---
title: "İlköğretim nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilkogretim"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# İlköğretim

**Kısaca:** Kadın erkek bütün Türklerin milli gayelere uygun olarak bedeni, zihni ve ahlaki gelişmelerine ve yetişmelerine hizmet eden temel eğitim ve öğretimdir. Tanım amaç yönünden kurulmuştur; süre, yaş veya kurum türü bu tanımda belirlenmez. (222 s. K. m.1)

## Kanunda nerede geçiyor

### İlköğretim ve Eğitim Kanunu
- İlköğretim ve Eğitim Kanunu m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/222-sayili-ilkogretim-ve-egitim-kanunu/madde-1#f1): Kadın erkek bütün Türklerin milli gayelere uygun olarak bedeni, zihni ve ahlaki gelişmelerine ve yetişmelerine hizmet eden temel eğitim ve öğretimdir. Tanım amaç yönünden kurulmuştur; süre, yaş veya kurum türü bu tanımda belirlenmez.
- İlköğretim ve Eğitim Kanunu m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/222-sayili-ilkogretim-ve-egitim-kanunu/madde-2#f1): Kız ve erkek çocukların bedeni, zihni ve ahlaki gelişimine hizmet eden temel eğitim ve öğretimdir. Madde, ilköğretimin verileceği kurumu ilköğrenim kurumları olarak belirler.
- İlköğretim ve Eğitim Kanunu m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/222-sayili-ilkogretim-ve-egitim-kanunu/madde-7#f1): Madde metnine göre, ilkokul ve ortaokuldan oluşan, dört yıl süreli ve zorunlu bir Milli Eğitim ve Öğretim Kurumudur. Toplam süre sekiz yıldır.

### Milli Eğitim Temel Kanunu
- Milli Eğitim Temel Kanunu m.7 – IV – Eğitim hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1739-sayili-milli-egitim-temel-kanunu/madde-7#f1): Maddede eğitimin temel basamağı olarak anılan, herkes için hak olarak tanınan eğitim kademesidir. Madde bu kademenin süresini ya da kurumlarını tek tek saymaz.

## Karıştırılan kavramlar

- **İlköğretim / ortaöğretim** (222 s. K. m.1): İlköğretim, bedeni, zihni ve ahlaki gelişmenin temelini hedefleyen temel eğitim ve öğretimdir. Ortaöğretim, ilköğretimden sonra gelen ve daha ileri bir eğitim kademesini oluşturan eğitimdir. Madde yalnızca ilköğretimi tanımladığı için ortaöğretim kurumlarına ilişkin esaslar bu maddeden çıkarılamaz; ayrı düzenleme aranır.
- **Devlet okulu / Özel ilköğretim kurumu** (222 s. K. m.2): Devlet tarafından açılan ve işletilen ilköğrenim kurumları. Özel kişiler tarafından açılan ilköğrenim kurumları. Parasızlık ilkesi yalnızca devlet okulları için geçerlidir; özel kurumlarda öğrenim ücretsiz değildir.
- **Zorunlu ilköğretim / İsteğe bağlı öğrenim** (222 s. K. m.2): Öğrenim çağındaki çocuk için ilköğretim zorunludur. Öğrenim çağı dışındaki kişilerin ilköğretime katılımı zorunlu değildir. Zorunluluk yalnızca öğrenim çağındaki çocuklar bakımından doğar.
- **İlköğretim / İlköğretim sonrası eğitim** (1739 s. K. m.7): İlköğretim herkes için hak olarak tanınmıştır ve ölçüye bağlı değildir. İlköğretim sonrası kurumlardan yararlanma ise ilgi, istidat ve kabiliyet ölçüsüne bağlıdır. İlköğretime erişimde yetenek ölçütü aranmaz; ilköğretim sonrası kurumlara girişte ise bu ölçütler belirleyici olur.
- **Mecburi ilköğretim çağı / ilkokul birinci sınıfı kayıt yaşı** (222 s. K. m.3): Mecburi ilköğretim çağı, zorunlu eğitim yükümlülüğünün yaş bakımından kapsamını gösterir ve 6-14 yaş grubunu ifade eder. İlkokul birinci sınıfı kayıt yaşı ise kayıt işleminin yapılacağı belirli bir yaş eşiğidir ve 72 ay ile 31 Aralık tarihine bağlıdır. İki yaş ölçütü farklı işlevlidir: biri zorunluluğun kapsamını, diğeri kaydın yapılabilme koşulunu belirler; biri olmadan diğerinin yerine geçmez.
- **Özel eğitim / genel eğitim (ilköğretim zorunluluğu)** (222 s. K. m.12): Özel eğitim, engelli çocuğa engeline uygun biçimde verilen eğitimdir ve bu madde kapsamındadır. Genel ilköğretim zorunluluğu ve parasızlık ilkesi Anayasa'nın 42. maddesinde ve bu kanunun ilgili hükmünde düzenlenmiştir. Engelli çocuğun özel eğitim hakkı, genel ilköğretim yükümlülüğünün yerine geçmez; ikisi birlikte değerlendirilir.

## Örnek kararlar

- 8. Daire, 2021/4975 E., 2023/4430 K., 06.10.2023 — ilgili: 222 s. K. m.1, 222 s. K. m.2
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2021/890 E., 2022/535 K., 13.04.2022 — ilgili: 222 s. K. m.1, 222 s. K. m.7
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2021/891 E., 2022/536 K., 13.04.2022 — ilgili: 222 s. K. m.1, 222 s. K. m.7

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.