--- title: "İşe başlama nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ise-baslama" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İşe başlama **Kısaca:** İşe başlama, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - VUK m.155 · serbest meslek erbabında işe başlamanın belirtileri: Serbest meslek erbabının mesleki faaliyetine fiilen başladığını gösteren, madde metninde sayılan hallerden birinin gerçekleşmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-155) - İş K. m.16 · takım sözleşmesi ile oluşturulan iş sözleşmeleri: Takıma dahil işçinin işe fiilen başlamasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-16) - DMK m.63 · işe başlamama halinde yapılacak işlem: Atanan memurun görevin başına fiilen gelerek görevini üstlenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-63) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.154 – Tüccarlarda işe başlamanın belirtileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-154#f1): Tüccar için vergi bakımından faaliyetin başladığı an olup madde 154'te üç hal sayılarak belirlenir. Bu üç halden birinin gerçekleşmesi yeterlidir. - VUK m.155 – Serbest meslek erbabında işe başlamanın belirtileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-155#f1): Serbest meslek erbabının mesleki faaliyetine fiilen başladığını gösteren, madde metninde sayılan hallerden birinin gerçekleşmesidir. Maddede sayılan hallerden birinin varlığı, faaliyetin fiilen icrasını beklemeksizin işe başlamayı gösterir. ### İş Kanunu - İş K. m.16 – Takım sözleşmesi ile oluşturulan iş sözleşmeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-16): Takıma dahil işçinin işe fiilen başlamasıdır. İş sözleşmesinin kurulması bu olguya bağlanmıştır; yalnızca takım sözleşmesinin imzalanması işçiler bakımından iş sözleşmesi kurmaz. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.63 – İşe başlamama halinde yapılacak işlem (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-63): Atanan memurun görevin başına fiilen gelerek görevini üstlenmesidir. Madde, süresinde işe başlamamayı yaptırıma bağlar; işe başlamanın şekli bu maddede tanımlanmaz, m.62 süreleri üzerinden değerlendirilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Takım sözleşmesinin kurulması / işe başlama** (İş K. m.16): Takım sözleşmesinin imzalanması, takım kılavuzu ile işveren arasındaki sözleşmedir. İşe başlama, takıma dahil işçinin işveren ile arasında iş sözleşmesi kurulmasını sağlayan olgudur. İşe başlamamış işçi bakımından iş sözleşmesi kurulmaz; bu işçinin işe başlamamasının sonucu takım kılavuzunun sorumluluğu, madde metninde değil TBK m.128 yollamasıyla belirlenir. - **Gerçek kişi işe başlama bildirimi / şirket kuruluş aşaması işe başlama bildirimi** (VUK m.168): Gerçek kişilerde bildirim, mükellefin kendisi, ruhsatlı avukat ya da yetki almış meslek mensubu tarafından yapılır. Şirketlerin kuruluş aşamasında bildirim ticaret sicili memurluğu tarafından yapılır. Her iki halde de süre aynı, on gündür; ancak bildirimi yapacak kişi değişir ve ticaret sicili memurluğu yapması gereken bildirimi geciktirirse mükellefin sorumluluğu ayrıca tartışılır. - **Şirketlerin işe başlama bildirimi / diğer bildirimler (işi bırakma, değişiklik)** (VUK m.168): Şirketlerin işe başlama bildirimi on günlük süreye tabidir ve kuruluş aşamasında ticaret sicili memurluğu ile yapılır. İşe başlama dışındaki bildirimler ile işi bırakma ve değişiklik bildirimleri bir aylık süreye tabidir ve mükellef tarafından yapılır. Süre ve yapan kişi bakımından iki ayrı rejim uygulanır; işi bırakma ve değişiklik bildirimlerinde bir ay, işe başlamada on gün esas alınır. - **İşe başlama envanteri / Hesap dönemi sonu envanteri** (VUK m.185): İşe başlama tarihinde çıkarılan envanter, işletmenin açılış durumunu gösterir. Her hesap dönemi sonunda çıkarılan envanter, dönem sonu durumunu gösterir. Her iki envanter de envanter defterine kaydedilir ve ikisi de bilanço günü kapsamına girer. - **Yeniden işe başlama / hesap dönemi sonu** (VUK m.195): Mükellefin faaliyetine yeniden başlaması halinde envanter, işletme defterinin baş tarafına yazılır. Her hesap dönemi kapandığında envanter, muamele kayıtlarını izleyen sayfalara yazılır. Envanterin defterdeki yeri, çıkarılma nedenine göre değişir. - **Yeniden işe başlama / Muafiyeti kalkma** (VUK m.221): Faaliyete yeniden başlayan ya da sınıf değiştiren ya da yeni mükellefiyete giren kişidir. Vergi muafiyeti bulunan ve bu muafiyeti sona eren kişidir. Birinci grupta tasdik işlemden önce, muafiyeti kalkanda ise muaflıktan çıkma tarihinden itibaren on gün içinde yapılır. ## İlgili konular - İşe başlama ve değişiklikler (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ise-baslama-ve-degisiklikler - Tanım ve şekil, türü ve çalışma biçimlerini belirleme serbestisi (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/tanim-ve-sekil-turu-ve-calisma-bicimlerini-belirleme-serbestisi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2008/220 E., 2008/224 K., 05.03.2008 — ilgili: DMK m.63 - Hukuk Genel Kurulu, 2008/222 E., 2008/226 K., 05.03.2008 — ilgili: DMK m.63 - Hukuk Genel Kurulu, 2008/223 E., 2008/227 K., 05.03.2008 — ilgili: DMK m.63 ## İlgili terimler [Mesleki teşekkül](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mesleki-tesekkul) · [Serbest meslek erbabı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serbest-meslek-erbabi) · [Çekilmiş sayılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cekilmis-sayilma) · [Yazılı Şekil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yazili-sekil) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.