--- title: "İkinci Öğretim nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ikinci-ogretim" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İkinci Öğretim **Kısaca:** Yükseköğretim kurumlarında normal örgün öğretimin dışında, ikinci bir öğretim programı üzerinden yürütülen eğitimdir. (3843 s. K. m.10) ## Kanuni tanım - **3843 s. K. m.3/1-b** (Yükseköğretim,kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun): Yükseköğretim kurumlarında normal örgün öğretimin bitimini takiben yapılan örgün öğretimi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3843-sayili-yuksekogretim-kurumlarinda-ikili-ogretim-yapilmasi-2547-sayili-yuksekogretim/madde-3#f1-b ## Kanunda nerede geçiyor ### Yükseköğretim,kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun - Yükseköğretim,kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun m.5 – Öğretim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3843-sayili-yuksekogretim-kurumlarinda-ikili-ogretim-yapilmasi-2547-sayili-yuksekogretim/madde-5#f1): Yükseköğretim kurumlarında normal örgün öğretimin dışında, ayrı bir program çerçevesinde yürütülen öğretim biçimidir. Madde, bu öğretimin esaslarını normal örgün öğretimle aynı tutmaktadır. - Yükseköğretim,kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun m.7 – Öğrenim Ücreti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3843-sayili-yuksekogretim-kurumlarinda-ikili-ogretim-yapilmasi-2547-sayili-yuksekogretim/madde-7#f1): Yükseköğretim kurumlarında normal örgün öğretimin dışında, isteğe bağlı olarak yürütülen ve öğrencisinden ücret alınan öğretim biçimidir. Öğrenciye bu öğretime kabul edilmek zorunluluğu getirilmez, öğretim isteğe bağlıdır. - Yükseköğretim,kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun m.10 – Ders Ücreti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3843-sayili-yuksekogretim-kurumlarinda-ikili-ogretim-yapilmasi-2547-sayili-yuksekogretim/madde-10#f1): Yükseköğretim kurumlarında normal örgün öğretimin dışında, ikinci bir öğretim programı üzerinden yürütülen eğitimdir. Madde, bu programda verilen derslere ilişkin ücreti düzenler. ### Yükseköğretim Personel Kanunu - Yükseköğretim Personel Kanunu m.11 – Ek ders ücreti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2914-sayili-yuksekogretim-personel-kanunu/madde-11#f1): Normal örgün öğretim dışında yürütülen öğretimdir. Maddede ek ders ücreti üst sınırının normal öğretimden farklı tutulmasının ölçütüdür. ## Karıştırılan kavramlar - **Normal öğretim / ikinci öğretim** (2914 s. K. m.11): Normal örgün öğretimde ek ders ücreti haftalık en çok yirmi saat için ödenir. İkinci öğretimde aynı üst sınır haftalık en çok on saattir. İkinci öğretimde ödenecek saat sayısı yarıya iner. - **İkinci öğretim / Normal örgün öğretim** (3843 s. K. m.5): İkinci öğretimde öğretim süreleri, devam, ara sınav, uygulama ve bütünleme şartları uygulanır. Normal örgün öğretimde aynı konular için genel düzenleme geçerlidir. Madde, ikinci öğretimde bu konularda ayrı bir kural konulmadığını, normal örgün öğretim kurallarının aynen geçerli olduğunu belirtir. - **Birinci öğretim / İkinci öğretim** (2547 s. K. m.46): Birinci öğretim öğrencisi öğrenci katkı payı öder. Bu tutar Devletin karşılamadığı kısmın öğrenciye yüklenmesiyle belirlenir. İkinci öğretim öğrencisi öğrenim ücreti öder. Bu ücret cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz. Birinci öğretim ile ikinci öğretim arasında ödeme kalemi, tutar alt sınırı ve kullanım amacı farklıdır. - **Birinci öğretim başarılı öğrenci / İkinci öğretim başarılı öğrenci** (2547 s. K. m.46): Sıralamada ilk yüzde ona giren birinci öğretim öğrencisi bir sonraki dönemde katkı payının yarısını öder. Sıralamada ilk yüzde ona giren ikinci öğretim öğrencisi bir sonraki dönemde birinci öğretim katkı payı kadar öder. İki grupta indirim oranı ve dayanak fıkra farklıdır; ikinci öğretimdeki öğrenci, öğrenim ücretinde ilk yüzde on başarı ile birinci öğretim katkı payı düzeyine çekilir. ## Örnek kararlar - 1998/59 E., 1999/14 K., 11.05.1999 — ilgili: 3843 s. K. m.7, 3843 s. K. m.5 - 8. Daire, 2016/2914 E., 2020/6364 K., 31.12.2020 — ilgili: 2914 s. K. m.11, 3843 s. K. m.10 - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/3804 E., 2023/1347 K., 12.06.2023 — ilgili: 2914 s. K. m.11 ## İlgili terimler [Ek ders ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek-ders-ucreti) · [Ders Ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ders-ucreti) · [Öğrenim Ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ogrenim-ucreti) · [Hafta tatili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hafta-tatili) · [Kanuni faiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-faiz) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.