--- title: "İdari tedbir nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-tedbir" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İdari tedbir **Kısaca:** İdari tedbir, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Kabahatler K. m.16 · yaptırım türleri: Tedbir, ceza niteliğindeki para yaptırımından farklı olarak eşya veya hak üzerinde etki doğurur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-16) - 5300 s. K. m.26 · bakanlığın görev ve yetkileri: Kanuna aykırılık hâlinde mudilerin çıkarlarını korumak ve işlemlerin güven içinde sürmesini sağlamak amacıyla Bakanlığın başvurabileceği, cezai olmayan önlemlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5300-sayili-tarim-urunleri-lisansli-depoculuk-kanunu/madde-26) - 6112 s. K. m.32 · idarî yaptırımlar: İhlale konu programın belirli sayıda yayınının durdurulmasıdır; idari para cezasından ayrı bir yaptırım türüdür ve tek başına ya da birlikte uygulanabilir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6112-sayili-radyo-ve-televizyonlarin-kurulus-ve-yayin-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-32) ## Kanunda nerede geçiyor ### Kabahatler Kanunu - Kabahatler K. m.16 – Yaptırım türleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-16#f2): Maddenin ikinci fıkrasında iki kalemle tanımlanan yaptırım türüdür: mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler. Tedbir, ceza niteliğindeki para yaptırımından farklı olarak eşya veya hak üzerinde etki doğurur. ### Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu - Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu m.26 – Bakanlığın görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5300-sayili-tarim-urunleri-lisansli-depoculuk-kanunu/madde-26#f1-b): Kanuna aykırılık hâlinde mudilerin çıkarlarını korumak ve işlemlerin güven içinde sürmesini sağlamak amacıyla Bakanlığın başvurabileceği, cezai olmayan önlemlerdir. Maddede tedbirin türü sınırlandırılmamıştır. ### Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun - Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun m.32 – İdarî yaptırımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6112-sayili-radyo-ve-televizyonlarin-kurulus-ve-yayin-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-32#f1): İhlale konu programın belirli sayıda yayınının durdurulmasıdır; idari para cezasından ayrı bir yaptırım türüdür ve tek başına ya da birlikte uygulanabilir. Madde metninde yayının beş keze kadar durdurulması öngörülmüştür. ## Karıştırılan kavramlar - **Denetleme / idari tedbir** (5300 s. K. m.26): Denetleme, lisans sahiplerinin işlem, hesap ve varlıklarının incelenmesidir ve Kanuna aykırılık aranmadan yapılabilen bir yetkidir. İdari tedbir, Kanuna aykırılık bulunduğunda mudilerin çıkarlarını korumaya yönelik müdahaledir. Tedbir yetkisi yalnızca Kanuna aykırılık halinde kullanılır; denetleme yetkisi ise bu koşula bağlı değildir. - **İdari para cezası / idari tedbir** (Kabahatler K. m.16): İdari para cezası, failin ödemesi gereken bir parasal yükümlülük doğurur. İdari tedbir ise mülkiyet veya başka bir hak üzerinde doğrudan etki doğurur; mülkiyetin kamuya geçirilmesi bunun örneğidir. Para cezasında tahsil usulü uygulanır (m.17); tedbirde ise eşyanın veya hakkın fiilen devri söz konusudur ve tedbirin kesinleşmesi ayrıca önemlidir. - **Cezai tedbir / İdari tedbir** (211 s. K. m.13): Cezai tedbir, disiplin ihlalinin cezalandırılmasına yönelik yaptırımdır ve hususi kanunlarla düzenlenir. İdari tedbir, düzenin korunmasına yönelik yaptırımdır ve hususi kanun veya nizamlarla düzenlenir. Madde iki tedbir türünü ayrı kaynak düzeylerine bağlar; cezai tedbir yalnız hususi kanunla, idari tedbir hususi kanun veya nizamla getirilebilir. - **Özgürlük bağlayıcı müeyyide / idari tedbir** (Anayasa m.38): Kişi hürriyetinin kısıtlanmasını doğuran müeyyideler idare tarafından uygulanamaz. Silahlı Kuvvetlerin iç düzeni bakımından bu yasağa kanunla istisna getirilebilir. İdarenin hürriyeti kısıtlayan yaptırım uygulaması yalnızca Silahlı Kuvvetlerin iç düzenine ilişkin kanuni istisnalarla mümkün olabilir. - **Telkin edici tedbir / Zorlayıcı idari tedbir** (3573 s. K. m.19): Maddenin öngördüğü tedbirler, bilgilendirme ve eğitim yoluyla uygulanır. Ruhsat iptali, para cezası veya zorunlu tesis gibi bağlayıcı idari önlemler maddede yer almaz. Bu maddeye dayanılarak zorunluluk getiren bir düzenleme veya yaptırım uygulanamaz; böyle bir sonuç için ayrı bir yasal dayanak gerekir. - **İdari para cezası / diğer idari tedbir ve müeyyideler** (5324 s. K. m.5): Bu maddeye göre idari para cezası verilmesi, parasal yaptırım olarak tamamlanmış sayılır. İhlalin niteliğine göre gerekli diğer idari tedbir ve müeyyideler de uygulanabilir. Para cezası verilmesi diğer tedbirleri engellemez; birden fazla yaptırım birlikte uygulanabilir. ## İlgili terimler [Yeniden iletim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeniden-iletim) · [İdari yaptırım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-yaptirim) · [Mudî](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mudi) · [Mülkiyetin kamuya geçirilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulkiyetin-kamuya-gecirilmesi) · [Tekrar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tekrar) · [Lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans) · [İdari para cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-para-cezasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.