---
title: "İkamet nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ikamet"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# İkamet

**Kısaca:** Bir yabancı bakımından, Türk kanunlarına uygun olarak Türkiye'de oturmaktır. Yalnızca fiilen bulunmayı değil, hukuka uygun biçimde oturmayı ifade eder. (5901 s. K. m.15)

## Kanunda nerede geçiyor

### Belediye Kanunu
- Belediye Kanunu m.13 – Hemşehri hukuku (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-13#f1): Hemşehrilik statüsünü doğuran ve belediye ile kişi arasında bağ kuran fiilî yerleşim durumudur. Madde metni, ikametin hangi koşullarla kurulacağını belirtmez; bu konu ikamet mevzuatına bırakılmıştır.

### Türk Vatandaşlığı Kanunu
- Türk Vatandaşlığı Kanunu m.15 – İkamet ve sürelerin hesaplanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5901-sayili-turk-vatandasligi-kanunu/madde-15#f1): Bir yabancı bakımından, Türk kanunlarına uygun olarak Türkiye'de oturmaktır. Yalnızca fiilen bulunmayı değil, hukuka uygun biçimde oturmayı ifade eder.

## Karıştırılan kavramlar

- **İkamet edilen yer / Çalışılan yer** (VUK m.249): Mükellefin ikamet ettiği yerin muhtarı tasdik makamıdır. Mükellefin çalıştığı yerin muhtarı da tasdik makamı olarak sayılır. Mükellef iki yerden hangisinin muhtarına başvuracağını seçebilir; maddede iki yer arasında öncelik sıralaması yoktur.
- **Bölge dışına çıkarma / İkamet tabi tutma** (430 s. K. m.1): Bölge dışına çıkarma, kamu düzenini bozan veya bozacağı kanısını uyandıran kişiler hakkında Bölge Valisinin takdirine bağlıdır. İkamet tabi tutma, bölgede kalamayan veya işe yerleştirilmesi gereken kişiler için (c) bendi kapsamında uygulanır ve kişinin dileğine bağlıdır. Bölge dışına çıkarma olağanüstü hal süresiyle sınırlıdır; ikamet tabi tutulan kişiler için mali destek ve kadro temini söz konusu olabilir.
- **İkamet tezkeresi, çalışma izni ve muafiyet / diğer harçlandırılan işlemler** (Harçlar K. m.90): Madde, ikamet tezkeresi, çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti belgelerini açıkça sayar. Bu belgeler dışında kalan idari işlemler için madde kendi başına bir harç oranı öngörmez. Maddedeki oranlar yalnızca sayılan üç belge türüne uygulanır; diğer işlemler için ilgili tarife aranır.
- **Çocuk / yetişkin ikamet tezkeresi** (Harçlar K. m.91): Onsekiz yaşını bitirmemiş çocuğa verilen ikamet tezkeresi; yaş ölçütü karşılandığında esas harcın yarısı alınır. Onsekiz yaşını bitirmiş kişiye verilen ikamet tezkeresi; madde kapsamında değildir, esas harcın tamamı alınır. Aynı belge için iki farklı harç tutarı doğar: çocuk için yarı, yetişkin için tam harç.
- **Yerleşik alacaklı / uzak yerde ikamet eden alacaklı** (İİK m.219): Türkiye içinde yerleşik alacaklı için kayıt süresi ilandan itibaren bir aydır. Pek uzak yerlerde veya yabancı memleketlerde ikamet eden alacaklı için süre uzatılabilir. Uzak yerdeki alacaklı için süre uzatımı mümkündür; uzatılmamışsa bir aylık süre herkes için aynıdır.
- **Vatandaş / Türkiye'de ikamet eden yabancı** (Anayasa m.74): Vatandaşlar dilekçe ve bilgi edinme haklarını doğrudan, karşılıklılık aranmaksızın kullanır. Yabancılar ise Türkiye'de ikamet etmek ve karşılıklılık esasını sağlamak zorundadır. Karşılıklılık veya ikamet koşulu gerçekleşmezse yabancının dilekçe hakkından yararlanması mümkün olmaz.

## Örnek kararlar

- 13. Daire, 2024/2627 E., 2024/3250 K., 11.09.2024 — ilgili: 5393 s. K. m.13
- 13. Daire, 2023/3831 E., 2024/1365 K., 20.03.2024 — ilgili: 5393 s. K. m.13

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.