--- title: "İnhisari lisans nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inhisari-lisans" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İnhisari lisans **Kısaca:** Lisans verenin buluşu yalnız lisans alana bıraktığı, başka kimseye lisans veremediği ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisinin de kullanamadığı lisans türüdür. (SMK m.125) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.24 – Lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-24#f2): Lisans verenin lisansı yalnızca lisans alana verdiği, başka kimseye lisans veremediği ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisinin de markayı kullanamadığı lisans türüdür. - SMK m.75 – Lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-75#f2): Lisans verenin tasarımın kullanımını yalnızca lisans alana bıraktığı, başkasına lisans vermediği ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisinin de kullanmadığı lisans türüdür. Bu türün varlığı sözleşmede açık bir kayda bağlıdır. - SMK m.125 – Sözleşmeye dayalı lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-125#f2): Lisans verenin buluşu yalnız lisans alana bıraktığı, başka kimseye lisans veremediği ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisinin de kullanamadığı lisans türüdür. - SMK m.128 – Lisans verme teklifi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-128#f2): Lisans verenin hakkın kullanımını yalnızca lisans alana bıraktığı, lisans verenin de kural olarak hakkı kullanamadığı lisans türüdür. Madde 128/2 bakımından, sicile kayıtlı inhisari lisans bulunması teklif yapılmasına engel olur. - SMK m.158 – Lisans alanın dava açması ve şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-158#f1): Lisans verenin, lisans konusu hakkı lisans alan dışında kimseye, kendisi de dahil olmak üzere kullandırmadığı lisans türüdür. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa bu lisans sahibi kendi adına dava açabilir. ### Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun - Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.50 – Sözleşmeye dayalı lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5042-sayili-yeni-bitki-cesitlerine-ait-islahci-haklarinin-korunmasina-iliskin-kanun/madde-50#f1): Lisans verenin aynı çeşide ilişkin başkasına lisans veremediği ve hakkını saklı tutmadıkça kendisinin de kullanamadığı lisans türüdür. Sözleşmede açıkça kararlaştırılmış olması gerekir. ## Karıştırılan kavramlar - **İnhisarî lisans / inhisarî olmayan lisans** (5042 s. K. m.50): İnhisarî lisansta lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını saklı tutmadıkça kendisi de çeşidi kullanamaz. İnhisarî olmayan lisansta lisans veren çeşidi kendi kullanabilir ve aynı çeşide ilişkin başka lisanslar verebilir. Aksi kararlaştırılmamışsa lisans inhisarî olmayan sayılır. İnhisarî lisans ancak sözleşmede açıkça kararlaştırılırsa vardır. - **İnhisarî lisans alan / inhisarî olmayan lisans alan (dava açma)** (5042 s. K. m.50): İnhisarî lisans alan, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, üçüncü kişilerin hakka tecavüzü halinde hak sahibinin açabileceği davaları kendi adına açabilir. İnhisarî olmayan lisans alanın dava açma hakkı yoktur; yalnızca noter bildirimiyle hak sahibinden dava açmasını isteyebilir. İnhisarî olmayan lisans alan, hak sahibi üç ay içinde dava açmazsa veya talebi reddederse kendi adına dava açabilir. Ciddi zarar tehlikesinde üç ay beklenmeden ihtiyati tedbir istenebilir. - **İnhisari olmayan lisans / İnhisari lisans** (SMK m.24): İnhisari olmayan lisansta lisans veren markayı kendisi kullanabilir ve başka lisanslar da verebilir. İnhisari lisansta lisans veren, başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça markayı kendisi de kullanamaz. Sözleşmede tür belirtilmemişse lisans inhisari olmayan kabul edilir. İnhisari lisansın kabulü için sözleşmede açık bir kayıt gerekir. - **Sicilde kayıtlı inhisari lisans / Sicile kaydedilmemiş inhisari lisans** (SMK m.128): Sicilde kayıtlı inhisari lisans varsa, patent başvurusu veya patent sahibi başkalarına lisans verme teklifinde bulunamaz. Sicile kaydedilmemiş inhisari lisans, 128/2 kapsamına girmez; bu durumda teklifte bulunulabilir. Kayıt, inhisari lisansın teklif yapılmasını engelleyen etkisinin şartıdır; kayıtsız inhisari lisans teklifi engellemez. ## İlgili konular - Tescil, koruma süresi ve yenileme, lisans (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/tescil-koruma-suresi-ve-yenileme-lisans ## Örnek kararlar - 11. Hukuk Dairesi, 2015/15709 E., 2016/9711 K., 20.12.2016 — ilgili: 5042 s. K. m.50 - Birinci Bölüm, 2015/11867 E., 14.11.2018 — ilgili: SMK m.125 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2022/1561 E., 2025/394 K., 27.02.2025 — ilgili: SMK m.24 ## İlgili terimler [İnhisari olmayan lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inhisari-olmayan-lisans) · [Alt lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alt-lisans) · [Lisans sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans-sozlesmesi) · [Lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans) · [Lisans verme teklifi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans-verme-teklifi) · [Taraf ehliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taraf-ehliyeti) · [Koruma süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-suresi) · [Tasarruf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.