--- title: "İktisadi kıymet nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisadi-kiymet" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İktisadi kıymet **Kısaca:** İşletmenin mülkiyetinde ya da kullanımında bulunan ve değerlemeye konu olan varlık ya da hakkıdır. (VUK m.261) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.191 – Envantere alınan kıymetleri değerleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-191#f1): Envantere alınarak değerlemeye tabi tutulan varlık veya hak; madde bu kavramın tanımını yapmaz, envanter hükümlerinden anlaşılır. - VUK m.258 – Değerlemenin tarifi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-258): Değerlemeye konu olan, ekonomik değer taşıyan varlıktır. Maddede kıymetin türü sayılmamıştır; değerleme konusu olup olmadığı vergi matrahıyla bağlantısına göre belirlenir. - VUK m.259 – Değerleme günü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-259): Vergi bakımından değerlemeye konu olan varlık ya da hakdır. Maddenin kendisi kıymetin tanımını vermez; değerlemenin konusu olan kalemleri ifade eder. - VUK m.260 – Değerlemede esas (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-260): Değerlemeye konu olan, işletmenin varlığında yer alan ve ekonomik değeri bulunan her bir varlık birimidir. Madde, bu birimlerin değerlenmesinde esas alınacak ayrıntı düzeyini belirler. - VUK m.261 – Değerleme ölçüleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-261#f1): İşletmenin mülkiyetinde ya da kullanımında bulunan ve değerlemeye konu olan varlık ya da hakkıdır. Maddenin kendi metninde tanımı yoktur; değerleme ölçülerinin uygulandığı varlıkları ifade eder. - VUK m.262 – Maliyet bedeli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-262#f2-a): Maliyet bedelinin hesaplandığı, iktisap edilen veya değeri artırılan varlıktır. Emtia ile diğer iktisadi kıymetler madde içinde ayrı ayrı anılır; bazı kalemler emtia için uygulanmaz. - VUK m.264 – Tasarruf değeri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-264#f1): Vergi Usul Kanunu'nun değerleme hükümlerine konu olan, bilanço ve envanterde değerlenmesi gereken varlık ya da hak anlamında kıymettir. - VUK m.265 – Mukayyet değer (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-265#f1): Değerleme ölçüsünün konusu olan, muhasebe kayıtlarında yer alabilen varlık unsurudur. Maddede ayrıca tanımlanmamıştır; kavramın sınırı ilgili değerleme hükümlerinden çıkar. - VUK m.268/A – Alış bedeli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-268a#f1): Madde metninde tanımlanmamış olup, alış bedelinin konusunu oluşturan, iktisap edilen varlıktır. Kavramın kapsamı bu maddede belirlenmez; ilgili varlığın iktisadi kıymet niteliği diğer vergi hükümlerinden belirlenir. - VUK m.289 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-289): Vergi hukuku bakımından değeri ölçülebilen ve bilanço ya da değerleme işlemine konu olabilen mal ve haklardır. Bu maddenin uygulanabilmesi için kıymetin ilgili bölümde yazılı bir ölçüsü bulunmamalı ya da yazılı ölçü kendi başına değerleme yapmaya elverişli olmamalıdır. - VUK geç. m.18 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-18#f1): Vergi Usul Kanununda amortisman konusu yapılabilen, işletmede kullanılan ve zamanla değer kaybeden varlıkları ifade eder. Maddenin kapsamı bakımından belirleyici olan, kıymetin Kanunun yürürlük tarihinden önce aktife girmiş olmasıdır. - VUK geç. m.26 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-26#f1): Mükellefin işletmesinde kullandığı ve zamanla değer kaybına uğrayan, amortisman konusu yapılabilen varlıklardır. Maddenin uygulanması bakımından kıymetin aktife alındığı tarih belirleyicidir. ### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.35 – Teşvik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-35): Finansal kiralamaya konu olan, üretimde kullanılan ve teşvik mevzuatı kapsamında satın alınması halinde teşvik öngörülen varlıktır. Maddenin teşvikten yararlanma hakkı yalnızca bu varlıkların satın alınması hâline bağlanmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Teşvik belgesine sonradan ilave edilen iktisadi kıymet / belgenin asıl kapsamı** (GVK geç. m.61): Belgenin düzenlendiği tarihteki kapsamdaki iktisadi kıymetler için yapılan harcamalar, birinci fıkra kapsamındadır. Belgeye bu tarihten sonra ilave edilen iktisadi kıymetler için yapılan harcamalar, birinci fıkranın dışında kalır. İlave kıymetlere ilişkin harcamalar eski hükümlere tabi olmaz ve bu kapsamda eski hükümlerden yararlanılamaz. - **Türk parası ile yapılan işlem / iktisadi kıymet ve matrah** (VUK m.215): Türk parası ile yapılan işlemler, işlem gününün Merkez Bankası döviz alış kuruyla çevrilir. İktisadi kıymetler ve vergi matrahı kayıt para birimine göre tespit edilir, beyan ayının ilk gününün kuruyla Türk parasına çevrilir. Aynı tutar için iki farklı kur ölçütü vardır; hangi değerin hangi kurla çevrileceği ayrı ayrı belirlenmelidir. - **Taşınmaz / amortismana tabi diğer iktisadi kıymet** (VUK geç. m.31): Taşınmazlar birinci fıkra ve ek yedinci fıkra kapsamında yeniden değerlenebilir. Amortismana tabi diğer iktisadi kıymetler yalnızca ek yedinci fıkra kapsamında yeniden değerlenebilir. Diğer iktisadi kıymetler 2018 döneminde bu maddeden yararlanamaz. ## İlgili konular - Değerleme esasları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/degerleme-esaslari - Bilanço esasına göre defter tutma (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/bilanco-esasina-gore-defter-tutma - Kasa mevcudu (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/kasa-mevcudu ## Örnek kararlar - 9. Daire, 2021/2751 E., 2022/103 K., 27.01.2022 — ilgili: VUK m.258, VUK m.265 - 2025/152 E., 2025/195 K., 08.10.2025 — ilgili: VUK m.191 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/532 E., 2025/313 K., 30.04.2025 — ilgili: VUK m.258 ## İlgili terimler [Değerleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degerleme) · [Alış bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alis-bedeli) · [Mukayyet değer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mukayyet-deger) · [Maliyet bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/maliyet-bedeli) · [Kur farkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kur-farki) · [Tasarruf değeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-degeri) · [Emtia](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emtia) · [Teşvik belgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tesvik-belgesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.