanın tutarı her bentte ayrı belirlenmiştir ve bazı bentlerde aykırılık tutarına veya sağlanan menfaate bağlanmıştır. - Bankacılık Kanunu m.147 – İlgili kişilere ilişkin idarî para cezaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-147#f2): Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Kurulunun, kanunda belirtilen ihlaller nedeniyle ilgili kişiye kendi kararıyla uyguladığı parasal yaptırımdır. Ceza, adli bir mahkeme kararına değil, idari karara dayanır. - Bankacılık Kanunu m.148 – Sınırlamalara, kararlara ve düzenlemelere aykırı hareketler dolayısıyla idarî para cezaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-148#f2): Kurul kararıyla, bu Kanun kapsamındaki kuruluşlar veya ilgili gerçek ve tüzel kişiler hakkında, madde metnindeki ölçütlere göre uygulanan para yaptırımıdır. Ceza mahkemesi tarafından değil idari makam tarafından verilir. ### Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun - Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun m.24 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6197-sayili-eczacilar-ve-eczaneler-hakkinda-kanun/madde-24#f2): Maddede öngörülen yaptırım türüdür. Eczacı ile aracı kişi veya kuruluşa birlikte verilir; tutarı fiilin tekrarında iki kat olarak uygulanır. - Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun m.41 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6197-sayili-eczacilar-ve-eczaneler-hakkinda-kanun/madde-41#f1): Maddede öngörülen, idari makam tarafından uygulanan parasal yaptırımdır. Fiilin TCK kapsamında cezai sorumluluk doğurması hâlinde uygulanmaz. - Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun m.45 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6197-sayili-eczacilar-ve-eczaneler-hakkinda-kanun/madde-45#f1): Kabahat niteliğindeki fiil nedeniyle idare tarafından uygulanan parasal yaptırımdır. Madde, bu cezanın miktarını beşyüz Türk Lirası olarak belirler. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.17 – Dilekçeye eklenecek belgeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-17#f3): Bildiri kağıdının hilafının ortaya çıkması hâlinde Cumhuriyet savcısının adaya uyguladığı, kanunda belirlenen tutarda parasal yaptırımdır. Tutar madde metninde 200 Türk Lirası olarak yazılıdır. - Av. K. m.63 – Avukatlık yetkilerinin başkaları tarafından kullanılmaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-63#f2): Birinci fıkra hükmüne aykırı eylemde bulunanlara Cumhuriyet savcısının verdiği, madde metninde tutarı belirlenmiş yaptırımdır. Tutar madde metninde beşyüz ile ikibin Türk Lirası arasında gösterilmiştir; uygulamada güncel tutar ayrıca dikkate alınmalıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Zabıt varakası / idari para cezası** (1380 s. K. m.33): Zabıt varakası, fiilin tespit edilmesine ilişkin belgedir. İdari para cezası, ek 3. maddeye göre kesilen yaptırımdır. Maddede her ikisi ayrı yetki olarak sayılmıştır; biri diğerinin yerini tutmaz. - **İdari para cezası hükümleri / diğer hükümler** (4054 s. K. m.64): m.16 ve m.17, yani idari para cezasına ilişkin hükümler, yayımdan bir yıl sonra yürürlüğe girer. Kanunun diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Aynı kanunun hükümleri farklı tarihlerde yürürlüğe girmiş olur; idari para cezası sorumluluğu bir yıl sonra uygulanabilir hale gelir. - **İdari para cezası / diğer kararlar** (4081 s. K. m.10): Kanunda öngörülen idari para cezalarına ilişkin kararlar, bu maddedeki itiraz yolunun dışındadır. Diğer koruma ve ihtiyar meclisi kararları bu maddedeki itiraz yoluna tabidir. İdari para cezası kararlarına karşı bu madde değil, Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır. - **Murakabe heyetinin idari para cezası kararı / diğer kararları** (4081 s. K. m.10): Murakabe heyetinin idari para cezasına ilişkin kararına karşı kanun yolu, Kabahatler Kanunu hükümlerine göredir. Murakabe heyetinin diğer kararlarına karşı kanun yolu, bu Kanun hükümlerine göredir. Kanun yolunun hangi mevzuata göre işleyeceği, murakabe heyetinin kararının türüne göre belirlenir. - **Fesih geçersizliği / idari para cezası** (İş K. m.100): Fesih geçersizliği, işçinin iş güvencesi hükümlerine dayanarak feshin geçersizliğini dava yoluyla ileri sürmesini ifade eder. İdari para cezası ise kamu idaresinin 29. maddeye aykırılık nedeniyle işverene uyguladığı yaptırımdır. Prosedüre aykırılık tek başına fesih geçersizliği doğurmaz; sadece idari para cezası doğurur. - **İdari para cezası / Adli ceza (hapis)** (4922 s. K. m.23): Yardım işaretlerini kullanmama ve 10. maddeye aykırılık ile kaptan için öngörülen yaptırım idari para cezasıdır; bu fiiller yetkili liman başkanınca cezalandırılır. Deniz kazası hâlinde deniz raporu almama ya da raporu liman reisliğine vermeme fiili, iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Aynı kaptanın eylemi iki ayrı nitelikte olabilir; yardım işareti ihlali idari, deniz raporu ihmali ise cezai yaptırıma tabi tutulur. ## İlgili konular - İdari ceza hükümleri (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/idari-ceza-hukumleri - Ticaret sicili (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ticaret-sicili - Reklam yasağı, örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkı (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/reklam-yasagi-ornek-cikarabilme-ve-tebligat-yapabilme-hakki - Staj (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/staj - Fonun kurulması ve fondan yararlanma, cezai hükümler (İmar ve Çevre Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/imar-ve-cevre-hukuku/fonun-kurulmasi-ve-fondan-yararlanma-cezai-hukumler - Çeşitli, geçici ve son hükümler (İş Kanunu) (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/cesitli-gecici-ve-son-hukumler-is-kanunu ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2019/50 E., 2019/176 K., 07.03.2019 — ilgili: Kabahatler K. m.33, Kabahatler K. m.36, 5729 s. K. m.4 - Ceza Genel Kurulu, 2018/494 E., 2018/622 K., 06.12.2018 — ilgili: Kabahatler K. m.33, Kabahatler K. m.36, 5729 s. K. m.4 - Ceza Genel Kurulu, 2009/47 E., 2009/95 K., 14.04.2009 — ilgili: Kabahatler K. m.34, 5352 s. K. m.5 ## İlgili terimler [Mahallî mülkî amir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalli-mulki-amir) · [Bölge müdürü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolge-muduru) · [Engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/engelli-ve-eski-hukumlu-calistirma-yukumlulugu) · [İşveren Vekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isveren-vekili) · [Mülkiyetin kamuya geçirilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulkiyetin-kamuya-gecirilmesi) · [Ara dinlenmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ara-dinlenmesi) · [Seçim kurulu başkanı hâkim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/secim-kurulu-baskani-hakim) · [Toplu İşçi Çıkarma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-isci-cikarma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.