---
title: "İnşaî hak nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/insa-hak"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# İnşaî hak

**Kısaca:** Hak sahibinin tek taraflı bir irade beyanıyla hukuki sonucu doğurabildiği hakkı ifade eder. Her inşaî hakka dayanan dava inşaî dava değildir; yalnızca hakkın mahkeme yoluyla kullanılmasının maddi hukukça zorunlu kılındığı hallerde inşaî dava açılır. (HMK m.108)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.108 – İnşaî dava (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-108): Hak sahibinin tek taraflı bir irade beyanıyla hukuki sonucu doğurabildiği hakkı ifade eder. Her inşaî hakka dayanan dava inşaî dava değildir; yalnızca hakkın mahkeme yoluyla kullanılmasının maddi hukukça zorunlu kılındığı hallerde inşaî dava açılır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tek taraflı kullanılan inşaî hak / Dava yoluyla kullanılması zorunlu inşaî hak** (HMK m.108): Hak sahibi, sözleşmenin feshi gibi tek taraflı bir irade beyanıyla hukuki sonucu doğurabilir; mahkemeye başvurması gerekmez. Maddi hukuk, boşanma veya babalık gibi hallerde hakkın ancak mahkeme kararıyla kullanılmasını şart koşar; bu durumda inşaî dava açılır. Yalnızca ikinci gruptaki haklar için inşaî dava açılabilir; birinci gruptaki hak için dava açılması gerekmez ve açılsa da inşaî dava niteliği taşımaz.

## İlgili konular

- Dava çeşitleri, dava şartları ve ilk itirazlar (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/dava-cesitleri-dava-sartlari-ve-ilk-itirazlar

## Örnek kararlar

- 7. Hukuk Dairesi, 2022/1332 E., 2024/4564 K., 16.10.2024 — ilgili: HMK m.108

## İlgili terimler

[İnşaî dava](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/insai-dava)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.