--- title: "İnhisari olmayan lisans nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inhisari-olmayan-lisans" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İnhisari olmayan lisans **Kısaca:** Hak sahibinin hakkı kendisi kullanmaya devam edebildiği ve aynı lisansı başkalarına da verebildiği lisans türüdür. Bu lisans alan, dava açma hakkı sözleşmede açıkça sınırlandırılmamışsa önce hak sahibinden dava açmasını isteyebilir. (SMK m.158) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.24 – Lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-24#f2): Lisans verenin markayı kendi kullanmaya devam edebildiği ve üçüncü kişilere de lisans verebildiği lisans türüdür. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans bu türdedir. - SMK m.72 – Gaspın sona erdirilmesinin sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-72): Lisans verenin tasarımı lisans alan dışında başkalarına da kullandırabildiği, lisans alanın ise münhasır hak kazanmadığı lisans türüdür. Madde, gerçek hak sahibinden bu türde lisans talep edilmesini öngörür. - SMK m.75 – Lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-75#f2): Lisans verenin tasarımı kendisi kullanmaya devam edebildiği ve üçüncü kişilere de lisans verebildiği lisans türüdür. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans bu türdendir. - SMK m.125 – Sözleşmeye dayalı lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-125#f2): Lisans verenin buluşu kendisi kullanabildiği ve üçüncü kişilere aynı buluşa ilişkin başka lisanslar verebildiği lisans türüdür. - SMK m.158 – Lisans alanın dava açması ve şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-158#f2): Hak sahibinin hakkı kendisi kullanmaya devam edebildiği ve aynı lisansı başkalarına da verebildiği lisans türüdür. Bu lisans alan, dava açma hakkı sözleşmede açıkça sınırlandırılmamışsa önce hak sahibinden dava açmasını isteyebilir. ### Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun - Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.50 – Sözleşmeye dayalı lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5042-sayili-yeni-bitki-cesitlerine-ait-islahci-haklarinin-korunmasina-iliskin-kanun/madde-50#f1): Lisans verenin korunan çeşidi kendisi kullanabildiği ve aynı çeşide ilişkin başka lisanslar verebildiği lisans türüdür. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans bu niteliktedir. ## Karıştırılan kavramlar - **İnhisarî lisans / inhisarî olmayan lisans** (5042 s. K. m.50): İnhisarî lisansta lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını saklı tutmadıkça kendisi de çeşidi kullanamaz. İnhisarî olmayan lisansta lisans veren çeşidi kendi kullanabilir ve aynı çeşide ilişkin başka lisanslar verebilir. Aksi kararlaştırılmamışsa lisans inhisarî olmayan sayılır. İnhisarî lisans ancak sözleşmede açıkça kararlaştırılırsa vardır. - **İnhisarî lisans alan / inhisarî olmayan lisans alan (dava açma)** (5042 s. K. m.50): İnhisarî lisans alan, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, üçüncü kişilerin hakka tecavüzü halinde hak sahibinin açabileceği davaları kendi adına açabilir. İnhisarî olmayan lisans alanın dava açma hakkı yoktur; yalnızca noter bildirimiyle hak sahibinden dava açmasını isteyebilir. İnhisarî olmayan lisans alan, hak sahibi üç ay içinde dava açmazsa veya talebi reddederse kendi adına dava açabilir. Ciddi zarar tehlikesinde üç ay beklenmeden ihtiyati tedbir istenebilir. - **İnhisari olmayan lisans / İnhisari lisans** (SMK m.24): İnhisari olmayan lisansta lisans veren markayı kendisi kullanabilir ve başka lisanslar da verebilir. İnhisari lisansta lisans veren, başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça markayı kendisi de kullanamaz. Sözleşmede tür belirtilmemişse lisans inhisari olmayan kabul edilir. İnhisari lisansın kabulü için sözleşmede açık bir kayıt gerekir. ## İlgili konular - Tescil, koruma süresi ve yenileme, lisans (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/tescil-koruma-suresi-ve-yenileme-lisans ## Örnek kararlar - 11. Hukuk Dairesi, 2023/4704 E., 2024/6545 K., 18.09.2024 — ilgili: SMK m.158 - Birinci Bölüm, 2015/11867 E., 14.11.2018 — ilgili: SMK m.125 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2022/1561 E., 2025/394 K., 27.02.2025 — ilgili: SMK m.24 ## İlgili terimler [İnhisari lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inhisari-lisans) · [Alt lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alt-lisans) · [Lisans sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans-sozlesmesi) · [Lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans) · [Gerçek hak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-hak-sahibi) · [Taraf ehliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taraf-ehliyeti) · [Koruma süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-suresi) · [Sicile kayıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sicile-kayit) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.