--- title: "İpotek nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ipotek" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İpotek **Kısaca:** İpotek, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.850 · taşınmaz rehninin türleri: Taşınmaz üzerinde, belirli bir alacağın güvencesi için kurulan ve tapu siciline tescille doğan, alacağa bağlı taşınmaz rehni türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-850) - İİK m.23 · kanundaki Istılahlar: İcra ve İflas Kanunu'nun uygulanmasında ipoteği, ipotekli borç senedini, irat senedini, eski hukuk hükümlerine göre kurulmuş taşınmaz rehinlerini, taşınmaz mükellefiyetlerini, bazı taşınmazlar üzerindeki hususi imtiyazları ve taşınmaz eklenti üzerine rehin işlemlerini kapsayan geniş bir kavramdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-23) - 2644 s. K. m.19: İki yıllık taksitlerin ödenmesinden sonra, henüz ödenmemiş taksitlerin güvencesi olarak taşınmaz üzerinde kurulan ayni haktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2644-sayili-tapu-kanunu/madde-19) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.850 – I. Taşınmaz rehninin türleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-850#f1): Taşınmaz üzerinde, belirli bir alacağın güvencesi için kurulan ve tapu siciline tescille doğan, alacağa bağlı taşınmaz rehni türüdür. Alacak ile rehin birbirine bağlıdır; alacak sona erdiğinde rehin de ipoteğin bağlı olduğu alacak yönünden sona erer. - TMK m.881 – A. Amaç ve nitelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-881#f1): Halen mevcut veya henüz doğmamış olmakla birlikte doğması kesin ya da olası bulunan bir alacağın, bir taşınmaz teminat gösterilerek güvence altına alınmasıdır. Kişisel alacağı teminat altına alır, borçlunun kişisel sorumluluğunu değiştirmez. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.23 – Kanundaki Istılahlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-23#f1-1): İcra ve İflas Kanunu'nun uygulanmasında ipoteği, ipotekli borç senedini, irat senedini, eski hukuk hükümlerine göre kurulmuş taşınmaz rehinlerini, taşınmaz mükellefiyetlerini, bazı taşınmazlar üzerindeki hususi imtiyazları ve taşınmaz eklenti üzerine rehin işlemlerini kapsayan geniş bir kavramdır. Medeni Kanun'daki ipotek kavramından daha geniş bir içerik taşır. ### Tapu Kanunu - Tapu Kanunu m.19 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2644-sayili-tapu-kanunu/madde-19#f1): İki yıllık taksitlerin ödenmesinden sonra, henüz ödenmemiş taksitlerin güvencesi olarak taşınmaz üzerinde kurulan ayni haktır. İpotek, taşınmazın malike tescilinden sonra ortaya çıkar. ## Karıştırılan kavramlar - **İpotek / Taşınır rehni** (İİK m.23): İpotek; taşınmaz rehinleri, ipotekli borç senetleri, irat senetleri, taşınmaz mükellefiyetleri, hususi imtiyazlar ve taşınmaz eklenti üzerine rehinleri kapsar. Taşınır rehni; teslime bağlı rehinler, MK m.940 rehinleri, ticari işletme rehni, hapis hakkı ve alacak ile sair haklar üzerindeki rehinleri kapsar. Bir rehnin hangi kategoriye girdiği, İİK'nun ipotek ya da taşınır rehnine ilişkin hükümlerinin hangisinin uygulanacağını belirler. - **İpotek / İpotekli borç senedi** (TMK m.850): İpotekte rehin, doğrudan belirli bir alacağın güvencesi olarak kurulur ve alacağa bağlıdır. İpotekli borç senedinde rehin, bir borç senedine bağlanır ve senet kişisel alacağın ispatında ayrı bir araç işlevi görür. Bu iki türün hukuki bağlılığı farklıdır; ipotekte alacağın sona ermesi rehni etkilerken, senede bağlı rehinde senedin dolaşımı ve kötüniyetli iktisap hükümleri ayrıca değerlendirilir. - **İpotek / İrat senedi** (TMK m.850): İpotekte güvence altına alınan şey, genellikle belirli bir miktar para alacağıdır. İrat senedinde güvence altına alınan şey, dönemsel ya da sürekli ödemelerden oluşan irattır. Alacağın niteliği türü belirler; irat senedi ile kurulan rehinde alacak miktarı tek seferde değil, periyodik olarak ortaya çıkar. - **Mülkiyet iktisabı / İpotek tesisi** (Harçlar K. m.97): Mülkiyet hakkını iktisap eden kişi, bent (a) uyarınca harcı öder. Ölçüt, malın mülkiyetinin kendisine geçmesidir. İpotek işleminde ipoteği tesis eden, bent (b) uyarınca harcı öder. Ölçüt, ipotek hakkının kurulmasına yönelik işlemi yapmasıdır. Aynı gemi işleminde iki ayrı kişi harçtan sorumlu olabilir; hangi bentin uygulanacağı işlemin niteliğine göre belirlenir. - **Genel tebligat / ilam ve ipotek senedinde adres değişikliği** (İİK m.21): Genel icra tebligatında tebligat Tebligat Kanunu'nun genel kuralları (muhatabın bilinen en son adresi, m.10) uyarınca yapılır. İlam, m.38 kapsamındaki ilam hükmü belge veya ipotek senedinde yazılı adres değiştiğinde, tebligat ilam veya senetteki adrese yapılır. Bu hâlde adres değişikliği karşı tarafa noter ile bildirilmedikçe tebligat eski, ilamdaki ya da senetteki adrese yapılmaya devam eder. - **Tahliye ve teslim ilâmı / ipotek veya intifa hakkı ilâmı** (İİK m.31/A): Tahliye ve teslim ilâmında icra müdürü yedi gün içinde teslim emri verir. Sicile kayıtlı Türk gemisi üzerinde ipotek veya intifa hakkının kurulmasına ya da kaldırılmasına ilişkin ilâmda da yedi günlük icra emri gönderilir. Her iki durumda da yedi günlük süre işler; ancak ipotek ve intifa hakkı ilâmında zorla icra, tahliye ilâmındaki zorla tenfizden farklı bir biçimde sonuçlanır. ## İlgili konular - İş görmekten memnuiyet ve icra mahkemesi hâkiminin reddi, müddetler (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/is-gormekten-memnuiyet-ve-icra-mahkemesi-hakiminin-reddi-muddetler - İpotek, kurulması ve sona ermesi, sona erme (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotek-kurulmasi-ve-sona-ermesi-sona-erme - Koşullar, güvence altına alınan alacak ve taşınmaz (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kosullar-guvence-altina-alinan-alacak-ve-tasinmaz ## Örnek kararlar - Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2023/177 E., 2024/685 K., 19.04.2024 — ilgili: TMK m.850, TMK m.881 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/575 E., 2024/16 K., 24.01.2024 — ilgili: TMK m.881 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/909 E., 2023/1086 K., 15.11.2023 — ilgili: TMK m.881 ## İlgili terimler [Gemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gemi) · [Taşınır rehni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasinir-rehni) · [Taşınmaz rehni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasinmaz-rehni) · [İpotekli borç Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ipotekli-borc-senedi) · [İrat Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irat-senedi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.