---
title: "İkâme nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ik-me"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# İkâme

**Kısaca:** Taşıyanın, sözleşmede gösterilen gemi yerine başka bir gemiyle taşımayı yapma ya da tamamlama yetkisini kararlaştırdığı sözleşme kaydıdır. (TTK m.1212)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.101 – A. Adaylık ve seçimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-101#f6): İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması hâlinde, yerine ilk oylamadaki sıraya göre başka bir adayın konulmasıdır.

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1212 – 3. Başka gemiye yükleme ve aktarma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1212): Taşıyanın, sözleşmede gösterilen gemi yerine başka bir gemiyle taşımayı yapma ya da tamamlama yetkisini kararlaştırdığı sözleşme kaydıdır. Madde bu yetkinin varlığını ön koşul olarak aramaktadır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tasfiye yükümlülüğü / İSKİ'nin ikame tesis yetkisi** (2560 s. K. m.19): İlgilinin ilk yükümlülüğü, kendi tesisinde özel tasfiyeyi yapmaktır. İSKİ'nin yetkisi, ilgilinin yapmadığı işi onun yerine yapmak ve giderini tahsil etmektir. İkame yetkisi kullanıldığında ilgilinin giderleri yüzde elli fazlasıyla ödemesi gerekir; bu, yükümlülüğün ortadan kalkması anlamına gelmez, diğer müeyyideler de saklıdır.
- **İspat yükü / Delil ikame yükü** (HMK m.190): İspat yükü, belirsizlik hâlinde aleyhe sonuca katlanma riskidir ve madde metninde tanımlanan kuraldır. Delil ikame yükü, somut olarak hangi tarafın delil sunacağını belirleyen ve taraflarca getirilme ilkesi davalarında ortaya çıkan yüktür. Delil ikame yükü, ispat yükü kuralının tam belirlenmesinden önce mahkemenin delil toplama sırasını etkiler; ispat yükünü değiştirmez.
- **Fesih seçeneği / ikame yükleme** (TTK m.1219): Fesih seçeneğinde taşıtan navlunun yarısını öder ve sözleşme sona erer. İkame yüklemede taşıtan yerine başka eşya koyar ve sözleşme devam eder. İkame yüklemede taşıyanın durumu ağırlaştırılamaz; fesihte ise taşıyana navlunun yarısı ödenir.
- **Asıl gider / İkame (fazla) gider** (TTK m.1272): Asıl gider, müşterek avarya olarak doğrudan kabul edilen fedakârlık veya giderdir. İkame gider, asıl giderin yapılmaması için üstlenilen ek giderdir ve ikinci fıkra uyarınca önlenen giderin tutarıyla sınırlıdır. İkame gider, önlenen giderin tutarına kadar garameye girer; bu tutarı aşan kısım garameye girmez.

## İlgili konular

- Cumhurbaşkanı (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/cumhurbaskani

## İlgili terimler

[Fiilî taşıyan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiili-tasiyan) · [Zıya](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ziya) · [Salt çoğunluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/salt-cogunluk)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.