--- title: "İhbar nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihbar" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İhbar **Kısaca:** İhbar, 16 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.301 · dava hakkı: Davanın açıldığını ilgili kişi ve makamlara bildirilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-301) - TCK m.139 · şikayet: Suçtan zarar görmeyen kişinin suç işlendiğini bildirmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-139) - HMK m.69 · fer’î müdahalenin etkisi: Davanın tarafının, davaya katılmaya hakkı bulunan üçüncü kişiye davanın açıldığını bildirmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-69) ## Kanuni tanım - **6713 s. K. m.2/1-d** (Kolluk Gözetim Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun): Kolluk görevlilerinin hukuka aykırı eylem, tutum veya davranışlarının, herhangi bir kişi tarafından yetkili mercilere bildirilmesini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6713-sayili-kolluk-gozetim-komisyonu-kurulmasi-hakkinda-kanun/madde-2#f1-d ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.229 – 2. Eklenecek değerler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-229#f2): Davanın, kazandırma veya devirden yararlanan üçüncü kişiye bildirilmesidir. Mahkeme kararının bu üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilmesi için gereken koşuldur. - TMK m.301 – I. Dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-301#f3): Davanın açıldığını ilgili kişi ve makamlara bildirilmesidir. Bu madde ihbarı Cumhuriyet savcısına, Hazineye, kayyıma veya anaya zorunlu kılar; ihbarın yapılmaması davanın açılmasını engellemez, ihbarın yerine getirilmesi maddenin koşuludur. - TMK m.955 – I. Senede bağlı olan veya olmayan alacaklarda (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-955#f2): Alacaklının veya rehin verenin, rehnin kurulduğunu borçluya bildirmesidir. Maddede ihbar isteğe bağlı bırakılmış olup rehnin geçerlilik koşulu değildir; borçluya karşı bağlayıcılık sağlamaya yöneliktir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.723 – III - İhbar zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-723#f1): Poliçenin kabul edilmemesi veya ödenmemesi hâlini, bu hâlden rücu hakkı doğan önceki cirantaya ve düzenleyene bildirme işlemidir. Maddede ihbar bir ihbarname ile, noter aracılığıyla veya poliçenin iadesi yoluyla yapılabilir; bu bildirimin içeriği kabul etmeme ya da ödememe olayını kapsamalıdır. - TTK m.731 – 2. Mücbir sebepler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-731#f2): Hamilin mücbir sebebi gecikmeksizin kendinden önceki kişiye bildirmesi ve bunu tarih, yer ve imza ile poliçeye veya alonjaya kaydetmesi işlemi. Bu ihbar yükümlülüğü, mücbir sebep halinde süre uzatımının ön koşuludur. - TTK m.1185 – 2. Bildirim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1185): Eşyada meydana gelen zıya veya hasarın, teslim sırasında veya kanunda öngörülen süre içinde taşıyana yazılı olarak bildirilmesidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi yeterlidir; ayrıntılı döküm aranmaz. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.139 – Şikayet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-139): Suçtan zarar görmeyen kişinin suç işlendiğini bildirmesidir. Şikâyetten farklı olarak şekle bağlı değildir ve adsız da yapılabilir; şikâyetin bu suçlarda yerini tutabilmesi için suçtan zarar görenin yaptığı bildirim gerekir. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.158 – İhbar ve şikâyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-158#f1): Suç işlendiğini bilen herhangi bir kişinin bu durumu yetkili makamlara bildirmesidir. İhbarda bulunan kişinin suçtan zarar görmüş olması gerekmez; şekle bağlı değildir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.69 – Fer’î müdahalenin etkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-69#f2): Davanın tarafının, davaya katılmaya hakkı bulunan üçüncü kişiye davanın açıldığını bildirmesidir. Zamanında yapılmamış ihbar, fer'î müdahilin geç katılmasına yol açabilir ve bu da 2. fıkradaki istisnayı doğurur. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.94 – İştirak halinde tasarruf edilen mallar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-94#f1): İcra dairesinin haczi, adresleri bilinen ilgili üçüncü kişilere bildirmesidir. Bildirimle, üçüncü kişiler borçluya yapılacak ödemeleri icra dairesine yapmakla yükümlü olur. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.245 – Tahkik ve ihbar ödevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-245#f2): Davete rağmen beyanda bulunmayan veya beyanını düzeltmeyen kişinin, muhtar ve ihtiyar heyetince mütalaası ile birlikte yazılı olarak vergi dairesine bildirilmesidir. ### Menkul ve Gayrimenkul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber Verenlere Verilecek İkramiyelere Dair Kanun - Menkul ve Gayrimenkul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber Verenlere Verilecek İkramiyelere Dair Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1905-sayili-menkul-ve-gayrimenkul-emval-ile-bunlarin-intifa-haklarinin-ve-daimi-vergilerin/madde-1): Devlete ait olması gerekirken Hükümetin kayıtlarında yer almayan bir varlığın yetkili makama bildirilmesidir. Madde, ihbarın hangi varlıklara ilişkin olabileceğini sayarak sınırlar. ## Karıştırılan kavramlar - **Olağan ihbar / Mühim ihbar** (1905 s. K. m.1): Maddede belirtilen oranlar esas alınır. Mühim ihbarlarda oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla artırılabilir. Mühim ihbarlarda ikramiye tutarı normal oranların üzerine çıkabilir. Oranların artırılması için Cumhurbaşkanı kararı gerekir. - **Derhal ihbar / Gecikmeli ihbar** (2920 s. K. m.128): Hasar öğrenildiğinde derhal yapılan ihbar, ikinci fıkranın genel süreleri içinde kalır. Süreler içinde yapılmayan ihbar, gecikmeli ihbar olur ve yirmi bir günlük ikinci süreye tabidir. Gecikmeli ihbar yalnızca yirmi bir gün içinde yapılırsa geçerli sayılır; bu süre de geçilirse dava hakkı kaybolur. - **Asılsız ihbar / esaslı ihbar** (3628 s. K. m.18): İhbarın asılsız çıkması hâlinde, aleyhine takibat yapılan kişi kimliğin açıklanmasını isteyebilir. İhbarın asılsız çıkmaması hâlinde muhbirin kimliği, rızası olmadıkça gizli kalır. Kimlik açıklanması yalnızca asılsızlık ve aleyhine takibat koşulu birlikte gerçekleştiğinde, ilgilinin istemi üzerine mümkündür. - **Dava ana tarafından / Dava çocuk tarafından (ihbar)** (TMK m.301): Dava ana tarafından açılmışsa dava kayyıma ihbar edilir. Dava kayyım tarafından açılmışsa dava anaya ihbar edilir. İhbar edilecek kişi açan kişiye göre değişir; her iki halde de Cumhuriyet savcısı ve Hazine ayrıca ihbar edilir. - **Rehnin kurulması / Borçluya ihbar** (TMK m.955): Rehnin kurulması için yazılı sözleşme ve gerekiyorsa senet teslimi zorunludur. Borçluya ihbar alacaklı veya rehin verenin isteğine bağlı bir işlemdir. İhbar yapılmamış olması rehnin kurulmasını engellemez; ihbar ise borçlunun ödemesinin rehin alana karşı etkisini belirler. - **Şikâyet / ihbar** (TCK m.139): Şikâyet, suçtan zarar görenin yaptığı bildirimdir ve süreye bağlıdır. İhbar, suçtan zarar görmeyen kişinin bildirimidir ve süreye bağlı değildir. Şikâyet süresi geçmişse suçtan zarar gören sonradan ihbar yaparak hakkını kurtaramaz; ihbar yapan kişinin şikâyet hakkı yoksa yapılan ihbar, şikâyetin yerine geçemez. ## İlgili konular - Suçlara ilişkin ihbarlar ve soruşturma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/sorusturmanin-gizliligi-suclarin-ihbari-ve-sorusturma-islemleri - Alacaklar ve diğer haklar üzerinde rehin (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/alacaklar-ve-diger-haklar-uzerinde-rehin - Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye, malların geri alınması ve borçlar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mal-rejiminin-sona-ermesi-ve-tasfiye-mallarin-geri-alinmasi-ve-borclar - Tanıma ve babalık hükmü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tanima-ve-babalik-hukmu - Davanın ihbarı ve davaya müdahale (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/davanin-ihbari-ve-davaya-mudahale - Başvurma hakkı, protesto ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/basvurma-hakki-protesto-ve-sekli ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2024/470 E., 2025/147 K., 26.03.2025 — ilgili: TCK m.139 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/383 E., 2024/294 K., 29.05.2024 — ilgili: TMK m.301 - Ceza Genel Kurulu, 2023/294 E., 2024/43 K., 13.02.2024 — ilgili: TCK m.139 ## İlgili terimler [Şikâyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sikayet) · [Karine](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karine) · [Eklenecek değer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/eklenecek-deger) · [Gecikme zararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikme-zarari) · [Red kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/red-karari) · [Rücu ilişkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rucu-iliskisi) · [Çalışma saati](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/calisma-saati) · [Babalık davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/babalik-davasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.