--- title: "İmtiyazlı alacak nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/imtiyazli-alacak" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İmtiyazlı alacak **Kısaca:** İmtiyazlı alacak, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.494 · vesayet altındaki kişinin alacağı: Kanunun öncelik tanıdığı alacak türüdür; alacaklı, borçlunun malvarlığı üzerinde diğer adi alacaklılardan önce tatmin edilir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-494) - AATUHK m.21 · amme alacaklarında rüçhan hakkı: İcra ve iflas hukukunda diğer alacaklardan önce ödenen alacaklardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-21) - SMK m.120 · çalışanın önalım hakkı: İflas masası içinde diğer alacaklılardan önce ödenen alacak türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-120) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.494 – E. Vesayet altındaki kişinin alacağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-494#f1): Kanunun öncelik tanıdığı alacak türüdür; alacaklı, borçlunun malvarlığı üzerinde diğer adi alacaklılardan önce tatmin edilir. Madde bu önceliğin kapsamını ve derecesini kendisi belirlemez. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.206 – Adi ve rehinli alacakların sırası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-206#f11): Dördüncü fıkranın birinci, ikinci ve üçüncü sıralarındaki alacaklardır. Aynı fıkrada üçüncü sıra özel kanunlarda imtiyazlı sayılan alacakları da kapsar; imtiyaz bir ayni hak değil, ödeme sırasına ilişkin bir önceliktir. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.136 – Fon alacaklarının yasal teminatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-136#f1): Diğer alacaklardan önce tahsil edilme hakkı tanınan alacak türüdür. Bu maddede imtiyaz, teminat kapsamındaki bedelden yalnızca Devletin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklarından sonra gelecek biçimde tanınmıştır. ### Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.35 – Kurumun taşınmaz edinimi, taşınır ve taşınmaz mal varlıkları ile gayri maddi haklarının hukuki durumu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5502-sayili-sosyal-guvenlik-kurumuna-iliskin-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun/madde-35): Kurumun alacaklarının icra ve iflas sırasında diğer alacaklara göre öncelikli tutulmasını ifade eder. Madde bu önceliğin hangi sıraya girdiğini ayrıca belirtmez; sıra, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre belirlenir. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.21 – Amme alacaklarında rüçhan hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-21#f3): İcra ve iflas hukukunda diğer alacaklardan önce ödenen alacaklardır. Amme alacakları, iflas, miras reddi ve resmi tasfiye hâllerinde İİK m.206 üçüncü sırada imtiyazlı alacak olarak işleme tabi tutulur. ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.120 – Çalışanın önalım hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-120): İflas masası içinde diğer alacaklılardan önce ödenen alacak türüdür. Çalışanın buluş bedeli alacağı bu niteliktedir. ## Karıştırılan kavramlar - **İmtiyazlı alacak / adi alacak** (SMK m.120): Çalışanın buluş bedeli alacağı, imtiyazlı alacak olarak iflas masasında öncelikli değerlendirilir. Adi alacaklı, iflas masasında imtiyazlı alacaklardan sonra ve alacağı oranında pay alır. Birden çok buluş bedeli alacağı bulunduğunda bunlar alacakları oranında dağıtılır, diğer alacaklılar bu öncelikten yararlanamaz. - **İmtiyazlı alacak / masa borcu teminatı** (İİK m.305): Birinci sıradaki imtiyazlı alacaklar ve komiserin izniyle doğan borçlar teminata bağlanmalıdır. Alacaklı bu koşuldan açıkça vazgeçerse teminat aranmaz. Açık vazgeçme yoksa teminat eksikliği tasdiki engeller. ## İlgili konular - Alacaklıların hakları üzerine iflasın tesirleri (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/alacaklilarin-haklari-uzerine-iflasin-tesirleri - Vesayetin sona ermesinin sonuçları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vesayetin-sona-ermesinin-sonuclari - Diğer korunma hükümleri, amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/diger-korunma-hukumleri-amme-alacagi-odenmeden-yapilmayacak-islemler-ile-islem ## Örnek kararlar - Genel Kurul, 2013/865 E., 01.06.2016 — ilgili: İİK m.206, AATUHK m.21 - Hukuk Genel Kurulu, 2006/649 E., 2006/661 K., 18.10.2006 — ilgili: AATUHK m.21 ## İlgili terimler [Rehinli alacak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rehinli-alacak) · [Tam hak talebi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tam-hak-talebi) · [Anonim hâle getirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/anonim-hale-getirme) · [Garameten paylaştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/garameten-paylastirma) · [Önalım hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onalim-hakki) · [Hizmet buluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hizmet-bulusu) · [Fon alacağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fon-alacagi) · [Vasi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.