--- title: "İş mahkemesi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-mahkemesi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İş mahkemesi **Kısaca:** İş mahkemesi, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - İş Mah. K. m.1 · amaç: İş davalarına bakmakla görevli, asliye hukuk mahkemesi derecesinde ve tek hâkimli olarak kurulan özel mahkemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-1) - SGGSSK m.101 · uyuşmazlıkların çözüm yeri: 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'na göre kurulan ve iş hukuku alanında ihtisas mahkemesi niteliğinde olan mahkemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-101) - 5523 s. K. m.10 · personele ilişkin hükümler: Ofis personeline ilişkin tüm ihtilaflara bakan yargı merciidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5523-sayili-cumhurbaskanligina-bagli-ofislere-iliskin-bazi-duzenlemeler-yapilmasi-hakkinda-kanun/madde-10) ## Kanunda nerede geçiyor ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-1): İş davalarına bakmakla görevli, asliye hukuk mahkemesi derecesinde ve tek hâkimli olarak kurulan özel mahkemedir. Her yerde ayrı bir iş mahkemesi kurulmak zorunda değildir. - İş Mah. K. m.2 – İş mahkemelerinin kuruluşu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-2#f3): İş uyuşmazlıklarına bakmak üzere tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde kurulan mahkemedir. Kurulması, HSK'nın olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca gerekli görülen yerlerle sınırlıdır. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.101 – Uyuşmazlıkların çözüm yeri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-101): 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'na göre kurulan ve iş hukuku alanında ihtisas mahkemesi niteliğinde olan mahkemedir. Bu madde kapsamında sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında görevli mahkeme olarak kabul edilir. ### Cumhurbaşkanlığına Bağlı Ofislere İlişkin Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun - Cumhurbaşkanlığına Bağlı Ofislere İlişkin Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun m.10 – Personele ilişkin hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5523-sayili-cumhurbaskanligina-bagli-ofislere-iliskin-bazi-duzenlemeler-yapilmasi-hakkinda-kanun/madde-10): Ofis personeline ilişkin tüm ihtilaflara bakan yargı merciidir. Kanun bu ihtilafları iş mahkemelerinin görev alanına bağlar. ## Karıştırılan kavramlar - **Ofis personelinin iş mahkemesi yargı yolu / Kamu kurumu ihtilafları** (5523 s. K. m.10): Ofis personeline ilişkin tüm ihtilaflar iş mahkemelerinde görülür. Kamu kurum çalışanının kurumundaki atama ve kadro işlemleri bu kanunun konusu değildir. Ofis personelinin ihtilafları iş mahkemesinde çözülür; kurumla ilgili idari işlemler bakımından bu madde yargı yolunu belirlemez. - **İş mahkemesi / genel mahkeme** (İş Mah. K. m.1): İş mahkemesi, iş ilişkisinden doğan iş davalarına bakar. Genel mahkemeler, iş ilişkisi dışında kalan uyuşmazlıklara bakar. Uyuşmazlığın iş davası niteliği taşıyıp taşımadığı, mahkemenin görevli olup olmadığını belirler. - **Ayrı iş mahkemesi bulunan yer / iş mahkemesi kurulmamış yer** (İş Mah. K. m.2): Ayrı iş mahkemesi, HSK'nın olumlu görüşü ve Adalet Bakanlığının kararıyla iş davalarının yoğun olduğu yerde kurulur. Ayrı iş mahkemesi bulunmayan yerde iş davalarına o yerdeki asliye hukuk mahkemesi bakar. İlk durumda görev iş mahkemesindedir; ikinci durumda asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla ve iş mahkemesi usul ve esaslarına göre bakar. - **Aynı yerdeki birden fazla iş mahkemesi / ayrı iş mahkemeleri arasındaki ilişki** (İş Mah. K. m.2): Aynı yerde birden fazla iş mahkemesi veya dairesi bulunduğunda aralarındaki ilişki iş dağılımı ilişkisidir. Ayrı iş mahkemesi ile o yerdeki asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki ise görev ilişkisidir. HSK tarafından kendisine tevzi edilmemiş bir davaya bakılması tek başına istinaf sebebi değildir; buna karşılık ayrı iş mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasında görev kuralına aykırılık görev itirazına yol açar. - **İş mahkemesi / özel hakem** (İş K. m.20): Uyuşmazlık iş mahkemesinde dava yoluyla görülür. Taraflar anlaşırsa uyuşmazlık özel hakeme götürülür. Özel hakem yolu yalnızca tarafların anlaşmasına bağlıdır ve aynı iki haftalık süre içinde kullanılır; işçi bu yolu tek başına seçemez. - **Adli yargı / İş mahkemesi** (6362 s. K. m.65): Borsaya karşı açılan davalar adli yargıda görülür. Borsanın 4857 sayılı İş Kanununa göre çalışan personeli ile ihtilaflarında iş mahkemesi görevlidir. Personel ihtilafları iş mahkemesinde, diğer davalar adli yargıda görülür. ## İlgili konular - Ortak ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/ortak-ve-cesitli-hukumler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1186 E., 2023/1240 K., 13.12.2023 — ilgili: İş Mah. K. m.1 - Hukuk Genel Kurulu, 2018/317 E., 2021/747 K., 10.06.2021 — ilgili: İş Mah. K. m.2 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/539 E., 2021/170 K., 25.02.2021 — ilgili: İş Mah. K. m.2 ## İlgili terimler [Görev](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev) · [Daire](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/daire) · [Yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetki) · [Yargı çevresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-cevresi) · [Aksine hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aksine-hukum) · [Muvafakat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muvafakat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.