--- title: "İpotekli borç Senedi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ipotekli-borc-senedi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İpotekli borç Senedi Diğer yazımlar: Ipotekli borç senedi **Kısaca:** İpotekli borç Senedi, 3 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.914: Bir alacak için taşınmaz üzerinde kurulmuş ipoteğe bağlı olarak düzenlenen, ipoteğin güvenceleyeceği alacağı temsil eden senettir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-914) - İİK m.125 · münderecatı: Taşınmaz üzerindeki ipotekle güvence altına alınmış, ipotek sözleşmesine dayalı alacağı temsil eden senettir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-125) - TTK m.669 · ipotekli borç senedi ve irat senedi: Taşınmaz rehninin kıymetli evrak biçiminde bağımsızlaştırılmış hâli olup, taşınmaz değerinin senet yoluyla devredilebilmesini sağlayan senettir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-669) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.850 – I. Taşınmaz rehninin türleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-850#f1): Taşınmaz rehninin, borç senedi düzenlenerek ve bu senede ipotek bağlanarak kurulduğu türdür. Senet kişisel alacağın ispatına değil, senedin kendisine bağlı bir rehin hakkına dayanır. - TMK m.898 – I. Amaç ve nitelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-898#f1): Taşınmazın değerini tedavüle sokan, kıymetli evrak niteliğinde bir taşınmaz rehni türüdür. Senet düzenlendiğinde soyut bir alacak hakkı doğar ve bu alacak taşınmaz rehniyle teminat altına alınır. - TMK m.899 – II. Değer biçilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-899#f1): Taşınmaz üzerinde ipotek kurularak düzenlenen ve bu ipoteğe dayanarak rehin kurulmasını sağlayan senet türüdür. Bu senet yoluyla kurulan rehin, taşınmazın belirli bir değerine bağlıdır. - TMK m.900 – III. Muacceliyet bildirimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-900): Borçlunun taşınmazı üzerinde kurulan ipotek ile güvence altına alınmış, alacaklıya borç ilişkisini belgeleyen senettir. Maddenin uygulanabilmesi için senedin bu niteliği taşıması gerekir. - TMK m.901 – IV. Malikin durumu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-901): Taşınmaz üzerindeki ipotek ile teminat altına alınan, bir borç senedinden doğan alacağın kaynağını oluşturan belgedir. Maddenin uygulanabilmesi için alacağın bu senetle ilişkili olması gerekir. - TMK m.909 – C. Ortak hükümler — I. Kurulması — 1. Alacağın niteliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-909#f1): Borçlunun, belirli bir taşınmaz üzerindeki ipotek ile güvence altına alınan bir para borcunu ödemeyi üstlendiği ve senet niteliği taşıyan belgedir. Güvence ipotek olduğu için senedin kendisi ipoteğin kapsamını ve borcun konusunu belirler. - TMK m.910 – 2. Senedin dayanağı borç ile ilişkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-910#f1): Taşınmaz üzerindeki ipotek karşılığında düzenlenen, alacağın ipotekle güvence altına alındığı ve senede bağlandığı senet türüdür. Kanun bu senedi temel borç ilişkisinden ayrı bir yeni borç doğuran araç olarak ele alır. - TMK m.911 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-911#f1): Belirli bir alacak için tapu kütüğündeki taşınmaz üzerine kurulmuş ipotek ile güvence altına alınan ve tescille birlikte ipotek hakkının kağıda bağlanmasını sağlayan senet türüdür. - TMK m.912 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-912#f1): Taşınmaz üzerindeki ipotek ile güvence altına alınmış bir borcu temsil eden, tapu memurunca düzenlenen kıymetli evrak niteliğindeki senettir. Alacaklının ipotekten doğan hakkı senede bağlanır. - TMK m.913 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-913#f1): Taşınmaz üzerinde kurulmuş bir ipotek ile bağlı, bir borcu temsil eden ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla tahsil edilebilmesi için düzenlenen kıymetli evrak niteliğindeki senettir. Senedin şekli kanunda değil, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir. - TMK m.914 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-914#f1): Bir alacak için taşınmaz üzerinde kurulmuş ipoteğe bağlı olarak düzenlenen, ipoteğin güvenceleyeceği alacağı temsil eden senettir. Senet, ipotek ile birlikte alacağı takip eder. - TMK m.915 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-915#f1): Taşınmaz üzerinde kurulan ipotek ile güvence altına alınmış, belirli bir para borcunu temsil eden ve kağıt üzerinde düzenlenen senettir. Senedin devri, ipotek alacağının devri anlamına gelir. - TMK m.919 – 2. Terkin (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-919#f1): Bir ipotek teminatına bağlanmış, alacaklıya borç ilişkisinden bağımsız bir ödeme vaadi veren senettir. Madde, bu senetler üzerindeki tescilin terkinini rehin senedinin iptaline bağlar. - TMK m.920 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-920#f1): Taşınmaz üzerindeki ipotek ile güvence altına alınmış, belirli bir borç için düzenlenen ve ipotek ile birlikte bağlanan kıymetli evrak niteliğindeki senettir. Senet, ipoteğin güvence fonksiyonunu alacak hakkına bağlayan araçtır. - TMK m.921 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-921#f1): Taşınmaz üzerindeki ipotek sebebiyle düzenlenen ve ipoteğe bağlı borç ilişkisini temsil eden senet türüdür. Bu senet, ipoteğin varlığını ve kapsamını yansıtan kağıt niteliğindedir. - TMK m.922 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-922#f1): Ipotek teminatına bağlanmış, alacaklıya bir borç ilişkisinden doğan parayı ödeme hakkı veren ve kural olarak ipotek ile birlikte devredilebilen kıymetli evrak niteliğindeki senettir. Senet metninde ipoteğin kapsamı ve borç miktarı yazılı olur. - TMK m.926 – 2. İlân yoluyla duyuru (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-926#f1): Borçlunun taşınmazı üzerine kurulan ipotek ile güvence altına alınmış, belirli bir borcu temsil eden ve ciro edilebilen senettir. Madde, alacaklısı belli olmayan bu senetleri konu alır. - TMK m.931 – I. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-931#f1): Belirli bir taşınmaz üzerindeki ipotek ile güvence altına alınmış, borç için düzenlenen ve senet sahibine tapu sicilindeki rehin üzerinden hak veren kıymetli evrak niteliğindeki senettir. Genel hükümleri bu maddenin yollamasıyla seri senetlere de uygulanır. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.125 – 2 – Münderecatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-125#f2): Taşınmaz üzerindeki ipotekle güvence altına alınmış, ipotek sözleşmesine dayalı alacağı temsil eden senettir. Bu senet de taşınmazla birlikte alıcıya geçer. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.669 – D) İpotekli borç senedi ve irat senedi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-669#f1): Taşınmaz rehninin kıymetli evrak biçiminde bağımsızlaştırılmış hâli olup, taşınmaz değerinin senet yoluyla devredilebilmesini sağlayan senettir. Senedin düzenlenmesiyle birlikte soyut bir alacak doğar ve bu alacak senetle temsil edilir. ## Karıştırılan kavramlar - **İpotek / İpotekli borç senedi** (TMK m.850): İpotekte rehin, doğrudan belirli bir alacağın güvencesi olarak kurulur ve alacağa bağlıdır. İpotekli borç senedinde rehin, bir borç senedine bağlanır ve senet kişisel alacağın ispatında ayrı bir araç işlevi görür. Bu iki türün hukuki bağlılığı farklıdır; ipotekte alacağın sona ermesi rehni etkilerken, senede bağlı rehinde senedin dolaşımı ve kötüniyetli iktisap hükümleri ayrıca değerlendirilir. - **İpotekli borç senedi / İpotek** (TMK m.898): İpotekli borç senedinde taşınmaz rehni, kıymetli evrak alacağına bağlanır ve senet devredilerek tedavül edebilir. İpotekte rehin, doğrudan bir alacağın teminatıdır ve tedavül eden bir senet yoktur. Senet alacağı senetle birlikte devredilir; ipotekte alacağın devri ayrıca rehnin devrini gerektirir. - **İpotekli borç senedi / İrat senedi** (TMK m.898): İpotekli borç senedinde borçlunun kişisel sorumluluğu sürer. İrat senedinde borç, taşınmaza yüklenmiş bir para yükümüdür ve borçlunun sorumluluğu taşınmaz değeriyle sınırlıdır. İpotekli borç senedi alacaklısı borçlunun diğer malvarlığına da başvurabilir; irat senedi alacaklısı başvuramaz. - **İpotekli borç senedi / Genel alacak senedi** (TMK m.909): İpotekli borç senedi, ipotek ile teminat altına alınmış ve kendine özgü devir rejimine tabi olan senettir. Genel alacak senetleri, ipotek dışında bir teminatla veya teminatsız düzenlenmiş senetlerdir ve bu sınırlamaya tabi değildir. Koşul ve karşı edim kaydı yalnız ipotekli borç senedinde yasaktır; diğer senet türlerinde bu tür kayıtların geçerliliği ayrı hükümlere göre değerlendirilir. - **İpotekli borç senedi / Genel ipotek terkini** (TMK m.919): Bu madde ipotekli borç senedi ve irat senedine özgü tescili düzenler. Ipoteğin genel terkin hali, senedin kendisinden bağımsız olarak ipoteğin sona ermesine bağlıdır. Senet üzerindeki tescil bakımından iptal şartı aranır; genel ipotek terkininde bu şart yoktur. - **İpotekli borç senedi / irat senedi ile diğer alacaklar** (TMK m.920): Maddenin kapsamına giren alacak, ipotekli borç senedi veya irat senedinden doğan alacaktır. Senede bağlanmamış ya da başka bir kaynaktan doğan ipotekli alacak, maddenin doğrudan kapsamında değildir. Yalnızca senetten doğan alacak için tescile göre geçerlilik kuralı uygulanır; diğer alacaklar için madde doğrudan uygulanmaz. ## İlgili konular - İpotekli borç senedi ve irat senedi: ortak hükümler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotekli-borc-senedi-ve-irat-senedi-ortak-hukumler - İpotekli borç senedi ve irat senedi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotekli-borc-senedi-ve-irat-senedi - Artırma şartları (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/artirma-sartlari - Koşullar, güvence altına alınan alacak ve taşınmaz (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kosullar-guvence-altina-alinan-alacak-ve-tasinmaz - Taşınmaz rehniyle güvence altına alınan ödünç senetleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-rehniyle-guvence-altina-alinan-odunc-senetleri - Hamile yazılı senetler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/hamile-yazili-senetler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2017/606 E., 2017/532 K., 22.03.2017 — ilgili: TMK m.850 - 10. Daire, 2019/7210 E., 2023/7212 K., 21.11.2023 — ilgili: TMK m.913 - Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/291 E., 2024/391 K., 03.07.2024 — ilgili: TMK m.850 ## İlgili terimler [İrat Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irat-senedi) · [Rehin senedi (varant)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rehin-senedi-varant) · [Hamile yazılı senet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hamile-yazili-senet) · [İyiniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iyiniyet) · [Aksi kararlaştırılmış olma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aksi-kararlastirilmis-olma) · [Tapu kütüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tapu-kutugu) · [Tazminat hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tazminat-hakki) · [İpotek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ipotek) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.