--- title: "İlmühaber nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilmuhaber" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İlmühaber Diğer yazımlar: İlmuhaber **Kısaca:** İlmühaber, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.426 · şirkete karşı yetkili olma: Pay sahibine verilen ve pay sahipliğini gösteren geçici belgedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-426) - İİK m.35 · takibin başlaması: Takibin başladığını ve alacaklıya verilen kayıt numarasını gösteren belgedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-35) - Harçlar K. m.74 · harçdan müstesna işlemler: Doğum ve ölüm olaylarının resmi kayda geçirilmesi için düzenlenen belgelerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-74) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.415 – 2. Genel kurula katılmaya yetkili olan pay sahipleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-415): Pay senedi yerine düzenlenen, payın kaydını ve hakkını gösteren geçici belgedir. Madde metninde listede adı bulunan ilmühaber sahiplerinin genel kurula katılabileceği belirtilmiştir. - TTK m.426 – 2. Şirkete karşı yetkili olma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-426): Pay sahibine verilen ve pay sahipliğini gösteren geçici belgedir. Madde kapsamında, pay defterinde kaydı olan pay sahibinin hakkını gösterir. - TTK m.486 – II - Pay senedi bastırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-486#f2): Yönetim kurulu kararıyla, pay senedi bastırılıncaya kadar geçici olarak çıkarılan menkul kıymettir. Hamiline yazılı pay senetlerinin yerine geçer ve hakkında nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır. - TTK m.488 – IV - Yıpranmış pay senetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-488#f1): Yönetim kurulu kararıyla pay senedi basılana kadar onun yerine geçici olarak çıkarılan menkul kıymettir. Pay senedinin geçici karşılığı olduğu için yenileme talebi bakımından pay senedi ile aynı rejime tabi tutulmuştur. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.35 – Takibin başlaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-35#f1): Takibin başladığını ve alacaklıya verilen kayıt numarasını gösteren belgedir. Kanun bunun bedava ve pulsuz verileceğini öngörür. ### Harçlar Kanunu - Harçlar K. m.74 – Harçdan müstesna işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-74#f1-c): Doğum ve ölüm olaylarının resmi kayda geçirilmesi için düzenlenen belgelerdir. Bent (c) bu belgeleri harç dışı tutar. ### Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun - Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4541-sayili-sehir-ve-kasabalarda-mahalle-muhtar-ve-ihtiyar-heyetleri-teskiline-dair-kanun/madde-3#f9): Muhtarın, kendi mahallesinde bulunan bir kişinin durumunu resmî yazı ile tevsik eden belgesidir. Maddede nüfus, askerlik, hayvan, fakirlik ve haciz gibi birçok alanda verilen belge türünün genel adıdır. Her ilmühaberin dayanağı ilgili özel kanundur; madde tek başına ilmühaberin şeklini ve içeriğini belirlemez. ## Karıştırılan kavramlar - **Takip başlangıcı / İlmühaber** (İİK m.35): Takibin başlaması, ilamın tevdii anına bağlıdır ve bu, takibin hukuki başlangıcıdır. İlmühaber ise takibin başladığını belgeleyen bir kayıt çıktısıdır; takibin varlığı için kendisi kurucu değildir. İlmühaberin verilmemesi tevdii geçersiz kılmaz; ilmühaber ispat aracı niteliğindedir. - **İlmühaber / Tasdik** (4541 s. K. m.3): İlmühaber, olguyu muhtarın kendi bilgisi ve incelemesiyle belgelemesidir (ör. nüfus kaydı, fakirlik, hüsnühal). Tasdik, belgedeki imza, mühür veya işaretin sahibine ait olduğunu onaylamaktır (ör. vekaletname imzası, okur yazar olmayanın işareti). Tasdikte muhtar içeriğin doğruluğunu değil imzanın kimliğini onaylar; ilmühaberde ise içerik hakkında bizzat bilgi verir. - **Pay senedi / İlmühaber** (TTK m.486): Pay senedi bastırıldıktan sonra dağıtılan kesin senettir. İlmühaber, pay senedi bastırılıncaya kadar yönetim kurulu kararıyla çıkarılan geçici belgedir. İlmühaber çıkarılabilir; hükümleri nama yazılı pay senedine kıyas yoluyla uygulanır. Pay senedi bastırıldığında ilmühaberin yerini alır. - **Ekim ve sayım beyanı / İlmühaber** (VUK m.244): Beyan, çiftçinin ekim veya sayım bilgisini bildirdiği işlemdir. İlmühaber, defter kayıtlarına dayanılarak düzenlenen belgedir. Hem beyan hem ilmühaber resim ve harçtan muaftır; ancak bu muafiyet beyan ve belge işlemi ile sınırlıdır, belgenin kullanıldığı başka işlemlere ayrıca uygulanacak vergi hükümleri bu madde kapsamında değildir. - **Hamiline yazılı veya kayden izlenen paylar / kayden izlenmeyen paylar (nama yazılı, senede bağlanmamış, ilmühaber)** (TTK m.417): Birinci fıkra, hamiline yazılı pay sahipleri ile SPK m.13 uyarınca kayden izlenen payların sahiplerine ilişkin listeyi Merkezi Kayıt Kuruluşundan sağlanan pay sahipleri çizelgesine göre düzenlenmesini öngörür. İkinci fıkra, kayden izlenmeyen paylarda listenin pay defteri kayıtlarına göre düzenlenmesini öngörür. Listenin kaynağı değişir: kayden izlenen ve hamiline paylarda MKK çizelgesi, kayden izlenmeyen paylarda pay defteri esas alınır. ## İlgili konular - Pay senetleri: ortak hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/pay-senetleri-ortak-hukumler - Konsolosluk harçları (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/konsolosluk-harclari - Para ve teminat verilmesi hakkındaki ilamların icrası, müşterek hükümler (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/para-ve-teminat-verilmesi-hakkindaki-ilamlarin-icrasi-musterek-hukumler - Genel kurul ve çağrı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-kurul-ve-cagri - Pay sahibinin kişisel hakları, pay sahibinin temsili ve oy hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/pay-sahibinin-kisisel-haklari-pay-sahibinin-temsili-ve-oy-hakki ## İlgili terimler [Şahadetname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sahadetname) · [İlamlı icra takibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilamli-icra-takibi) · [Hazır bulunanlar listesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hazir-bulunanlar-listesi) · [İştirak taahhüdü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istirak-taahhudu) · [Pay senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay-senedi) · [Harçtan müstesna işlem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/harctan-mustesna-islem) · [Pay sahipliği hakları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay-sahipligi-haklari) · [Hamiline yazılı pay senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hamiline-yazili-pay-senedi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.