---
title: "İhtilas nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihtilas"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# İhtilas

**Kısaca:** İhtilas, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 278 s. K. m.20: Kamu malını veya paranın, sahibine ya da kuruma ait olması gereken yerden başka şekilde elden çıkarılması ya da gizlenmesi anlamına gelen eylemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/278-sayili-turkiye-bilimsel-ve-teknolojik-arastirma-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler/madde-20)
- 320 s. K. m.51 · devlet Malı Sayılma: Kamu görevlisinin ya da kendisine emanet edilen kamu malını kendi yararına kullanması anlamına gelen suç tipidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/320-sayili-milli-piyango-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-51)
- 2489 s. K. m.6: Görevli memurun, sorumlu olduğu para veya kıymetleri usulsüz biçimde kendi tasarrufuna geçirmesi, yani kamu parasını usulsüz biçimde kullanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-6)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
- Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.20 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/278-sayili-turkiye-bilimsel-ve-teknolojik-arastirma-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler/madde-20#f1): Kamu malını veya paranın, sahibine ya da kuruma ait olması gereken yerden başka şekilde elden çıkarılması ya da gizlenmesi anlamına gelen eylemdir. Maddede yalnızca fiil olarak anılmıştır; tanımı ceza mevzuatından alınır.

### Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.51 – Devlet Malı Sayılma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/320-sayili-milli-piyango-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-51#f1): Kamu görevlisinin ya da kendisine emanet edilen kamu malını kendi yararına kullanması anlamına gelen suç tipidir. Madde metninde ayrı bir tanım yer almaz; suçun unsurları ilgili Ceza Kanunu hükümlerinden belirlenir.

### Kefalet Kanunu
- Kefalet Kanunu m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-6#f1): Görevli memurun, sorumlu olduğu para veya kıymetleri usulsüz biçimde kendi tasarrufuna geçirmesi, yani kamu parasını usulsüz biçimde kullanmasıdır. Maddenin birinci fıkrasında zimmetle birlikte sayılmış ve ihtilas yoluyla işlenen zimmet, aynı sonuçlara bağlanmıştır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Çalma-ihtilas-zimmet / kötüye kullanma** (278 s. K. m.20): Çalma, ihtilas ve zimmete geçirme, malın fiilen alınması ya da elden çıkarılması ile gerçekleşen eylemlerdir. Kötüye kullanma, mal üzerindeki yetkinin amacı dışında kullanılmasıdır ve yolu ile sınırlı değildir. Madde her iki grubu da ayrı ayrı sayar; kötüye kullanmada yöntem aranmadığı için eylemin kapsamı daha geniştir.
- **Çalma-ihtilas-zimmet / genel suistimal** (320 s. K. m.51): Madde, çalma, ihtilas ve zimmet gibi belirli fiilleri sayar. Madde, bu sayılanların dışında kalan her türlü suistimali de 'her ne suretle olursa olsun' ifadesiyle kapsar. Sayılmayan bir fiil de suistimal kapsamında değerlendirilebilir; fiilin bu geniş kapsamda kalıp kalmadığı somut olayda belirlenir.
- **İhtilas / Adi zimmet** (2489 s. K. m.6): İhtilas şeklinde zimmette, sorumlu memur para ve kıymetleri usulsüz biçimde kendi tasarrufuna geçirir ve birinci fıkra uygulanır. Adi zimmette ise Ceza Kanunu hükümleri uygulanır ve görev bakımından ikinci fıkrada yer alan kısıtlama geçerlidir. İhtilas hâlinde para ve ayniyatın geri verilmesi yasağı kaldırmaz ve tekaüt hakkından mahrumiyet doğar; adi zimmette ise tekaüt hakkından mahrumiyet öngörülmemiştir, yalnız para ve ayniyat işlerinde kullanılmama yasağı vardır.

## Örnek kararlar

- 2004/17 E., 2007/59 K., 17.05.2007 — ilgili: 2489 s. K. m.6
- 12. Daire, 2022/5726 E., 2024/1625 K., 28.03.2024 — ilgili: 2489 s. K. m.6
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2021/250 E., 2021/808 K., 19.04.2021 — ilgili: 2489 s. K. m.6

## İlgili terimler

[Zimmet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zimmet) · [Rüçhan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ruchan) · [Kötüye kullanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kotuye-kullanma) · [Ceza kovuşturması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza-kovusturmasi) · [Devlet malı hükmü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devlet-mali-hukmu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.