--- title: "İmha nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/imha" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İmha **Kısaca:** İmha, 7 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.80 · genetik inceleme sonuçlarının gizliliği: Kayıtlı veya dosyadaki inceleme sonuçlarının ortadan kaldırılması. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-80) - TTK m.52 · unvanına tecavüz edilen kimsenin hakları: Tecavüzde kullanılan araçların ve ilgili malların ortadan kaldırılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-52) - Kabahatler K. m.18 · mülkiyetin kamuya geçirilmesi: Kamuya geçen eşyanın başka bir suretle değerlendirilmesinin mümkün olmadığı hallerde yok edilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-18) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.80 – Genetik inceleme sonuçlarının gizliliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-80): Kayıtlı veya dosyadaki inceleme sonuçlarının ortadan kaldırılması. Cumhuriyet savcısının huzurunda yapılır ve tutanağa geçirilir. Kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı hallerinde derhâl, diğer hallerde kararın kesinleşmesinden yirmi yıl sonra gerçekleşir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.52 – 3. Unvanına tecavüz edilen kimsenin hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-52): Tecavüzde kullanılan araçların ve ilgili malların ortadan kaldırılmasıdır. Yalnız gerektiği hâlde hükmedilir. ### Kabahatler Kanunu - Kabahatler K. m.18 – Mülkiyetin kamuya geçirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-18#f7): Kamuya geçen eşyanın başka bir suretle değerlendirilmesinin mümkün olmadığı hallerde yok edilmesidir. Yalnızca değerlendirme imkânının bulunmaması halinde uygulanır. ### Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun - Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun m.3 – Yönetmelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3298-sayili-uyusturucu-maddelerle-ilgili-kanun/madde-3): Haşhaş ürününün ya da uyuşturucu niteliği taşıyan maddelerin yok edilmesi işlemidir. Usulü ve yetkili makamlar maddede değil, yönetmelikte belirlenir. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.61 – Toplatma ve yok etme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-61#f1): Sağlığa zararlı bulunan maddelerin kullanılamaz hale getirilmesi, yok edilmesidir. Zararlılık tespiti yapılmayan maddeler için uygulanmaz. ### Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.5 – Hayvan hastalık tazminatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-5#f1): Hastalık nedeniyle hayvanın veya hayvansal ürün, yem, madde ve malzemenin yok edilmesidir. İmha yerine nakliye ve dezenfeksiyon masrafları da tazminat kapsamındadır. ### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - TKHK m.74 – Üretimin veya satışın durdurulması ve malın toplatılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-74#f2): Toplatılan malın taşıdığı risklere göre kısmen veya tamamen yok edilmesidir. İmha edilen malla ilgili tüketicinin dava ve tazminat hakları saklıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Derhâl imha / Yirmi yıl sonra imha** (CMK m.80): Kovuşturmaya yer olmadığı, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hâllerinde imha derhâldir. Mahkûmiyet gibi diğer hallerde imha, mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren yirmi yıl geçmesine bağlıdır. Mahkûmiyet halinde bilgiler yirmi yıl boyunca saklanır; beraat veya kovuşturmaya yer olmaması halinde ise saklama süresi beklenmeden imha yapılır. - **Toplattırma / imha** (5302 s. K. m.61): Toplattırma, yasaklanmış maddenin il özel idaresinin eline geçmesi işlemidir. İmha, incelemeden sonra sağlığa zararlı bulunan maddenin yok edilmesidir. Toplattırma tek başına mülkiyeti sona erdirmez; imha yalnız zararlılık tespitine bağlıdır. - **Geçici durdurma / ayıbı giderme / toplatma-imha** (TKHK m.74): Ayıbın giderilebildiği hallerde mahkeme ayıbın giderilmesine karar verir ve üretici veya ithalatçı üç ay içinde ayıbı ortadan kaldırmakla yükümlü olur. Ayıbın ortadan kaldırılmasının imkânsız olduğu hallerde mal toplatılır ve riskine göre imha edilir. Aynı ayıp için önce giderme, giderme imkânsızsa toplatma ve imha yolu izlenir. - **Sıfır emsal bedeli / Genel imha usulü** (VUK m.278/A): Bu maddeye göre imha edilen emtianın emsal bedeli, Bakanlıkça karşılıklı anlaşma ile tayin olunan oran dahilinde sıfır kabul edilir. Genel imha usulünde, 267. maddenin ikinci fıkrasının üçüncü bendindeki usule uyulması gerekir. Süreklilik arz eden mükellef, başvuru ve Bakanlık onayı ile bu usule bağlı kalmadan imha değerlemesi yapabilir; genel usulde ise belirtilen usule uyulur. - **Oran içi imha / Oran üstü imha** (VUK m.278/A): Tayin olunan imha oranını aşmayan miktarda imha edilen emtia için sıfır emsal bedeli uygulanabilir. Oranı aşan kısım, bu maddenin sağladığı sıfır emsal bedeli kolaylığından yararlanamaz. Oran aşılırsa aşan miktar için genel hükümlere dönülür. - **Bağış / imha** (1380 s. K. m.34): Tüketime uygun veya bağışlanabilir nitelikte olan ürünler ve istihsal vasıtaları bağışlanabilir. Bağışlanamayan su ürünleri ile bağışlanamayan istihsal vasıtaları imha edilir. İmha, bağış yolu kapandığında uygulanan son aşamadır. ## İlgili konular - Gözlem altına alınma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/gozlem-altina-alinma - Ticaret unvanı ve işletme adı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ticaret-unvani-ve-isletme-adi ## Örnek kararlar - 3. Hukuk Dairesi, 2023/5707 E., 2024/4366 K., 16.12.2024 — ilgili: TKHK m.74 ## İlgili terimler [İtlaf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/itlaf) · [Kaim değer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kaim-deger) · [Tecavüz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tecavuz) · [Toplatma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplatma) · [Muhafaza](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhafaza) · [Değerlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degerlendirme) · [Mülkiyetin kamuya geçirilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulkiyetin-kamuya-gecirilmesi) · [İdari yaptırım kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-yaptirim-karari) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.