--- title: "İnceleme hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inceleme-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İnceleme hakkı Diğer yazımlar: Inceleme hakkı **Kısaca:** Ortağın bölünme belgelerini genel kurul öncesinde inceleyebilmesini sağlayan haktır. Bu hak, bilinçli oy kullanmanın bir aracıdır ve kural olarak ortakların tamamının onayı olmadan kaldırılamaz. (TTK m.171) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.149 – 5. İnceleme hakkı ve malvarlığında değişiklikler a) İnceleme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-149#f5): Birleşme belgelerinin ilgililer tarafından merkezde ya da halka açık anonim şirketlerde SPK'nın belirleyeceği yerlerde incelenmesini ifade eder. Hakkın kullanımı belgelerin tevdi edildiği yerlerle sınırlıdır ve hakkın kapsamı belgelerin kendisi ile belirlenir. - TTK m.156 – b) Kolaylıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-156#f1): Birleşme sözleşmesi, raporlar ve gerekli belgelerin ortaklar ve menfaati bulunanlar tarafından incelenebilmesidir. Kolaylaştırılmış usulde birinci fıkrada tamamen kaldırılmış, ikinci fıkrada ise tescil başvurusundan en az otuz gün önce sağlanması şartına bağlanmıştır. - TTK m.171 – d) İnceleme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-171#f2): Ortağın bölünme belgelerini genel kurul öncesinde inceleyebilmesini sağlayan haktır. Bu hak, bilinçli oy kullanmanın bir aracıdır ve kural olarak ortakların tamamının onayı olmadan kaldırılamaz. - TTK m.437 – IV - Bilgi alma ve inceleme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-437#f6): Pay sahibinin genel kurul öncesinde belgeleri şirket merkezinde ya da şubelerinde incelemesi ve ticari defter ile yazışmaları, sorusunu ilgilendiren kısımlarıyla, yönetim kurulunun ya da genel kurulun iznine bağlı olarak görmesidir. - TTK m.614 – H) Bilgi alma ve inceleme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-614): Ortağın belirli konularda inceleme yapabilmesidir. Genel bilgi isteminden farklı olarak konusu belirlenmiş bir incelemeyi ifade eder. - TTK m.1184 – V- İnceleme ve bildirim — 1. İnceleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1184): Gönderenin eşya teslim almadan önce eşyanın hâl ve durumunu, ölçü, sayı veya tartısını tespit ettirmek için yetkili bir makama ya da uzmana inceletme yetkisidir. Hak, eşyanın teslimine kadar kullanılabilir olarak düzenlenmiştir. ## Karıştırılan kavramlar - **Sanığın dosyayı inceleme hakkı / kurulun kendi inceleme yetkisi** (2575 s. K. m.78): Sanık, son soruşturmanın açılmasına dair kararın tebliğinden sonra soruşturma dosyasını inceleyebilir. Kurulun kendi incelemesi sanığın incelemesinden bağımsız olarak evrak üzerinde yapılır. Sanığın inceleme hakkı, kovuşturma aşamasına özgü ve tetkik hakiminin gözetimindedir; kurulun evrak incelemesinin kapsamını daraltmaz. - **Tasfiye memurunun gösterme yükümlülüğü / genel ortaklık inceleme hakkı** (TTK m.302): Bu maddede tasfiye memuru, istem üzerine tasfiyeye ilişkin defter ve belgeleri ortaklara gösterir. Tasfiye dışındaki dönemde ortakların inceleme hakkı, şirket türüne göre ayrı kurallara bağlıdır (örneğin adi şirkette TBK m.631). Tasfiye sürecinde inceleme yükümlülüğü tasfiye memuruna düşer ve bu madde kapsamında yerine getirilir; tasfiye dışı dönem için ayrı hükümler uygulanır. - **Yazılı izinli inceleme / hakkı ileri süren üçüncü kişinin incelemesi** (SMK m.102): Başvuru sahibinin yazılı izni ile yapılan inceleme, izin veren tarafın iradesine dayanır ve kapsamı izinle sınırlıdır. Hakkı ileri süren üçüncü kişinin incelemesi, başvuru sahibinin iznine gerek olmadan, başvurunun sağladığı hakların kendisine karşı ileri sürüleceğinin ispatına dayanır. İkinci halde izin aranmaz; ancak üçüncü kişinin hak iddiasını ispat etmesi zorunludur. İspat sağlanamazsa inceleme izinsiz yapılmış sayılır ve yasak kapsamında kalır. ## İlgili konular - Bölünme raporu, korunmaya ilişkin hükümler ve sorumluluk (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/bolunme-raporu-korunmaya-iliskin-hukumler-ve-sorumluluk - İnceleme hakkı ve malvarlığında değişiklikler, kesinleşmeye ilişkin hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/inceleme-hakki-ve-malvarliginda-degisiklikler-kesinlesmeye-iliskin-hukumler - Kâr payı ve ilgili diğer hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kar-payi-ve-ilgili-diger-hukumler - Pay sahibinin kişisel hakları, pay sahibinin temsili ve oy hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/pay-sahibinin-kisisel-haklari-pay-sahibinin-temsili-ve-oy-hakki - Sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış şekilde birleşmesi, alacaklıların ve çalışanların korunması (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sermaye-sirketlerinin-kolaylastirilmis-sekilde-birlesmesi-alacaklilarin-ve ## Örnek kararlar - 11. Hukuk Dairesi, 2021/6461 E., 2023/1375 K., 07.03.2023 — ilgili: TTK m.614 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2023/1444 E., 2026/657 K., 02.04.2026 — ilgili: TTK m.614 ## İlgili terimler [Bilgi alma hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-alma-hakki) · [Küçük ve orta ölçekli şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kucuk-ve-orta-olcekli-sirket) · [Asliye ticaret mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asliye-ticaret-mahkemesi) · [Genel kurul kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-kurul-karari) · [Hasar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hasar) · [Zıya](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ziya) · [Yetkili makam](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-makam) · [Tevdi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevdi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.