--- title: "İşletme belgesi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-belgesi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İşletme belgesi **Kısaca:** Bakanlıkça verilen seyahat acentası belgesidir. Acentalık faaliyetinin hukuki dayanağıdır; belgesiz kuruluş bu tanımın kapsamına girmez. (1618 s. K. m.1) ## Kanuni tanım - **1618 s. K. m.1/1-c** (Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu): Bakanlıkça verilen seyahat acentası belgesini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-1#f1-c ## Kanunda nerede geçiyor ### Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu - Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu m.1 – I – TANIM (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-1#f1-c): Bakanlıkça verilen seyahat acentası belgesidir. Acentalık faaliyetinin hukuki dayanağıdır; belgesiz kuruluş bu tanımın kapsamına girmez. - Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu m.4 – İşletme belgeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-4#f1): Seyahat acentalığı faaliyetinin Türkiye'de yürütülebilmesi için Bakanlıktan alınması zorunlu olan izin belgesidir. Belge, faaliyetin yapılabilmesinin ön koşuludur ve belgesiz yürütülen faaliyet kanuna aykırıdır. - Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu m.29 – Faaliyetten men etme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-29#f1): Seyahat acentasının seyahat acentalığı faaliyetini yürütmesi için gerekli olan resmi izindir. Bu belge olmadan yürütülen faaliyet, maddedeki men nedenini oluşturur. ### Bazı Kanunlarda ve 178 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Bazı Kanunlarda ve 178 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.35 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5228-sayili-bazi-kanunlarda-ve-178-sayili-kanun-hukmunde-kararnamede-degisiklik-yapilmasi/madde-35#f1): Muayene istasyonunun yönetmelikte aranan şartlara uygunluğu saptandıktan sonra Ulaştırma Bakanlığınca verilen ve istasyonun faaliyet yetkisini gösteren belgedir. Üçüncü tekrarda iptal edilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Seyahat acentası / İşletme belgesi** (1618 s. K. m.1): Seyahat acentası, işletme belgesi ile faaliyet gösteren ticari kuruluştur; belge Bakanlıkça verilir (c bendi). Belgesi bulunmayan kuruluş, e bendindeki tanımı taşısa bile kanunun tanımladığı 'işletme belgesi' sahibi değildir. Belge, acentalık sıfatının kanuni dayanağı olduğundan, belgesiz faaliyet kanunun öngördüğü acentalık statüsüne uymaz. - **Acenta unvanı ile işletme belgesi** (1618 s. K. m.4): Acenta unvanı, belgenin devrinde belgeden bağımsız olarak hareket eder. İşletme belgesi ise işletmeye özgü kalır ve devir yoluyla başka tüzel kişiliğe geçebilir. Unvan ve belge ayrı kaderlere tabi olur; devredilen belgede yer alan unvan on yıl kullanılamaz. - **Geçici işletme belgesi / İşletme belgesiz faaliyet** (1618 s. K. m.29): Geçici işletme belgesiyle faaliyet, kesin belge alınmadan yürütülen faaliyettir ve belge bir süre için geçerlidir. İşletme belgesiz faaliyet, hiçbir belge olmaksızın yürütülen faaliyettir. Maddede her iki hal de aynı derhal men yaptırımına bağlanmıştır; aralarında yaptırım bakımından fark yoktur. - **Dilekçe hususu / işletme belgesi hususu** (1618 s. K. m.17): Acentenin kuruluş ya da faaliyet izni başvurusunda Bakanlığa sunduğu dilekçede yazılı hususlar. Bakanlıkça düzenlenen işletme belgesinde yer alan hususlar. Her iki grupta meydana gelen değişiklik aynı otuz günlük bildirim süresine tabidir; madde iki grubu birlikte düzenler. - **Para cezası / işletme belgesi iptali** (1618 s. K. m.27): Para cezası (a) bendinde sayılan fiillerde uygulanır. İşletme belgesi iptali (b) bendinde sayılan daha ağır hallerde uygulanır. Aynı fiil hem (a) hem (b) bendine girebilirse, iptal ve para cezası birlikte değil, madde metninde belirtilen ayrım gözetilerek uygulanır; birlik men cezası hâlinde iptal yalnız geçici men süresi için yapılır. ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2006/344 E., 2007/23 K., 06.02.2007 — ilgili: 1618 s. K. m.4, 1618 s. K. m.1, 1618 s. K. m.29 - İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2015/1174 E., 2019/1021 K., 18.10.2019 — ilgili: 1618 s. K. m.1, 1618 s. K. m.29 - 4. Daire, 2023/8501 E., 2024/1253 K., 27.02.2024 — ilgili: 1618 s. K. m.1 ## İlgili terimler [Tur](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tur) · [Rehber](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rehber) · [Seyahat acentası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/seyahat-acentasi) · [Paket tur](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/paket-tur) · [En büyük mülki amir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/en-buyuk-mulki-amir) · [Hazine payı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hazine-payi) · [Faaliyetten men](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyetten-men) · [Birlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlik) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.