---
title: "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilk-derece-mahkemesi-olarak-danistay"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# İlk derece mahkemesi olarak Danıştay

**Kısaca:** İlk derece mahkemesi olarak Danıştay, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 2575 s. K. m.24 · ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar: Danıştayın istinaf ya da temyiz merciinden farklı olarak davayı doğrudan ilk derecede görüp karara bağladığı görev türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-24)
- 6491 s. K. m.20 · itiraz ve dava açma: Dava, Danıştayın istinaf veya temyiz merciine indirgenmeden doğrudan ilk derece sıfatıyla görülmesi anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6491-sayili-turk-petrol-kanunu/madde-20)
- 7075 s. K. m.11 · yargı denetimi: Danıştayın normalde temyiz merci olduğu bu davada ilk derece yargı mercii olarak görev yapması anlamındadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7075-sayili-olaganustu-hal-islemleri-inceleme-komisyonu-kurulmasi-hakkinda-kanun-hukmunde/madde-11)

## Kanunda nerede geçiyor

### Danıştay Kanunu
- Danıştay Kanunu m.24 – İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-24): Danıştayın istinaf ya da temyiz merciinden farklı olarak davayı doğrudan ilk derecede görüp karara bağladığı görev türüdür. Bu sıfatla verilen kararlar, madde kapsamındaki davalarda, derece sırasında yalnız temyiz yoluna tabidir.

### Türk Petrol Kanunu
- Türk Petrol Kanunu m.20 – İtiraz ve dava açma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6491-sayili-turk-petrol-kanunu/madde-20#f2): Dava, Danıştayın istinaf veya temyiz merciine indirgenmeden doğrudan ilk derece sıfatıyla görülmesi anlamına gelir. Yani bu davalarda yerel idare mahkemesi değil Danıştay yetkilidir.

### Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun
- Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun m.11 – Yargı denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7075-sayili-olaganustu-hal-islemleri-inceleme-komisyonu-kurulmasi-hakkinda-kanun-hukmunde/madde-11#f2): Danıştayın normalde temyiz merci olduğu bu davada ilk derece yargı mercii olarak görev yapması anlamındadır. Dava doğrudan Danıştaya açılır, idare mahkemesi aracılığıyla yapılmaz.

## İlgili konular

- Danıştay'ın, daire ve kurulların görevleri (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/danistay-in-daire-ve-kurullarin-gorevleri

## Örnek kararlar

- 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 2575 s. K. m.24
- 12. Daire, 2024/1133 E., 2024/1185 K., 07.03.2024 — ilgili: 2575 s. K. m.24
- 8. Daire, 2020/7421 E., 2023/7848 K., 26.12.2023 — ilgili: 6491 s. K. m.20

## İlgili terimler

[Husumet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/husumet) · [Organlık sıfatının kaybı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/organlik-sifatinin-kaybi) · [Komisyon kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komisyon-karari) · [Cumhurbaşkanlığı kararnamesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cumhurbaskanligi-kararnamesi) · [Düzenleyici işlem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzenleyici-islem) · [Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-kurumu-niteligindeki-meslek-kurulusu) · [İtiraz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/itiraz)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.