--- title: "İktisap eden nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisap-eden" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İktisap eden **Kısaca:** Mülkiyet, gemi ipoteği, ipotek üzerindeki hak veya intifa hakkını kazanmış olan ve bu kazanımı lehine şerh verilen kişiye karşı geçersiz olan kişidir. Onay yükümlülüğü bu kişiye yöneltilir. (TTK m.979) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.500 – 2. Kaydın silinmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-500): Payı devir veya başka bir yolla edinerek pay defterine kaydedilmesi istenen kişidir. Yanlış beyan, bu kişinin kayıt sırasında verdiği bilgilerin gerçeğe aykırı olmasıdır. - TTK m.501 – 3. Bedellerinin tamamı ödenmemiş nama yazılı paylar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-501#f1): Payı devir yoluyla edinen kişidir. Yükümlülüğü, payın pay defterine kaydedilmesiyle doğar; yalnızca devir sözleşmesi bu sonucu doğurmaz. - TTK m.979 – 3. Sağladığı hak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-979): Mülkiyet, gemi ipoteği, ipotek üzerindeki hak veya intifa hakkını kazanmış olan ve bu kazanımı lehine şerh verilen kişiye karşı geçersiz olan kişidir. Onay yükümlülüğü bu kişiye yöneltilir. ### Harçlar Kanunu - Harçlar K. m.58 – Mükellef (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-58#f1-a): Mülkiyeti veya mülkiyetten gayrı bir ayni hakkı kazanan kişidir. Birden fazla iktisap eden varsa harç hisseleri oranında paylaşılır. ## Karıştırılan kavramlar - **İktisap eden tek kişi / birden fazla iktisap eden** (Harçlar K. m.58): Mülkiyeti veya ayni hakkı tek kişi kazanıyorsa harcın tamamı o kişiye yüklenir. Birden fazla kişi kazanıyorsa her biri payı oranında sorumludur. Harç paylaştırması hisse oranına göre yapılır; herkes tüm harcın tamamından değil payından sorumlu olur. - **İktisap eden (a bendi) / lehine işlem yapılan (f bendi)** (Harçlar K. m.58): Bir ayni hakkı kazanan kişi, istemde bulunarak tescil yaptırmış olabilir. Resen yapılan işlemde kimse istemde bulunmamıştır; yararlanan kişi lehine işlem yapılmış sayılır. Resen işlemde harç, aksi hüküm yoksa lehine işlem yapılan kişiden alınır. - **İktisap eden / devreden: kayıt anı** (TTK m.501): İktisap edenin ödeme yükümlülüğü pay defterine kayıtla doğar. Devreden için kurtulma veya ikinci fıkra kapsamında sorumluluk, aynı kayıt anına veya iflas koşuluna bağlanır. Kayıt yapılmadan devir, şirkete karşı bir ödeme yükümlülüğü doğurmaz; devredenin borçtan kurtulması da kayda bağlıdır. - **Birden fazla iktisap eden / Tek iktisap eden** (Harçlar K. m.97): Mülkiyeti birlikte iktisap eden birden fazla kişi bulunursa, bent (a) uyarınca her biri harcı kendi hissesi oranında öder. Tek bir kişi mülkiyeti iktisap ederse, harcın tamamı o kişiye yüklenir. Harç yükü, hisse oranına göre paylaşılır; tek kişide tamamı ona aittir. - **Şerhten önce iktisap eden / Şerhten sonra iktisap eden** (İİK m.150/C): Taşınmazı takibin başlamasından veya şerhten önce kazanan kişi, takipte muhatap olan ilgili üçüncü kişidir. Taşınmazı şerh tarihinden sonra kazanan kişi, şerhle korunan ve artık tebligat yapılmayan kesimdir. Önceki iktisap edenlere ödeme veya icra emri tebliğ edilir; sonraki iktisap edenlere tebliğ edilmez ve takip onlara karşı şerhle yürür. - **İyiniyetli iktisap eden kişi / İyiniyetten yararlanamayan kişi** (TCK m.55): Eşyayı sonradan iktisap eden kişi MK iyiniyet hükümlerinden yararlanıyorsa eşya müsadere edilemez. Eşyayı sonradan iktisap eden kişi bu hükümlerden yararlanamıyorsa (örneğin müsadereden kaçırmak amacıyla iktisap etmişse) eşya müsadere edilebilir. Eşya başka bir kişinin elinde bulunsa bile iyiniyetten yararlanamayan kişi nezdinde müsadere mümkündür. ## İlgili konular - Devrin sınırlandırılması ve esas sözleşmeyle sınırlama (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/devrin-sinirlandirilmasi-ve-esas-sozlesmeyle-sinirlama - Tapu ve kadastro harçları (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/tapu-ve-kadastro-harclari ## Örnek kararlar - Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2023/566 E., 2025/302 K., 27.02.2025 — ilgili: TTK m.501 - Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/228 E., 2024/897 K., 08.10.2024 — ilgili: TTK m.501 ## İlgili terimler [İştirak taahhüdü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istirak-taahhudu) · [Lehine işlem yapılan kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lehine-islem-yapilan-kisi) · [Çıplak mülkiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ciplak-mulkiyet) · [Devir yasağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devir-yasagi) · [Pay defterine kayıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay-defterine-kayit) · [Tapu ve kadastro harcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tapu-ve-kadastro-harci) · [Pay defteri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay-defteri) · [İstem hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istem-hakki) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.