---
title: "İktisadi kamu müessesesi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisadi-kamu-muessesesi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# İktisadi kamu müessesesi

**Kısaca:** Kamu tüzel kişilerinin özel hukuk hükümlerine göre idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kurduğu işletmelerdir. (VUK m.172)

## Kanunda nerede geçiyor

### Vergi Usul Kanunu
- VUK m.172 – Defter tutacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-172): Kamu tüzel kişilerinin özel hukuk hükümlerine göre idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kurduğu işletmelerdir. Maddenin ikinci fıkrası uyarınca defter tutma bakımından tüccarlara ilişkin hükümlere tabidirler.
- VUK m.173 – İstisnalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-173): Kurumlar vergisinden muaf olan kamu iktisadi işletmesidir. 173. maddenin 3/a bendi bu kuruluşları defter tutma yükümlülüğünden çıkarır.
- VUK m.286 – Tahviller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-286): Kamu tüzel kişiliği bulunan ve ticari esaslara göre faaliyet gösteren kamu kuruluşunu ifade eder. Maddede eşhamlı şirketlerle birlikte, tahvil çıkaran ikinci kurum türü olarak anılır.

## Karıştırılan kavramlar

- **İktisadi kamu müessesesi / Dernek ve vakıfa ait iktisadi işletme / Özel tüzel kişilik** (VUK m.172): Kamu tüzel kişisinin kurduğu iktisadi kamu müessesesi ile dernek ve vakfın iktisadi işletmeleri, kendi tüzel kişiliği bulunmasa bile madde metninde ayrı numaralarla sayılmıştır. Ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişiler ise doğrudan ticaret şirketi sıfatıyla yükümlü olur. Bu iki grup için defter tutma usulü tüccar hükümlerine atıfla belirlenir; ticaret şirketi için ise doğrudan tüccara ilişkin hükümler uygulanır.
- **İktisadi kamu müessesesi / Özel hukuk kurumları** (VUK m.286): İktisadi kamu müesseseleri, kamu tüzel kişiliği taşıyan kurumlar olarak bu maddeye tabidir. Özel sektör kuruluşları, eşhamlı şirket niteliği taşımayan kurumlar bu madde kapsamında değildir. Bu kurumların tahvilleri de itibari değerle değerlenir; buna karşılık madde kapsamı dışındaki kurumlar için hüküm uygulanmaz.

## İlgili konular

- Genel esaslar ve defter tutma bakımından tüccarlar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/genel-esaslar-ve-defter-tutma-bakimindan-tuccarlar
- Kasa mevcudu (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/kasa-mevcudu

## İlgili terimler

[Tahvil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahvil) · [Basit usul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basit-usul) · [İtibarî değer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/itibari-deger)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.